26 ta’ Settembru: San Kosma u San Damjan

Verżjoni Vidjo: San Kosma u San Damjan

“Il-folla kollha tal-morda kienet tfieq. Ir-rikkezza ta’ dawn il-qaddisin ma tintemm qatt.” Kliem wieħed mix-xhieda ta’ dak iż-żmien li ra l-fejqan ta’ dawk il-morda li kienu jmorru jtaqqgħu l-lejl jitolbu għall-fejqan lil San Kosma u San Damjan fuq l-oqbra tagħhom.   

800px-Saint_Côme_&_Saint_Damien_Grandes_Heures_Anne_de_Bretagne_XVIeSAN KOSMA U SAN DAMJAN
Martri: ? – 303

Tagħrif:  M’hemm xejn li nafu b’ċertezza dwar dawn iż-żewġ qaddisin ħlief li mietu martri fil-persekuzzjoni ta’ Djoklezjanu.

Skont tradizzjoni, San Kosma u San Damjan kienu tewmin mill-Għarabija, iżda marru jgħixu f’Egea, Ċiliċja.

It-tnejn kienu tobba, u ħadu din il-professjoni tagħhom bħala vokazzjoni u ma kinux jaċċettaw flus għas-servizzi li kienu jagħtu lin-nies.

Fil-persekuzzjoni ta’ Djoklezjanu kontra l-Insara, dawn iż-żewġ tobba kienu minn tal-ewwel arrestati minn Lisjas, Gvernatur ta’ Ċiċilja. Ittorturati u maqtulin bil-qtugħ ta’ ras, f’madwar is-sena 303.

L-insara ħadu l-iġsma tagħhom u difnuhom f’Ciro, is-Sirja. Isimhom tniżżel fil-Kanone tal-Quddiesa, (Talba Ewkaristika I) probabbilment fis-sitt seklu, mill-Papa San Simmaku. Fis-sitt seklu wkoll l-Imperatur Ġustinjan I, li ġie mfejjaq minn marda permezz tal-interċessjoni ta’ dawn il-qaddisin, reġa’ bena l-belt ta’ Cyrrhus, fejn jingħad li seħħ il-martirju tagħhom u bena żewġ knejjes ad unur tagħhom f’Kostantinopli.

Persuni morda kienu jorqdu f’dawn il-postijiet matul il-lejl biex jitolbu għall-fejqan tagħhom lil dawn iż-żewġ tobba qaddisa “Il-folla kollha tal-morda kienet tfieq,” qal wieħed mix-xhieda ta’ dak iż-żmien. “Ir-rikkezza ta’ dawn il-qaddisin ma tintemm qatt.” Fil-Punent, San Benedittu huwa maħsub li kien l-ewwel persuna li ddedika l-ewwel monasteru tiegħu f’Subiaco għalihom, dak li llum hu magħruf bħala ta’ Santa Skolastika.

Disa’ sekli wara, Franġisku t’Assisi (Ottubru 4) reġa’ bena il-knisja mġarfa ddedikata lil  San Damjan ftit ‘il bogħod minn Assisi. San Kosma u San Damjan huma l-Patruni tat-tobba, tal-kirurgi u tal-ispiżjara.

Ħsieb: Peress li llum qed infakkru dawn iż-żewġ tobba ta’ qalb kbira, xtaqt li nibda l-ħsieb b’silta mill-Iskrittura dwar x’tgħidilna l-Kelma t’Alla fuq it-tobba, meħuda minn Bin Sirak 38: 1-15:

“Agħti ġieħ lit-tabib kif jistħoqqlu, minħabba li teħtieġu, għax lilu wkoll ħalaq il-Mulej; għax il-fejqan ġej mingħand l-Għoli. Is-sengħa tat-tabib terfagħlu rasu, u quddiem il-kbarat jistagħġbu bih. Il-Mulej ħalaq id-duwa mill-art, u l-bniedem li għandu s-sens ma jżeblaħhiex. Mhux b’zokk l-ilma sar ħelu, biex hekk tingħaraf ħilet Alla? Il-Mulej ta wkoll is-sengħa lill-bnedmin biex jiftaħru bl-għeġubijiet tiegħu. Bihom ifejjaq u jeħles lil min ibati; bihom l-ispiżjar jagħmel it-taħlita. B’hekk xogħol il-Mulej ma jintemm qatt, u mingħandu hemm is-saħħa fuq wiċċ l-art. Ibni, fil-mard tiegħek tħarisx bl-ikrah, imma itlob lill-Mulej, u hu jfejjqek. Tbiegħed min-nuqqas tiegħek u imxi b’subgħek dritt, u naddaf qalbek minn kull dnub u fittex lit-tabib u tħallihx jitilqek, għax għandek bżonnu. Hemm żmien meta l-fejqan qiegħed f’idejhom; għax huma wkoll jitolbu l-Mulej, biex jagħtihom li jserrħu, li jifhmu l-marda u jfejjqu ħalli l-bniedem iżommuh ħaj.”

Dawn il-kliem ta’ għerf  imorru tajjeb ma’ din il-festa tal-lum. Il-Knisja, infatti tonora l-professjoni medika fil-persuni ta Kosma u Damjan, li mhux biss, bħal ħafna oħrajn, tqaddsu f’din il-karriera; imma, ferm lil hinn mill-oħrajn kollha, urew lid-dinja is-sehem kbir li jista’ jkollu t-tabib fis-soċjetà Nisranija tal-lum.

Kosma u Damjan kienu nsara minn tfulithom. L-istudju ta’ Hippocrates u ta’ Galen kabbar l-imħabba tagħhom lejn Alla, li kienu jammiraw il-perfezzjonijiet inviżibbli tiegħu fil-ħolqien, imma b’mod speċjali fil-ġisem uman, li hu l-palazz u t-tempju tal-bniedem.

Infatti San Pawl jaċċenna għal dan fl-Ewwel Ittra lill-Korintin Kap 6 vers 19:

“Ma tafux li ġisimkom hu tempju tal-Ispirtu s-Santu li jinsab fikom, li għandkom mingħand Alla? Ma tafux li intom m’intomx tagħkom infuskom? Intom kontu mixtrijin bil-għoli. Mela agħtu ġieħ lil Alla permezz ta’ ġisimkom.”

Għal Kosma u Damjan ix-xjenza kienet innu ta’ tifħir lill-Ħallieq tagħhom, u l-eżerċitazzjoni tal-professjoni tagħhom ministeru qaddis. Huma kienu jservu lil Alla fil-membri sofferenti tiegħu u jaraw is-santwarju uman tiegħu, hekk li jaslu biex jippreservawh mill-ħsara jew ifejquh mill-mard. Din il-ħajja ta’ karità reliġjuża kbira ġiet inkurunata bis-sagrifiċċju perfett tal-martirju tagħhom.

Sfurtunatament, spiss jiġri li fi żmienna l-istudju tal-mediċina jwassal biex wieħed joħroġ ‘il barra mit-triq tas-sewwa u jidħol f’dik tar-regħba għall-materjaliżmu, għad-detriment kbir tax-xjenza u tal-umanità. Huwa falz li wieħed jasserixxi li n-natura waħeda hija l-ispjegazzjoni tat-tbatija u l-mewt u tassew ħasra meta t-tobba iqisu lill-bniedem sempliċi laħam u demm. J’Alla bis-saħħa tax-xhieda ta’ dawn iż-żewġ martri qalbiena, is-soċjeta’ marida tal-lum terġa’ lura għall-fidi vera, tiftakar f’Alla, u terġa’ tħaddan il-virtu’ sabieħa tal-ħniena li hija ta’ profitt għal kull bnedmin, u li hija tiżgurana mill-wegħda ta’ ħajja hienja hawn fuq l-art u ta’ glorja eterna għall-ħajja li jmiss.

  • Tirringrazzja lil Alla tal-ġisem tiegħek li bih għamlek xbieha tiegħu nnifsu?
  • Inti tieħu ħsieb tas-saħħa fiżika tiegħek biex umbagħad tkun tista’ sservi lil Alla u lill-proxxmu kull fejn jeħtieġ?
  • Konxju/a mill-preżenza ta’ Alla fik hekk li żżomm quddiem għajnejk li għandek tħares ġismek mit-tbajja’ tad-dnub, mod speċjali dnubiet kontra s-safa relatati mas-sitt kmandament?
  • Toffri ġismek lil Alla biex tħallih jagħmel bih dak li hu jara l-aħjar, sew jekk hu fejqan, kif ukoll jew hu s-salib tal-mard għas-salvazzjoni ta’ ruħek u ta’ erwieħ oħra?

Talba: Fl-imħabba li kellkom lejn l-Imħabba Divina, il-karità tagħkom kienet tispikka u ta’ min jammiraha; nitolbukom issa biex tgħinuna billi b’talbkom tagħtu s-saħħa lill-morda li jfittxu l-għajnuna tagħkom. Ippreservaw is-saħħa tal-ulied ta’ Alla, sabiex ikunu jistgħu jaqdu id-doveri tagħhom fid-dinja u jkunu jistgħu jġorru b’kuraġġ il-madmad ħafif tal-preċetti tal-Knisja. Bierku lil dawk it-tobba li jgħixu b’fedelta’ il-magħmudija tagħhom, u li jfittxu l-għajnuna tiegħek; u żżidhom fin-numru. Ammen.

English Version: https://www.catholicnewsagency.com/saint/sts-cosmas-and-damian-606

Alternative Reading: https://www.pharmaceutical-journal.com/opinion/blogs/saint-cosmas-and-damian-the-patron-saints-of-pharmacy-and-medicine/20201708.blog?firstPass=false

Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Saints_Cosmas_and_Damian

Nota: It-Tagħrif dwar il-qaddisin tal-lum huwa meħud mill-ktieb “Qaddisin fil-Liturġija tal-Knisja Universali”, miktub minn Dun Anton Sammut.

Advertisements