Fra Baskal Farrugia

Fra BaskalFRA BASKAL FARRUGIA
Kapuċċin
1869 – 1937

Tagħrif: 

Ħamsin Sena ilu saret ir-Rikonjizzjoni
Kien eżattament fis-6 ta’ April 1953 meta fil-preżenza ta’ Mons Ġużeppi Pace, Isqof ta’ Għawdex u tar-Rev. Patri Pietru Mamo, Provinċjal tal-kappuċċini saret ir-rikonjizzjoni ta’ Fra Baskal Farrugia fil-Kripta tal-Knisja tal-Madonna tal-Grazzja fir-Rabat, Għawdex.

Fra Baskal twieled u ġie mgħammed iż-Żebbuġ ta’ Għawdex, nhar l-Erbgħa 10 ta’ Frar 1869. Il-ġenituri tiegħu kienu Ġużeppi Farrugia miż-Żebbuġ, Għawdex u Roża Spiteri imwielda x-Xagħra minn Ġużeppi u Marija neè Cini. Fil-magħmudija tawh l-isem ta’ Salvu, Mikiel u Ġużeppi, iċ-ċelebrant kien Dun Bartilmew Busuttil. Salvu kien ir-raba’ wieħed minn familja ta’ tlettax-il wild.

Vokazzjoni Reliġjuża
Salvu meta kien għadu ċkejken kien diġà beda jħoss li jixtieq isir reliġjuż. Meta kien jara xi Fratell Kapuċċin jiġbor iċ-ċirka (karità) fit-toroq taż-Żebbuġ kien jissaħħar warajh.

Meta kellu madwar wieħed u għoxrin sena eżattament fl-24 ta’ Diċembru 1890, Salvu ġie mlibbes iċ-ċoqqa kapuċċina minn idejn Patri Ġużeppi Marija mill-Birgu, fil-knisja tal-Madonna tal-Grazzja fil-Belt Victorja Għawdex. F’din iċ-ċerimonja isem Salvu ġie mibdul f’dak ta’ Fra Baskal minn Għawdex.

Reliġjuż eżemplari u ta’ penitenza
Fil-ħajja reliġjuża tiegħu, Fra Baskal wettaq diversi responsabbiltajiet, l-iktar dik ta’ sagristan u ċirkatur. Il-biċċa l-kbira ta’ ħajtu għaddieha fil-kunvent ta’ Għawdex. Kien reliġjuż eżemplari u ta’ penitenza, devot kbira ta’ Ġesù Ewkaristija u tal-Madonna tal-Grazzja. Il-gost tiegħu kien li jgħin lil dawk il-foqra li kuljum kienu jmorru jħabbtu l-bieb tal-kunvent għall-karità u l-ikel.

Fra Baskal miet b’fama ta’ qdusija nhar it-Tlieta 18 ta’ Mejju 1937, fl-isptar ġenerali ta’ Għawdex. Folla kbira ta’ nies imlew it-toroq li minnhom għadda l-funeral. Meta l-katavru wasal fil-knisja tal-Madonna tal-Grazzja saret quddiesa, imbagħad ġie midfun fil-kripta tal-istess knisja fil-qabar numru wieħed.

Jinġabar il-fdal tiegħu f’urna
Wara l-mewt ta’ Fra Baskal ħafna nies kienu jmorru kuljum fuq il-qabar tiegħu biex jitolbuh jidħol għalihom fil-bżonnijiet tagħhom tal-ġisem u tar-ruħ. Xi wħud kienu jistqarru li qalgħu grazzji bl-interċessjoni tiegħu. B’hekk il-fama ta’ qdusija li kien igawdi f’ħajtu kompliet tikber wara mewtu.

Kienu għaddew kważi sittax-il sena mill-mewt ta’ Fra Baskal meta fis-6 ta’ April 1953 saret ir-rikonjizzjoni legali tal-katavru tiegħu kif jitolbu l-liġijiet tal-knisja. Flimkien mal-isqof ta’ Għawdex u mal-Provinċjal tal-Kapuċċini kien hemm preżenti n-nutar Francesco Refalo, u bħala xhieda Dr Antonio Tabone, tabib prinċipali tal-Isptar Ġenerali ta’ Għawdex u l-Onor. Edgar Montanaro, kummissarju għal Għawdex.

Il-Fdal ta’ Fra Baskal tqiegħed f’tebut taż-żingu. Wara li ġie ssiġillat mill-isqof u mill-provinċjal, tqiegħed f’urna tal-injam li tinsab fil-kripta tal-knisja tal-Kapuċċini ta’ Għawdex.

Nhar il-Ħadd 6 ta’ April 2003, ġiet iċċelebrata Quddiesa ta’ Radd il-Ħajr fis-Santwarju tal-Madonna tal-Grazzja fir-Rabat, Għawdex fejn hemm il-kripta ta’ Fra Baskal.

Kuntratt tar-Rikonizzjoni tal-Kadavru ta’ Fra Baskal (illum, is-6 ta’ April 1953)
Quddiem Nutar Francesco Refalo u quddiem ix-xhieda legalment kapaċi deher hawn personalment, il-Wisq Rev. Patri Provinċjal tar-Reverendu Patrijiet tal-Kappuċċini Pietro Mamo, bin il-mejtin Francesco u Emmanuela neè Galea imwieled u residenti l-Furjana, Malta.

Minni Nutar magħruf; bis-saħħa ta’ dan il-Kuntratt jiena Nutar sottoscritt Francesco Refalo ġejt imsejjaħ mill-Wisq Reverendu Patri Provinċjal Pietru mill-Furjana tal-Ordni tal-Patrijiet Minuri Kappuċċini tal-Provinċja ta’ Malta. Fis-sotterran tal-Knisja taħt it-titlu tal-Madonna tal-Grazzja tal-Kunvent tal-Patrijiet Kappuċċini ta’ Għawdex sabiex nagħti legalment ix-xhieda tiegħi u nestendi dan l-att pubbliku u legali skont ma’ huwa preskritt mil-liġijiet tal-Knisja.

Iġifieri li quddiemi u quddiem ix-xhieda kompetenti ġie miftuħ il-qabar numru wieħed C (1.c.) fejn ġie u sa issa kien jinsab midfun l-Ajk Profess Kappċċin Fra Baskal miż-Żebbuġ ta’ Għawdex li miet fit-tmintax (18) ta’ Mejju tas-sena elf disa’ mija u sebgħa u tletin (1937) miżmum minn kulħadd b’fama ta’ qdusija.

Li flimkien mal-imsemmi Fra Baskal minn Għawdex instab midfun ukoll il-ġisem ta’ reliġjuż ieħor Fra Paċifku minn Bormla Malta. Imma Fra Franġisk minn Għawdex Ajk Kappuċċin li jinsab hawn preżenti għal dan l-att sollenni u legali jistqarr taħt ġurament illi l-ewwel katavru li nstab fil-miftuħ qabar numru wieħed C (1.c.) huwa tal-mejjet Fra Baskal miż-Żebbuġ ta’ Għawdex għaliex meta miet dan l-Ajk Fra Baskal hu ġie midfun fil-wiċċ tal-qabar numru wieħed C.(1.c.) kien preżenti u jista’ jiddikjara li minn dak inhar dak il-qabar ma nfetaħx aktar u b’hekk jista’ jiġi dikjarat b’ċertezza billi dan l-imsemmi Fra Franġisk minn Għawdex kien u baqa’ fil-familja reliġjuża Kappuċċina ta’ fuq imsemmi Kunvent tal-Kappuċċini.

Għalhekk billi l-imsemmi Fra Baskal minn Għawdex miet b’fama ta’ qdusija u skont ma jingħad qegħdin jinqalgħu bosta grazzji mingħand Alla bl-interċessjoni tiegħu, l-Eċċellenza tiegħu Reverendissima Monsinjur Giuseppe Pace Isqof ta’ Għawdex ried u ndenja ruħu li jkun preżenti għal din ir-Rikonjizzjoni solenni u legali tal-ġisem tal-imsemmi Fra Baskal u quddiemi stess u quddiem xhieda oħra bħalma huma preżenti Dr. Antonio Tabone Tabib prinċipali ta’ l-Isptar governattiv tal-Belt Victoria Għawdex; l-onor. Edgar Montanaro, Kummissarju ta’ Għawdex; il-Wisq Rev. Patri Provinċjal tal-Kappuċċini tal-Provinċja ta’ Malta Pietru mill-Furjana; ir-Rev. Patri Anġeliku minn Għawdex Gwardjan tal-Kunvent tal-Kappuċċini ta’ Għawdex dan il-ġisem ta’ Fra Baskal mill-qabar numru wieħed C (1.c.) tas-sotterran tal-Knisja tal-Madonna tal-Grazzja tal-Patrijiet Minuri Kappuċċini ta’ Għawdex ġie midfun u mqiegħed u ssaldat ġo kaxxa taż-żingu u dina ġo oħra tal-injam u ġie ssiġillat b’żewġ siġilli minn wieħed tal-Eċċellenza Tiegħu Mons. Giuseppe Pace Isqof ta’ Għawdex u l-ieħor tal-Provinċja tal-Patrijiet Kappuċċini. Fuq sider il-kadavru ta’ Fra Baskal ġie mqiegħed ukoll stoċċ tal-ħġieġ bil-ħajja tiegħu fil-qosor u miktuba fuq il-pergamena.

Magħmul u ppubblikat dan il-kuntratt magħmula l-previa u debita ċerziorazioni lil probi kontraenti fis-sotterran tal-Knisja tal-Kappuċċini li tinsab triq Kappuċċini Victoria Għawdex mingħajr numru quddiem ix-xhieda legalment kapaċi Edgar Montanaro Kumissarju ta’ Għawdex bin il-mejjet Guglielmo mwieled il-Furjana, Malta u residenti Victoria Għawdex u s-sinjur Cavalier Dottor in Medicina Antonio Tabone bin il-mejjet Nicolo mwieled u joqgħod Victoria Għawdex. Xhieda hawn taħt iffirmati li għandhom il-kwalitajiet kollha rikjesti mil-Liġi Attwali kif huma stess jistqarru u jiddikjaraw.

P. Pietru mill-Furjana O.F.M. Kap. Min. Provinċjal.
Edgar G. Montanaro Kumissarju ta’ Għawdex – xhud.
Antonio Tabone M.D., – xhud
Francesco Refalo Nutar – Pubbliku Malti.
Ikkolazzjonat mal-oriġinal
Francesco Refalo Nutar Pubbliku Malti.
A true copy from my deeds. Quod attestor. Given on this the 14th April 1953:
FRANCESCO REFALO (Notary Public of Malta).

Links about Fra Baskal Farrugia:  

  1. https://www.findagrave.com/memorial/29578527/baskal-farrugia
  2. http://www.laikos.org/FraBaskalFarrugia.htm
  3. http://www.sanfrangisk.com/09Ordni/of-22-Fra%20Baskal.htm
  4. https://books.google.com.mt/books/about/is_Serv_ta%CA%BE_Alla.html?id=x82augEACAAJ&redir_esc=y
  5. https://www.facebook.com/events/341029166279120
  6. http://www.laikos.org/FraBaskalFarrugia.htm#Sigra
  7. https://laikosblog.org/2016/09/13/il-fra-li-jnissillek-tbissima/
  8. https://www.facebook.com/480098058805038/posts/qatt-smajt-bi-fra-baskal-farrugia-aghti-titwila-dan-il-video-saint-capuchin-brot/688373137977528/

 

Nota: It-Tagħrif dwar Fra Baskal Farrugia meħud minn artiklu li deher fil-Leħen is-Sewwa, Is-Sibt 5 ta’ April, 2003, p.10. Il-Kuntratt tar-Rikonjizzoni huwa meħud mill-ktejjeb ta’ Patri Anġlu (Mizzi) mill-Belt, Tagħlim meqjus u Qasir fuq il-Ħajja u l-Mewt ta’ Fra Baskal minn Għawdex, Kappuċċin, Malta 1953.

Advertisements

21 ta’ Lulju: San Lawrenz ta’ Brindisi

“Kontra d-Dinja, il-Ġisem, u x-Xitan, il-kelma ta’ Alla qisha xabla li tfarrak kull dnub”. ~ San Lawrenz ta’ Brindisi.

21-San_lorenzo_da_brindisi-21SAN LAWRENZ TA’ BRINDISI
Saċerdot u Duttur tal-Knisja
1559 – 1619

Tagħrif: Ċesare de Rosse twieled fil-belt ta’ Brindisi, l-Italja. Fi ċkunitu ġie edukat mill-patrijiet Franġiskani Konventwali fi Brindisi. Ta’ tnax-il sena tilef lil missieru, u zijuh ħa ħsieb jibgħatu jistudja fil-kulleġġ ta’ San Mark, f’Venezja.

Fl-1575, meta kellu 16-il sena daħal mal-Kapuċċini ta’ Verona. Hawnhekk ħa l-isem ta’ Lawrenz. Studja l-filosofija u t-teoloġija fl-Universita’ ta’ Padova. Kien jaf tajjeb ħafna lingwi. Barra t-Taljan, kien fluwenti fil-Latin, Grieg, Ebrajk, Ġermaniż, Franċiż, Spanjol u Bhoemi. Kien student brillanti u sar espert fil-Bibbja. Ħa l-quddiesa, fl-1582, ta’ 23 sena.

Fl-1596 sar id-Definitur Ġenerali tal-Kapuċċini f’Ruma. Il-Papa Klement VIII talbu jippriedka l-Vanġelu lil-Lhud tal-Belt.

Fl-1598 ġie mibgħut il-Ġermanja biex jaħdem fost il-Luterani. Meta kien il-Ġermanja huwa kien strument biex jinfetħu kunventi fi Praga, Vjenna u Gorizea.

Fuq talba tal-Imperatur Rudolfu II, huwa organizza armata biex iwaqqaf l-avvanz tat-Torok li kienu waslu biex jinvadu l-Ungerija. Hu stess personalment kien iħeġġeġ lis-suldati. Fil-battalja ta’ Stuhlweissenburg, fl-1601, l-Insara rebħu minkejja li t-Torok kienu erba’ darbiet iktar minnhom fin-numru, u hekk l-Ewropa kollha salvat.

Fl-1602, il-Kapuċċini għażluh biex ikun il-Ministru Ġenerali tal-Ordni tagħhom.

Fl-1605, il-Papa bagħtu l-Ġermanja. Huwa ddefenda bil-qawwa tiegħu kollha l-Kattoliċiżmu fil-Ġermanja u fl-Awstrija bil-kitba u bil-priedki. Minkejja l-attivita’ kbira tiegħu kien bniedem ta’ talb.

Fl-1610 mar Spanja biex jipperswadi lir-Re Filippu III, biex jidħol fil-Lega Kattolika. Meta kien Spanja hu fetaħ dar tal-Kapuċċini f’Madrid.

Fl-1618 irtira fil-monasteru ta’ Caserta. Iżda biex jaqbeż għan-nies ta’ Napli mar ikellem lir-Re Filippu III. Wara li ltaqa’ mar-Re miet f’Lisbona, fit-22 ta’ Lulju li ħabat eżatt is-60 sena mit-twelid tiegħu. Il-Papa Ljun XIII ikkanonizzah fl-1881. Il-Papa Ġwanni XXIII iddikjarah Duttur tal-Knisja fl-1959.

ĦsiebSan Lawrenz jissejjaħ ta’ Brindisi għax twieled f’din il-belt taljana. Flimkien mal-beatu Benedittu Urbino beda jwaqqaf kunventi tal-kappuċċini fil-Ġermanja u jikkumbatti l-protestantiżmu n-naħa tat-tramuntana. Bdew iduru bil-morda bil-pesta u waqqfu l-provinċji tal-Boemja u tal-Awstrija. Kien magħruf bħala predikatur famuż u ppriedka f’diversi pajjiżi tal-Ewropa Ċentrali. Imma dan il-qaddis jibqa’ l-aktar magħruf għall-ħafna kitbiet reliġjużi tiegħu fosthom kitbiet importanti fuq il-Madonna li ġew ippubblikati f’10 volumi kbar.

Kellu memorja tal-għaġeb tant li jgħidu li kien kapaċi jikkwota ħafna mill-Bibbja bl-amment. Kien jaf diversi ilsna, fosthom il-Grieg, il-Latin, il-Lhudi, il-Franċiż, l-Ispanjol, it-Tedesk u l-Bhoemi. Dan għenu qatigħ biex ikun jista’ jkellem lin-nies ta’ pajjiżi differenti, fuq Alla. Aħna biex nitkellmu ma’ Alla mhemmx għalfejn inkunu nafu b’ħafna ilsna differenti. Ilsien wieħed hu biżżejjed. Alla jifhem bl-ilsna u bid-djaletti tad-dinja kollha. Jalla lsienna nużawh spiss biex nitkellmu bil-qalb ma’ Alla.

Id-devozzjoni kostanti tiegħu lejn l-Iskrittura, flimkien mas-sensittività kbira għall-ħtiġijiet tan-nies, tippreżenta stil ta’ ħajja li tappella lill-Insara tal-lum. Lawrenz kellu bilanċ fil-ħajja tiegħu, dik id-dixxiplina mħallta mal-għarfien qawwi tal-ħtiġijiet ta’ dawk li kien imsejjaħ biex iservi.

San Lawrenz ta’ Brindisi kien jgħid li: ‘Alla huwa mħabba u kull ma jagħmel jara l-bidu tiegħu fl-imħabba’. Fl-Iskrittura, fl-ewwel Ittra lill-Korintin, Kapitlu 13, minn versi 4-12, insibu deskrizzjoni tal-imħabba. Aħna li aħna magħġuna mill-istess Alla-Mħabba u msejħin biex inħobbu, nistgħu nagħmlu test biex naraw fejn ninsabu fil-livell ta’ mħabba tagħna. Minflok il-kelma ‘imħabba‘, inpoġġu isimna:

  1. L-imħabba taf tistabar u tħenn;
  2. l-imħabba m’hijiex għajjura,
  3. ma tintefaħx biha nfisha,
  4. ma titkabbarx fuq l-oħrajn;
  5. ma tagħmilx dak li mhux xieraq;
  6. ma tfittixx dak li hu tagħha,
  7. xejn ma tinkorla;
  8. ma żżommx f’qalbha għad-deni,
  9. ma tifraħx bl-inġustizzja, imma tifraħ bil-verità;
  10. kollox tagħder,
  11. kollox temmen,
  12. kollox tittama,
  13. kollox tissaporti.
  14. L-imħabba ma tintemm qatt.

Dan it-test jurini f’hiex jonqosni nikber biex l-imħabba tiegħi tkun kif iridni nħobb Alla. HU jħobb b’dan il-mod.

Talba: O Alla, int tajt l-ispirtu tal-għaqal u l-qawwa lis-saċerdot San Lawrenz ta’ Brindisi, biex jaħdem għall-glorja ta’ ismek u għas-salvazzjoni tal-erwieħ; bit-talb tiegħu, agħti lilna wkoll dan l-ispirtu, biex nagħrfu tajjeb x’għandna nagħmlu, u nagħmluh sewwa kif għandu jsir. Bi Kristu Sidna. Ammen. (Talba mil-Liturġija tas-Sigħat)

Liturġija tas-Sigħat: Agħfas fuq PDF jew WORD biex tniżżel id-dokument.

English Version: https://saintscatholic.blogspot.com/2014/03/st-lawrence-of-brindisi.html

Alternative Reading: https://www.franciscanmedia.org/saint-lawrence-of-brindisi/

Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Lawrence_of_Brindisi

 

Nota: It-Tagħrif dwar dan il-qaddis tal-lum huwa meħud mill-ktieb “Qaddisin fil-Liturġija tal-Knisja Universali”, miktub minn Dun Anton Sammut u mill-fuljett Signum Fidei.

19 ta’ Mejju: Santa Marija Bernarda tal-Qalb Imqaddsa ta’ Marija

Verżjoni Vidjo: Santa Marija Bernarda tal-Qalb Imqaddsa ta’ Marija

“L-Ispirtu s-Santu għallimni nadura, infaħħar, inbierek u nirringrazzja lil Sidna Ġesù Kristu fit-tabernaklu, l-ħin kollu, anke waqt ix-xogħol, u kif inkun għaddejja bil-ħajja ta’ kull jum, mal-ġurnata.” – Santa Marija Bernarda tal-Qalb Imqaddsa ta’ Marija

1200px-Verena_Bernarda_Buetler2SANTA MARIJA BERNARDA TAL-QALB IMQADDSA TA’ MARIJA
Reliġjuża
1848 – 1924

Tagħrif: Verena Butler, għax dan kien l-isem li ngħatat meta tgħammdet, twieldet fit-28 ta’ Mejju 1848, ġewwa Auw, Aargau, fl-Isvizzera, minn familja ta’ bdiewa. Hija kienet ir-raba’ minn tmien ulied.

Minn età bikrija ħafna uriet li kienet persuna miġbura u tgawdi intimità speċjali m’Alla. Hija kellha devozzjoni kbira lejn l-Ewkaristija. Minn kmieni ħafna ħasset is-sejħa għall-ħajja reliġjuża.

Meta bdiet titfarfar hija tgħarrset, iżda ndunat li ż-żwieġ ma kienx il-vokazzjoni tagħha, għalhekk ħassret u bdiet taħseb biex tingħaqad ma’ ordni reliġjuża. Fl-1866, hija ngħaqdet mal-Ordni tas-Sorijiet tas-Salib Imqaddes, ġewwa Menzingen, iżda ma kienx għadda wisq żmien li ma rritornatx lura lejn darha biex titlob u tiddixxerni, għaliex bdiet tħoss li dik ma kinitx il-propja sejħa tagħha.

Fit-12 ta’ Novembru, tal-1867, ingħaqdet mas-Sorijiet tal-Ordni Franġiskan Kapuċċin, fil-kunvent ta’ Marija Għajnuna tal-Insara, f’Altstatten, l-Isvizzera. Hija ħadet l-isem ta’ Swor Marija Bernarda tal-Qalb Imqaddsa ta’ Marija, u ħadet il-professjoni solenni fl-4 ta’ Ottubru, 1871. Hija serviet bħala Majjistra tan-novizzi u Madre Superjura għal tliet darbiet.

Fl-1888, marret ukoll il-missjoni fl-Ekwador, f’parti fejn ma kien hemm l-ebda reliġjuż. Hemm hija waqqfet il-Missjoni Franġiskana tas-Sorijiet Ulied Marija Għajnuna tal-Insara, biex ikun jista’ jitwettaq dan ix-xogħol. Hija kienet is-Superjura għal 30 sena. Fl-1895, kien hemm rivuluzzjoni kontra l-Kattoliċi u hi u s-sorijiet tagħha ġew eżiljati. Għalhekk huma marru l-Kolumbja u bdew imexxu l-operat tagħhom hemm. Dejjem kienet tirrepeti li l-Evanġelju huwa l-kewkba u l-gwida tagħha.

Hija mietet fis-19 ta’ Mejju, 1924, ġewwa Cartagena, Bolivar, Kolumbja, b’kawżi naturali u l-qabar tagħha mal-ewwel sar post ta’ pellegrinaġġi. Il-Papa San Ġwanni Pawlu II ibbeatifikaha fid-29 ta’ Ottubru, 1995 u l-Papa Emeritus Benedittu XVI, ikkanonizzaha fit-12 ta’ Ottubru, 2008. Illum is-sorijiet tagħha jkomplu jaħdmu fl-iskejjel, kulleġġi u kindergartens. Anke ġewwa sptarijiet u djar residenzjali fl-Isvizzera, il-Kolumbja, il-Brażil, l-Awstrija, Liechtenstein, l-Italja u xi pajjiżi Afrikani.

Ħsieb: Santa Marija Bernarda tal-Qalb Imqaddsa ta’ Marija, biż-żmien fehmet, l-istess kif għamlu fundaturi oħra qabilha, fosthom Santa Roża Venerini (ara Santa Roża Venerini), li l-edukazzjoni u t-tagħlim tal-katekiżmu huma meħtieġa u essenzjali għal kull żmien fl-istorja tal-bniedem fid-dinja.

Fid-Dikjarazzjoni tal-Konċilju Vatikan II dwar L-Edukazzjoni Nisranija Gravissimum Educationis (28 ta’ Ottubru, 1965) insibu dan li ġej:

“Metodi differenti ta’ edukazzjoni
4. Fil-qadi tad-dmir tagħha li teduka, il-Knisja, ħerqana li tuża l-mezzi kollha li jwasslu għal skop, tfittex fuq kollox li tuża l-għodda li huma proprji tagħha. L-ewwel fost dawn il-mezzi huwa t-tagħlim katekistiku li jdawwal u jsaħħaħ il-fidi, jgħajjex il-ħajja skont l-ispirtu ta’ Kristu, iwassal ‘l-insara għal parteċipazzjoni aktar konxja u attiva fil-misteru liturġiku u jqanqalhom għal ħidma appostolika. Il-Knisja tagħti importanza wkoll lill-mezzi l-oħra li jagħmlu sehem mill-wirt komuni tal-bnedmin u li jgħinu ħafna biex jirfinaw l-ispirtu tagħhom u jiffurmaw il-bnedmin; hija tfittex li lil dawn il-mezzi timliehom bl-ispirtu tagħha u televahom. Eżempji ta’ dawn il-mezzi huma l-istrumenti tal-komunikazzjoni soċjali, is-soċjetajiet differenti ta’ natura kulturali jew sportiva, l-għaqdiet taż-żgħażagħ u, l-aktar, l-iskejjel.

L-importanza tal-iskola
5. Fost il-mezzi kollha ta’ edukazzjoni għandha importanza speċjali l-iskola li, bis-saħħa tal-missjoni tagħha, filwaqt li taħseb il-ħin kollu biex trawwem il-fakultajiet intellettwali, tiżviluppa l-kapaċità ta’ ġudizzju, tintroduċi l-patrimonju kulturali li bnew il-ġenerazzjonijiet ta’ qabel, iġġib ‘il quddiem is-sens tal-valuri, tħejji għall-ħajja professjonali u tifjorixxi fost dawk li jkunu qegħdin jitgħallmu u li jistgħu ikunu ta’ kundizzjoni soċjali u ta’ karattri differenti, sens ta’ ħbiberija li jiddisponihom biex jifhmu lil xulxin. Barra hekk, l-iskola tikkostitwixxi bħal ċentru li biex ikun attiv u jiżviluppa, jeħtieġ li jaħdmu flimkien il-familji, l-għalliema, is-soċjetajiet differenti li għandhom skop kulturali, ċiviku u reliġjuż, is-soċjetà ċivili u l-komunità umana kollha.

Għalhekk hija tassew sabiħa u importanti s-sejħa ta’ dawk kollha li, waqt li jgħinu lill-ġenituri biex jagħmlu dmirhom ta’ edukaturi, u f’isem il-komunità umana, jassumu d-dmir li jedukaw fl-iskejjel. Din il-vokazzjoni titlob kwalitajiet speċjali tal-moħħ u tal-qalb, tħejjija attenta ħafna u dispożizzjoni kontinwa ta’ tiġdid u ta’ addattament.

Dmirijiet u jeddijiet tal-ġenituri
6. Il-ġenituri għandhom l-ewwel dritt u dmir, li huma wkoll dritt u dmir inaljenabbli, li jedukaw ‘l uliedhom; jeħtieġ għalhekk li huma jkollhom libertà vera li jagħżlu l-iskola għalihom. Għaldaqstant l-Awtorità pubblika, li jmiss lilha li tħares u tiddefendi l-libertajiet taċ-ċittadini, għandha tirrispetta l-ġustizzja distributtiva u għalhekk tqis illi tagħti sussidji sabiex il-ġenituri jkunu jistgħu jagħżlu bil-libertà tassew, skont ma tgħidilhom il-kuxjenza tagħhom, l-iskejjel għal uliedhom”.

Għad-Dokument sħiħ ara: http://www.laikos.org/vat2_gravissimum_educationis_ver2017.htm

Talba: O Santa Marija Bernarda tal-Qalb Imqaddsa ta’ Marija, li minkejja li ħadt iż-żmien biex fhimt Alla x’ried minnek eżatt u li flimkien mas-sorijiet tiegħek iltqajt ma’ persekuzzjonijiet, int kont ta’ ispirazzjoni għal ħafna li mxew fuq il-passi tiegħek u dawn għadhom sal-lum jagħtu l-edukazzjoni u l-kura meħtieġa lil bosta tfal fi żmienna llum, agħmel li aħna nitħeġġu bl-istess spirtu ta’ servizz li kellek int u li nagħrfu nedukaw u ngħallmu l-valuri nsara fil-ġenerazzjonijiet ta’ għada. Ammen.

English Version: http://saintsresource.com/mary-bernard-butler

Alternative Reading: https://www.catholic.org/saints/saint.php?saint_id=7423

Wikipedia: https://fr.wikipedia.org/wiki/Maria_Bernarda_B%C3%BCtler

Vatican Biography: http://www.vatican.va/news_services/liturgy/saints/2008/ns_lit_doc_20081012_verena_en.html

Nota: It-Tagħrif dwar din il-qaddisa tal-lum huwa meħud mill-fuljett Signum Fidei.

12 ta’ Mejju: San Leopoldu Bogdan Mandi

Verżjoni Vidjo: San Leopoldu Bogdan Mandi

Ħudu l-Ispirtu s-Santu. Dawk li taħfrulhom dnubiethom ikunu maħfura, u dawk li żżommuhomlhom ikunu miżmuma.” – Ġesù fi Ġwanni 20:21-23

MANDICSL-002SAN LEOPOLDU BOGDAN MANDI
Reliġjuż
1866 – 1942

Tagħrif: Twieled fit-12 ta’ Mejju, 1866 fil-Boka Kotorska (illum Montenegro). Missieru kellu flotta tas-sajd fil-baħar Adrijatiku, kien mill-villaġġ ta’ Żaku, raħal xi 28 kilometru l-bogħod minn Split. Kien it-tnax-il wild u l-oriġini tal-familja tiegħu kienet dik nobbli mill-provinċja tal-Bosnija. Biż-żmien il-familja tilfet ħafna mill-ġid tagħha.

Huwa kellu diżabilità, li affettwatlu kemm l-istatura kif ukoll l-fakultà tal-kliem.

F’Novembru tal-1882, meta kellu 16-il sena Bogdan mar Undine, l-Italja fis-seminarju tal-Kapuċċini Venezjani. Hawnhekk ħa l-isem ta’ Leopoldu. F’Mejju tas-sena ta’ wara, ipprofessa, u erba’ snin wara, fl-1888 ħa l-voti perpetwi. F’Settembru 1890, Leopoldo kien ordnat presbiteru ġewwa Venezja.

Billi kien Kroat, fl-Ewwel Gwerra Dinjija, Leopoldo kellu jmur fl-Italja ta’ Isfel. Hu xtaq ħafna jerġa’ jirritorna f’pajjiżu biex jipprietka lin-nies t’hemmhekk iżda minħabba d-diżabilitajiet tiegħu u mard fl-istonku, artrite u vista batuta, ma tħalliex mis-superjuri tiegħu.

Għalhekk baqa’ fl-Italja u kien iqatta’ ħafna ħin fil-konfessjonarju. Dan għamlu għal 34 sena sħaħ. Kien mimli kompassjoni u ħniena għall-penitent, u kien jitrattah b’sensittività kbira. Kien ħafna favur il-ħajja u ma kienx joqgħod lura milli jitkellem fi kwistjonijiet fejn jidħlu t-tfal. Ħadem ħafna biex iwaqqaf orfanatorji għat-tfal iltiema.

Kien devot kbir tal-Verġni Marija u kien isejħilha l-Imgħallma Qaddisa. Kien jgħid ir-rużarju sikwit u kien iqaddes kuljum maġenb l-altar tal-Uffiċċju tal-Verġni Marija. Wara l-quddiesa kien imur iżur il-morda fl-isptarijiet u d-djar tax-xjuħ madwar Padova. Ma kinetx tonqos vista fl-infermerija tal-Kapuċċini u kien idur il-patrijiet ifarraġhom u jqawwilhom qalbhom u jsaħħaħhom fil-fidi.

Leopoldo marad bil-marda tal-kanċer li wasslitu għall-mewt fl-età ta’ 76. Waqt li kien qed jipprepara l-liturġija ħassu ħażin u ħaduh fiċ-ċella. Huwa miet imdawwar bil-patrijiet sħabu jkantaw is-Salve Regina.

Fit-Tieni Gwerra Dinjija, il-knisja u parti mill-kunvent fejn kien jgħix Leopoldo ġew ibbumbardjati iżda ċ-ċella tiegħu baqgħet intatta. Dan kien ħabbru Leopoldo qabel mewtu. Huwa qal “Hawnhekk Alla wera wisq ħniena ma’ nies. Din għandha tibqa’ monument tat-tjubija tiegħu.”

Il-Papa San Pawlu VI bbeatifikah fit-2 ta’ Mejju, 1976. Il-Papa San Ġwanni Pawlu II kkanonizzah fis-16 ta’ Ottubru, 1983. San Leopoldo jissejjaħ l-Appostlu tal-Għaqda.

Ħsieb: Bħal San Piju tal-Pjagi, San Leopoldu Bogdan Mandi Franġisk kien iqatta’ ħafna ħin fil-konfessjonarju jamministra s-Sagrament tal-Qrar jew tal-Ħniena f’isem Kristu. Dan għamlu għal 34 sena sħaħ. Il-kompassjoni u ħniena li kellu lejn il-penitent, flimkien mas-sensittività kbira li bihom kien jitrattahom, kienu jixhdu kemm Alla huwa dejjem lest li jaħfrilna bil-qalb għamilna x’għamilna u ħawwadna kemm ħawwadna, jekk aħna nduru lejH niedma u bi proponiment li nħallu warajna d-dnub tagħna. Imma għaliex importanti daqshekk dan is-Sagrament li mingħajru ma nistgħux nirċievu l-maħfra u nsalvaw ruħna? X’nesperjenzaw fil-Qrar?

Dawn li ġejjin huma ġabra ta’ kwotazzjonijiet dwar il-Qrar …

Ħudu l-Ispirtu s-Santu. Dawk li taħfrulhom dnubiethom ikunu maħfura, u dawk li żżommuhomlhom ikunu miżmuma. (Ġesù lill-appostli fi Ġwanni 20:21-23)

Dawk li jersqu għas-Sagrament tal-Penitenza jirċievu mill-ħniena ta’ Alla l-maħfra għall-offiżi li jkunu għamlulu u minnufih jiġu ukoll rikonċiljati mal-Knisja li huma jkunu darbu bi dnubiethom, u li, permezz tal-imħabba, tal-eżempju tajjeb, u tat-talb, tħabrek għall-konverżjoni tagħhom. (Konċilju Vatikan II, Lumen gentium, nru 11)

Id-dnub hu qabel xejn offiża lil Alla, ksur tar-rabta tagħna miegħu. Fl-istess waqt, id-dnub jolqot ukoll ix-xirka tal-Knisja. Għalhekk il-konverżjoni ġġib fl-istess waqt il-maħfra ta’ Alla u r-rikonċiljazzjoni mal-Knisja li tiġi mfissra u sseħħ liturġikament bis-sagrament tal-Penitenza u tar-Rikonċiljazzjoni. (Il-Katekiżmu tal-Knisja Kattolika, nru 1440)

Tibżgħux mill-Qrar! Meta wieħed ikun għadu qiegħed jistenna biex iqerr, iħoss il-mistħija, imma mbagħad meta jtemm il-Qrara, joħroġ ħieles, kbir, sabiħ, maħfur, safi, hieni. Dan hu s-sabiħ tal-Qrar! (Il-Papa Franġisku, Udjenza ġenerali, 19 ta’ Frar, 2014)

Hu Ġesù li jinsab hemm, u Ġesù hu wisq itjeb mill-qassisin, Ġesù jilqgħek għandu, jilqgħek għandu b’tant imħabba. Agħmel il-qalb u mur qerr! (Il-Papa Franġisku, Udjenza ġenerali, 19 ta’ Frar, 2014)

Is-Sagrament tal-Penitenza, jew Qrar, hu, fil-fatt, bħal “tieni Magħmudija”, li tfakkarna dejjem fl-ewwel waħda biex tibni fuqha u ġġeddidha. (Il-Papa Franġisku, Udjenza ġenerali, 13 ta’ Novembru, 2013)

Il-Qrar mhux xi seduta f’kamra tat-tortura, imma festa! (Il-Papa Franġisku, Udjenza ġenerali, 13 ta’ Novembru, 2013)

Anki meta l-bieb li l-Magħmudija fetħitilna biex nidħlu fil-Knisja jitbexxaq xi ftit, minħabba fid-dgħufijiet u d-dnubiet tagħna, il-Qrar jiftħu mill-ġdid, għax hu bħal tieni Magħmudija li taħfrilna kollox u ddawwalna biex nimxu ’l quddiem bid-dawl tal-Mulej. (Il-Papa Franġisku, Udjenza ġenerali, 13 ta’ Novembru, 2013)

Il-Qrar mhuwiex ġudizzju, iżda laqgħa ma’ Alla li jaħfer u jinsa kull dnub ta’ kull bniedem li ma jagħjiex jitlob il-ħniena tiegħu. (Il-Papa Franġisku, Omelija f’Santa Marta, 23 ta’ Jannar, 2015)

Il-qrar mhuwiex xi magna tal-ħasil biex tneħħi t-tbajja’, imma laqgħa mal-Missier li jgħaqqad, jaħfer u jagħmel festa. (Il-Papa Franġisku, Omelija f’Santa Marta, 23 ta’ Jannar, 2015)

Ħuti, il-wiċċ ta’ Alla huwa wieħed ta’ ħniena, li dejjem għandu l-paċenzja. U din hija l-ħniena tiegħu… Jifhimna. Jistenniena. Jekk nagħrfu nduru lura lejh b’qalb niedma, huwa ma jegħjiex jaħfrilna. (Il-Papa Franġisku, L-ewwel Angelus tiegħu, 17 ta’ Marzu, 2013)

Tinsewhx dan: Il-Mulej ma jegħja qatt jaħfer! Huwa aħna li negħjew, li nitolbu maħfra. (Il-Papa Franġisku, L-ewwel Angelus tiegħu, 17 ta’ Marzu, 2013)

Il-qawwa ħelliesa ta’ dan is-sagrament, fejn l-istqarrija vera tad-dnub tagħna tiltaqa’ mal-kelma ħanina ta’ maħfra u sliem min għand Alla, jeħtieġ li kull Kattoliku jerġa’ jiskopriha u jagħmilha tiegħu. (Il-Papa Benedittu, Omelija f’Washington, 17 ta’ April, 2008)

Il-Qrar hu t-tieni Magħmudija, il-magħmudija tad-dmugħ. (San Girgor Nazjanzenu)

Alla dejjem qiegħed hemm qabilna, ilu minn dejjem ifittixna, u hu li jsibna l-ewwel. Forsi xi ħadd minnkom għandu xi jtaqqal lil qalbu u jaħseb: ‘Għamilt hekk, għamilt dan… Tibżgħux! Hu qed jistenniekom! Hu missier: dejjem jistenniena! Kemm hi ħaġa sabiħa li fis-Sagrament tar-Rikonċiljazzjoni niltaqgħu mat-tgħanniqa ħanina tal-Missier, niskopru l-konfessjonarju bħala l-post tal-Ħniena.’ (Il-Papa Franġisku, Messaġġ għall-Jum Dinji taż-Żgħażagħ 2016, 15 ta’ Awwissu, 2015, 2)

Niċċelebraw is-Sagrament tar-Rikonċiljazzjoni jfisser li nħallu ddawwarna tgħanniqa kollha mħabba: hi t-tgħanniqa tal-ħniena bla tarf tal-Missier… U jien ngħidilkom: kull darba li aħna mmorru nqerru, Alla jgħannaqna miegħu, Alla jagħmlilna festa! Ejjew nimxu f’din it-triq. (Il-Papa Franġisku, Udjenza ġenerali, 19 ta’ Frar, 2014)

Ħadd ma għandu jitħalla barra mill-ħniena ta’ Alla… Kemm hi kbira l-imħabba li biha jħares lejna Ġesù! B’liema mħabba hu jfejjaq il-qalb midinba tagħna! Qatt ma jbeżżgħuh dnubietna. Naħsbu fl-iben il-ħali li, meta jiddeċiedi li jerġa’ lura għand missieru, joqgħod jaħseb x’diskors ħa jagħmillu, imma l-missier bilkemm iħallih jitkellem, jgħannqu miegħu (ara Lq 15:17-24). Hekk jagħmel Ġesù magħna. “Missier, għandi ħafna dnubiet…” – “Imma Hu jkun kuntent jekk int tmur: se jgħannqek miegħu b’ħafna mħabba! La tibżax”… Ma ninsewx li Alla kollox jaħfer, u Alla dejjem jaħfer. Ejja ma negħjewx nitolbu maħfra. (Il-Papa Franġisku, Omelija f’Ċelebrazzjoni Penitenzjali, 13 ta’ Marzu, 2015)

Il-maħfra ta’ dnubietna mhix xi ħaġa li nistgħu nagħtu aħna stess lilna nfusna. Jien ma nistax ngħid: ‘Naħfer id-dnubiet tiegħi.’ Il-maħfra rridu nitolbuha, nitolbuha lil xi ħadd ieħor, u fil-Qrar nitolbu maħfra lil Ġesù. Il-maħfra mhix frott it-tħabrik tagħna, imma hi rigal. (Il-Papa Franġisku, Udjenza ġenerali, 19 ta’ Frar, 2014)

Il-Qrar ta’ spiss hu ta’ għajnuna kbira. Hu minnu: id-dnubiet tagħna huma dejjem l-istess, imma aħna d-djar tagħna, il-kmamar tagħna nnaddfuhom ta’ l-inqas darba fil-ġimgħa, anki jekk il-ħmieġ ikun dejjem l-istess; biex ngħixu fl-indafa, biex nerġgħu nibdew mill-ġdid. Inkella, il-ħmieġ, anki jekk ma jidhirx, jibqa’ jinġema’. Xi ħaġa simili nistgħu ngħidu dwar ir-ruħ, dwari nnifsi: jekk qatt ma mmur inqerr, ir-ruħ tiegħi tintelaq u fl-aħħar nibda nidra lili nnifsi kif jien u ma nibqax nifhem li rrid nitħabat biex insir aħjar, li rrid nimxi ’l quddiem. U dan it-tindif ta’ ruħna li Ġesù jagħtina fis-Sagrament tal-Qrar jgħinna biex inżommu l-kuxjenza tagħna dejjem attenta, iżjed miftuħa, u għalhekk, jgħinna wkoll biex nikbru spiritwalment u bħala bnedmin… Hu ta’ għajnuna kbira li nqerru regolarment biex inżommu r-ruħ tagħna nadifa u sabiħa u biex fil-ħajja nibqgħu nikbru jum wara l-ieħor. (Il-Papa Benedittu XVI, Laqgħa kateketika mat-tfal li kienu rċevew l-Ewwel Tqarbina matul is-sena, 15 ta’ Ottubru, 2005)

Ma’ dawk li tiltaqgħu, tistgħu twasslulhom il-ferħ li jħoss min irċieva l-maħfra tal-Missier u sab mill-ġdid il-ħbiberija sħiħa miegħU. U għidulhom li l-Missier tagħna qiegħed jistenniena, il-Missier tagħna jaħfrilna, u iżjed minn hekk, jagħmlilna festa. Jekk int tmur għandU b’ħajtek kollha, anki b’tant dnubiet, flok iċanfrek, jagħmillek festa: dan hu l-Missier tagħna. Dan intom tridu tgħiduh, għiduh lil tant nies, il-lum… nirċievu l-ħniena u nqassmu l-ħniena! (Il-Papa Franġisku, Omelija f’Ċelebrazzjoni Penitenzjali, 28 ta’ Marzu, 2014)

Hu li jaħfer dnubietek kollha; ifejjaq il-mard tiegħek kollu; jifdi lil ħajtek mill-qabar; iħaddnek bit-tjieba u l-ħniena. (Salm 103:3-4)

Anki l-Papa jmur iqerr kull ħmistax, għax anki l-Papa hu midneb. (Il-Papa Franġisku, Udjenza ġenerali, 20 ta’ Novembru, 2013)

  • U int, tirċievi dan is-Sagrament b’mod regolari?
  • Kemm tipprepara ruħek għalih?
  • Tmur tqerr bl-attitudni t-tajba?

Talba: O Alla dejjem lest li tħenn għal min jindem, Int urejtna f’San Leopoldu Bogdan Mandi ‘l wiċċ ħanin tiegħek, agħmel li b’talbu u bl-eżempju ta’ ħajtu, b’mod speċjali tad-dedikazzjoni tiegħu biex jaħfer lin-nies f’Ismek fis-Sagrament tal-Qrar, aħna nagħrfu ngħożżu u nirċievu b’aktar impenn dan is-Sagrament li bih niġu mnaddfa minn dnubietna bis-saħħa ta’ Demmek. Bi Kristu Sidna. Ammen.

English Version: http://saintscatholic.blogspot.com/2014/03/saint-leopold-bogdan-mandic.html

Alternative Reading: https://www.franciscanmedia.org/saint-leopold-mandic/

Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Leopold_Mandi%C4%87

Nota: It-Tagħrif dwar dan il-qaddis tal-lum huwa meħud mill-fuljett Signum Fidei.