Adelaide Cini

94939970_134431785126ADELAIDE CINI
Fundatriċi
1838 – 1885

Tagħrif: Imwielda fl-1838, Adelaide kien għad lanqas kellha 18-il sena meta marret tħabbat fuq il-bieb tal-Kunvent ta’ Santa Katerina fil-Belt Valletta. Swor Giuseppa Baldacchino li laqgħetha minn wara l-gradi tal-ħadid, impressjonat ruħha meta ratha hekk dgħajfa u rqiqa minkejja li kienet bint tas-sid għani tal-fabbrika tal-għaġin fil-Ħamrun. Adelaide talbet li tiġi aċċettata bħala postulanta.

Aktar tard Swor Giuseppa kienet konvinta mill-isfond reliġjuż ta’ Adelaide, iżda peress li t-tfajla kienet taħt tensjoni psikoloġika wara proposta taż-żwieġ li għaliha l-ġenituri tagħha oġġezzjonaw, is-soru setgħet biss tikkunsidra t-talba tagħha b’simpatija. Tagħtha l-parir li tirritorna lejn id-dar tagħha u tistenna lil Alla biex juriha n-natura vera tal-vokazzjoni tagħha.

It-tfalja Adelaide jista’ ma fehemitx il-messaġġ tas-soru, imma li hu ċert hu li ftakret fih ftit taż-żmien wara meta b’kumbinazzjoni ltaqgħet ma’ prostituta żagħżugħa minn Sqallija li kienet saret magħrufa għall-attivitajiet tagħha fost is-setturi l-aktar sinjuri tas-soċjetà. L-isforzi tagħha biex titħabbeb magħha kellhom suċċess u Adelaide kkonvinċietha biex tmur tgħix magħha fid-dar tal-ġenituri tagħha.

Il-ħbiberija stramba ta’ Adelaide dehret providenzjali. It-tfajla minn Sqallija bidlet ħajjitha, u kienet din il-bidla mirakuluża li ħeġġet lil Adelaide biex tibda moviment missjunarju ġdid fost il-ħafna bniet abbandunati mill-klassijiet il-fqar tas-soċjetà Maltija. Bl-għajnuna finanzjarja ta’ John Aspen u martu Angella, hija fetħet l-ewwel dar għall-ommijiet mhux miżżewġa.

Wara l-mewt ta’ missierha, hija bidlet il-fabbrika tal-għaġin tagħhom f’konservatorju għall-bniet l-aktar fil-bżonn.

Adelaide miet fit-28 ta’ Marzu, 1885. Oriġinarjament ittieħdet fiċ-Ċimiterju ta’ Santa Maria Addolorata f’Raħal Ġdid. Imma wara li fil-15 ta’ Ottubru 1919, il-fdalijiet tagħha ġew eżumati, hija ġiet trasferita għall-Istitut tagħha, magħruf bħal “Ta’ Cini”. Il-proċess informattiv dwar il-ħajja tagħha nfetaħ mill-istess Djoċesi ta’ Malta fl-1907. Il-Papa Piju X ddikjaraha Venerabbli fit-23 ta’ Frar, 1910.

49_ST_MICHAELs_HOSPICE_MAPVIEW_01_s.152389067365

Links about Adelaide Cini: 

  1. https://www.findagrave.com/memorial/94939970/adelaide-cini

 

Nota: It-Tagħrif dwar Adelaide Cini huwa meħud mis-sit tal-MUSEUM ta’ San Ġiljan.

Advertisements

Patri Avertan Fenech

00c2ba72d98cc86d3f2b417d54625b9aca07d47f-1485151229-58859bfd-360x251PATRI AVERTAN FENECH
Karmelitan
1871 – 1943

Tagħrif: Patri Avertan Fenech huwa wild ewlieni u waħdieni ta’ Duminku Fenech u Marija Attard. Huwa twieled nhar l-10 ta’ Lulju 1871 il-Mosta u ġie mgħammed l-għada fil-Knisja Parrokkjali u semmewh Lwiġi għal San Alwiġi Gonzaga li bħalu kellu jispikka għall-virtù tas-safa.

Mid-dar huwa tgħallem jitlob u jikber fil-fidi. Il-familja għalkemm fqira kienet għanja fil-ħajja tal-fidi. Missieru kien jaqta’ l-ġebel f’barriera u ommu kienet seftura mas-sinjuri Grech Mifsud. Dawn is-sinjuri kellhom dar il-Belt biswit is-santwarju tal-Karmnu u aktarx li minn hemm huwa wiret l-imħabba lejn il-Madonna tal-Karmnu.

Lwiġi kellu karattru sensibbli, u galbat, dejjem jilqgħek bit-tbissima fuq wiċċu. Imġibtu ma’ sħabu kienet eżemplari u kien juri li miġbud għall-ħajja tat-talb u l-virtù, hekk li l-Arċipriet tal-Mosta għażel li jagħmillu l-Preċett qabel il-Griżma, ħaġa rarissima, dak iż-żmien. Iktar ma’ beda jikber, kompliet tikber miegħu is-sejħa għall-ħajja reliġjuża Karmelitana u meta lill-ġenituri wrihom din ix-xewqa huma bagħtuh jistudja l-Latin u t-Taljan għand qassis in-Naxxar.

Fis-6 ta’ Frar 1888 il-Vigarju Provinċjali Patri Lwiġi Malfatti laqgħu fin-novizzjat il-belt u sena wara pprofessa fl-oratorju tal-Madonna tal-Karmnu fil-Belt. Imbagħad nhar is-27 ta’ Frar 1892 ipprofessa solenni fl-oratorju tan-Novizzjat fil-Belt. Wara dan huwa kompla l-formazzjoni fil-kunvent il-ġdid ta’ San Ġiljan u kellu b’surmast lil Patri Francesco Raiti li iktar tard ġie magħżul isqof ta’ Trapani.

Fl-1896 ġie magħżul bħala prefett tal-kjeriċi minħabba l-ħajja virtuża u integra tiegħu u fil-5 ta’ Lulju 1896 ġie ordnat saċerdot mill-Isqof ta’ Għawdex Giovanni Camilleri OSA u ċċelebra l-Ewwel Quddiesa Solenni fis-Santwarju tal-Karmnu fil-Belt Valletta. Mal-ordinazzjoni ntefa’ għall-ministeru tal-qrar u d-direzzjoni spiritwali. Ukoll l-imġiba tiegħu kemm waqt it-talb u l-quddiesa kif ukoll fil-komportament tal-ħajja ta’ kuljum u fir-relazzjoni ma’ ħutu fil-komunità kienet ta’ edifikazzjoni u ammirazzjoni speċjalment għax kien jgħix tassew kontinwament fil-preżenza ta’ Alla.

Il-modestja, l-umità, il-faqar u s-safa tiegħu kienu jqanqlu lin-nies jersqu għandu għall-qrar u d-direzzjoni spiritwali, fosthom Dun Mikiel Gonzi, li iktar ’il quddiem sar Arċisqof ta’ Malta, u li kien lettur is-Seminarju, kif ukoll is-seminaristi. Mons. Ġużeppi de Piro stqarr mal-isqof li s-seminaristi kienu jmorru jqerru għand dan il-patri Karmelitan ta’ fama qaddisa flok għand il-konfessur tas-seminarju.

Il-ħajja ta’ reliġjuż tassew u kif għandu jkun qanqlet lis-superjuri tiegħu biex iqegħduh l-ewwel bħala viċi-surmast u imbagħad bħala surmast tan-novizzi. Huwa dam 26 sena jaqdi dan il-ministeru b’dedikazzjoni u b’eżempju kbir għal dawk li għaddew minn taħt idejh. Minnu tgħallmu jaħarbu l-għażż, jgħixu ħajja ta’ talb u osservanza reliġjuża tar-Regola, fl-ubbidjenza, fil-faqar evanġeliku u fis-safa u qadi tal-poplu ta’ Alla skont l-ispirtu u l-kariżma tal-Karmelu. F’dan ir-rwol tiegħu Patri Avertan ġibed l-ammirazzjoni ta’ bosta fi żmien l-epidemija tal-Ispanjola fil-kura personali li kien jieħu tan-novizzi milquta minn din l-epidemija, b’riskju wkoll għal ħajtu.

Patri Avertan qeda diversi uffiċċji fosthom bħala delegat provinċjali għall-Kapitlu Ġenerali f’Ruma fl-1919 fejn ħalla impressjoni fuq il-Pirjol Ġenerali u fuq il-kapitulari minn madwar id-dinja, għall-umiltà, l-ispirtu ta’ talb u l-manswetudni tiegħu. Kulħadd kien iżommu b’qaddis, kemm ħutu r-reliġjużi kif ukoll in-nies li kienu jfittxuh għall-qrar u d-direzzjoni spiritwali. Kien ta’ edifikazzjoni fis-sabar qalb it-tiġrib u offra lilu nnifsu għall-konverżjoni tal-midinbin.

Il-qdusija u l-virtujiet tiegħu spikkaw l-iktar fi żmien il-mard kawża ta’ attakk qawwi ta’ puplesija fl-1932 li ħallih b’ġismu nofsu paralizzat u b’fommu mbikkem. Is-sodda tal-mard u s-siġġu tar-roti li fuqhom dam għal 11 il-sena u nofs saru issa mhux biss is-salib tiegħu imma wkoll il-pulptu li minn fuqhom kien iwassal il-Vanġelu. Patri Avertan qatt ma kien predikatur. Leħnu ma kienx jagħtih, imma dejjem ippriedka bl-eżempju ta’ ħajtu u issa f’dan il-mument spikka bl-eżempju ta’ virtù u l-għaqda ma’ Alla f’rassenjazzjoni serena mar-rieda ta’ Alla. Qatt ma naqas mit-tbissima lil min kien iżuru, qatt ma lmenta fuq nuqqas ta’ ikel kemm minħabba l-għaks tal-gwerra kif ukoll għax ma setax jiekol ikel solidu.

Fil-kunvent minkejja li ppruvaw jieħdu ħsiebu kif setgħu kien hemm skarsità fl-ikel u anke fil-kumdità. Il-kunvent ġie trasformat f’uffiċini tas-Servizzi Ċivili bil-ħaddiema tad-Dockyard, il-patrijiet ukoll kienu jsostnu b’karità r-refuġjati tal-gwerra. Nieqes minn kollox issa kien tassew jixbah lill-kurċifiss li lejh kien iħares u lilu kien juri meta kienu jitħassruh. F’din il-qagħda huwa tassew kif jgħid San Pawl kien qed jgħix il-ħajja moħbija flimkien ma’ Kristu f’Alla. Xewqa waħda żamm, dik li jfieq ħalli jqaddes! F’wieħed mill-irtiri tiegħu kiteb hekk:

“Aħna riżoluti, o Ġesù, li nirrinunzjaw kollox għal imħabbtek u, mgħannqin mas-salib tiegħek irridu ngħixu u mmutu bħalek, privi mill-ħwejjeġ żejda tad-dinja u ma nixtiequx ħlief dawk tas-Sema. Din hija l-unika xewqa tagħna, li nisperaw li tistħoqqilna dik il-ġurnata li niġu ngawduk għall-eternità ġewwa l-ġenna kif inti wegħedtna. Hekk Ikun.” Il-marda tiegħu kellha tkun għalih il-martirju li hu ġarr b’qalb sħiħa.

Miet fl-1 novembru 1943 għall-ħabta tat-tlieta ta’ filgħodu. Il-konfessur tiegħu Patri Ġerardu Paris Dumnikan xehed li qatt ma dineb gravement. Bosta xtaqu jaraw il-ġisem mejjet ta’ Patri Avertan fiċ-ċella tiegħu fejn in-nies setgħu jagħtuh l-aħħar tislima. Ġie midfun fil-kripta taħt il-knisja. Ma’ mewtu xterdet il-fama tal-qdusija. Fil-gazzetti xterdet l-aħbar li miet reliġjuż qaddis. Il-qabar tiegħu sar ċentru ta’ pellegrinaġġi u fil-25 sena mill-mewt tiegħu l-Arċisqof Mikiel Gonzi mexxa l-eżumazzjoni tal-fdalijiet tiegħu li tqegħdu f’qabar ġdid fil-kannierja.

Fl-2014 f’għeluq is-70 sena minn mewtu l-fdalijiet indifnu fil-kappella tal-Madonna tar-Rocca tal-Karmnu tal-Mdina. Bosta huma dawk li jiġu jżuru qabru u ċ-ċella tiegħu , jitolbu u jirreferu grazzji maqlugħa bl-interċessjoni tiegħu. Illum Patri Avertan huwa mudell għar-reliġjużi kollha fl-għażla ta’ Alla fl-ewwel post ta’ ħajjitna. Lil ħutu Karmelitani ifakkarhom dejjem fil-primat tal-kontemplazzjoni u quddiem l-insara jiddi bħala xempju tas-safa tal-qalb. Bħala saċerdot ifakkar u jqanqal bl-eżempju ta’ ħajtu lis-saċerdoti biex jingħataw għall-qrar u d-direzzjoni spiritwali. Fl-aħħarnett f’dinja u kultura li tiddiskuti dwar jaqbilx li bi “ħniena” nagħtu l-mewt lil min jinsab f’mard terminali Patri Avertan jiddi bħala mudell u xempju tad-dinjità u l-valur tal-bniedem ukoll f’dawn il-kundizzjonijiet .

Mitlubin mill-Postulaturiċi tal-Kawża tal-Beatifikazzjoni u Kanonizzazzjoni tal-istess Patri Avertan Fenech, Karmelitan, biex tinfetaħ din il-kawża, skont in-Normi tal-Kongregazzjoni tal-Qaddisin, qed nippubblikaw dan l-Editt biex nitolbu lil kull min għandu xi kitba ta’ Patri Avertan Fenech, Karmelitan jgħaddiha fil-Kanċellerija tat-Tribunal Metropolitan fil-Kurja Arċiveskovili, Valletta. B’kitba nifhmu mhux biss dik stampata iżda wkoll manuskritti, id-djarji, ittri u kull kitba oħra privata ta’ dan il-Qaddej ta’ Alla. Dawk li jixtiequ li jżommu l-oriġinal jistgħu jippreżentaw kopja li, wara li tkun verifikata ma’ l-oriġinal, tiġi awtentikata mill-Kanċellier ta’ l-istess Tribunal.

Nordnaw li dan l-Editt jitwaħħal fil-bieb tal-Kurja għal xahrejn u jitwaħħal fin-notice boards tal-parroċċi għall-istess żmien. Mogħti mill-Kurja Tagħna fil-Furjana, illum 9 ta’ Jannar, 2017, festa tal-Magħmudija tal-Mulej.

Il‑Ħamis 2 ta’ Frar 2017, l-Arċisqof Charles J. Scicluna fetaħ il‑proċess tal‑kawża għall‑Qdusija ta’ Patri Avertan Fenech, fil‑Knisja tal‑Madonna tal‑Karmnu, l‑Imdina. Wara, fl‑istess Knisja huwa bierek ix‑xemgħat u ta’ bidu għall‑purċissjoni lejn il‑Katidral biex ikompli l‑Quddiesa Pontifikali li saret fil‑festa tal‑Preżentazzjoni tal‑Mulej fit‑Tempju, filwaqt li ċċelebra Jum il‑Ħajja Kkonsagrata.

Omelija tal-Arċisqof Charles J. Scicluna – Fil-Katidral tal-Imdina

“Meta għalqilhom iż-żmien għat-tisfija tagħhom” (Luqa 2:21). L-Evanġelju tal-lum jibda b’din l-espressjoni li għall-familja Lhudija kienet tfisser li mit-twelid tat-tarbija kienu għaddew erbgħin jum skont il-liġi ta’ Mosè. Il-familja ta’ Ġesù, Ġużeppi u Marija hija sottomessa għal-liġi bħal kull familja Lhudija oħra, sottomessa għal-liġi ta’ Mose. Ġesù ta’ erbgħin jum jittieħed Ġerusalemm u jidħol għall-ewwel darba fit-Tempju. Daħal diversi drabi oħra matul ħajtu fuq din l-art. Daħal biex ikeċċi l-bejjiegħa tat-tempju, daħal biex jgħid li huwa d-dawl tad-dinja. Illum ma jgħidhiex hu din il-kelma, imma jgħidha Xmun, dan “ir-raġel ġust u tajjeb, li kien jistenna l-faraġ ta’ Israel li l-Ispirtu s-Santu kien fuqu” (v. 25).

Aħna u nibdew il-kawża tal-beatifikazzjoni u l-kanonizzazzjoni tal-Qaddej ta’ Alla Patri Avertan Fenech, inħarsu lejh bħala eżempju sabiħ ta’ kif il-persuna kkonsagrata tista’ tkun, fil-każ tiegħu, “raġel ġust u tajjeb li jistenna l-faraġ ta Israel u li l-Ispirtu kien fuqu”. Anke lil Patri Avertan, bħalma ngħata lil Xmun, ingħata d-don sabiħ li huwa u jistenna l-faraġ tal-Mulej, ikun mnebbaħ mill-Ispirtu s-Santu tal-Mulej u jagħraf il-preżenza tal-Mulej.

Jiena nixtieq insellmilkom, għeżież reliġjużi rġiel, għeżież reliġjużi nisa, membri tal-Istituti sekulari u tal-Ordo Virginum f’dan il-jum li l-Knisja tixtieq ikun ukoll iddedikat għalikom u l-awgurju, it-talba li nagħmlilkom huwa li fuq l-eżempju ta’ tant qaddisin ikkonsagrati lill-Mulej, intom tistennew b’ħerqa “l-faraġ ta’ Israel”, intom tkunu doċli għal dak li jnebbaħ fikom, fil-qalb tagħkom, fil-kuxjenza tagħkom l-Ispirtu qaddis tal-Mulej.

Illum aħna nilqgħu lil Ġesù bħalma laqgħu f’dirgħajh Xmun bħala s-salvazzjoni li ħejja l-Mulej għall-popli kollha: “id-dawl biex idawwal il-ġnus u l-glorja tal-poplu ta’ Israel” (v. 32). Salvazzjoni, dawl, glorja. Jekk aħna rridu nikkolegaw dan il-mument ta’ dawl, ta’ glorja, ta’ salvazzjoni fil-ħajja ta’ Ġesù, inħarsu lejn it-Trasfigurazzjoni fejn is-Salvatur ukoll jidher ukoll bħala dawl: “wiċċu sar jiddi bħax-xemx” (Mattew 17:2) u jiddi fil-glorja tiegħu. Mhux ta’ b’xejn insejħulu wkoll fis-sbuħija tat-Tabor, bħala ‘is-Salvatur’.

Hemm ukoll kelma oħra fuq Ġesù li l-persuna kkonsagrata ma tistax taħrab minnha. Xmun iħares lejn omm it-tarbija, berikhom u qal lil Marija: “ara, dan se jġib il-waqgħa u l-qawmien ta’ ħafna f’Israel; se jkun sinjal li jmeruh” (Luqa 2:34) signum contradictionis. Il-persuna kkonsagrata, in-Nisrani mpenjat ikolli ngħid ukoll, ma jistax jevita din il-liġi, din il-providenza li jkun sinjal li jmeruh. L-ewwel nett għaliex il-ħajja tan-Nisrani imma b’mod speċjali l-ħajja tal-persuna kkonsagrata hija kontra l-kurrent u allura hemm din it-tensjoni kontinwa bejn l-ideali li huma espressi fl-ubbidjenza, fil-faqar, fil-kastità, u l-kontro-valuri ta’ dinja li tfittex l-awtonomija, li tfittex il-flus u l-pjaċir. It-talba tagħna hija li l-Mulej li jżurna meta jżurna, isibna bħal Xmun, persuni ġusti, twajba, mimlija tama għax kontinwament qegħdin fit-tensjoni li nistennew il-“faraġ ta’ Israel” mhux il-faraġ tad-dinja imma l-faraġ li jagħtina l-Mulej stess.

“Nagħtikom il-paċi tiegħi, mhux bħalma tagħtihulkom id-dinja, il-paċi tiegħi” (Ġw 14, 27). Meta aħna nitkellmu fuq il-paċi li jkun hemm fil-qalb, mhux qed nitkellmu fuq xi ħaġa li nħoss, għalkemm il-paċi b’mod speċjali fl-esperjenza tat-talb, hija wkoll sensibbli, imma hija xi ħaġa iżjed profonda, hija don tal-Mulej. Il-kriterju tal-paċi huwa l-kriterju ta’ min ir-rieda tiegħu hija marbuta mar-rieda ta’ Ġesù li fit-tribunal tal-kuxjenza tiegħu li huwa t-tribunal tal-verita’, iħossu – mhux bil-ħass tas-sentimenti – imma bil-persważjoni li jagħti l-Ispirtu s-Santu, verament f’paċi ma’ Alla. Nistaqsu lilna nfusna: aħna qegħdin f’paċi ma’ Alla? San Ġorġ Preca kien iħobb isemmi u jgħid: “Alla tagħna hu Alla tal-paċi” u t-tislima tiegħu bħala rxoxt, bħala rebbieħ fuq il-mewt, hija “il-paċi magħkom”.

Għalhekk jiena nitlob anke bl-intereċessjoni tal-qaddej ta’ Alla Patri Avertan, bl-interċessjoni ta’ tant erwieħ ikkonsagrati li telqu qabilna bis-sinjal tal-fidi, biex aħna nkunu preżenza ta’ paċi vera fil-komunitajiet tagħna, bejnietna, u fis-soċjetà. Il-paċi ta’ min jistenna bil-ġustizzja u bit-tjieba, il-faraġ li jagħti l-Mulej, il-paċi ta’ min it-tama tiegħu fil-Mulej, il-paċi ta’ min iħobb b’imħabba tant kbira li jaf iħaddan saħansitra min għamel il-ħsara jew min iweġġgħu.

Niftakru llum ukoll mhux biss fi Xmun, imma ukoll fil-mara anzjana, qaddisa: f’Anna bint Fanwel li “kienet imdaħħla fiż-żmien” – bħal ħafna membri tal-ħajja kkonsagrata llum, mhux bilfors kienu miżżewġin bħalha, imma din “għamlet seba’ snin miżżewġa, imbagħad baqgħet armla. Sakemm kellha erbgħa u tmenin sena” – u qed nara xi wħud li jfakkruni f’din l-età – “ma kienetx titwarrab mit-tempju, lejl u nhar kienet taqdi fis-sawm u t-talb” (Luqa 2:37). Kemm hu ritratt sabiħ ta’ Anna, bint Fanwel, li kienet għaddiet minn diversi mħabbiet, kellha wkoll it-togħma tal-imħabba miżżewġa, imma mbagħad minħabba li sfat armla żagħżugħa, sabet ukoll l-imħabba fit-tempju, “lejl u nhar kienet taqdi fis-sawm u fit-talb”.

Kemm hi ħaġa sabiħa li din il-preżenza tkun ukoll preżenza fekonda fil-Knisja, il-preżenza ta’ nisa ferħana bl-għotja tagħhom li lejl u nhar jaqdu lill-Mulej “fis-sawm u t-talb”. Hi ukoll bdiet tfaħħar l’Alla u “titkellem fuq it-tarbija ma’ dawk kollha li kienu jistennew il-fidwa ta’ Ġerusalemm” (v.38). Anna hija dik li tintgħażel biex tibda titkellem dwar it-tarbija. Xmun jagħraf it-tarbija, li hija l-Messija, is-salvazzjoni, id-dawl u l-glorja, jagħti l-profezija lil ommu u lil żewġha Ġużeppi, imma hija Anna magħżula biex “titkellem fuq it-tarbija ma’ dawk kollha li kienu jistennew il-fidwa ta’ Ġerusalemm”. Tgħiduli: “mhux bilfors la mara?” Mhux bilfors, imma l-mara, fost dawn iż-żewġ profeti, hija magħżula biex tkun l-evanġelista li twassal l-aħbar it-tajba ma’ kull min kien qiegħed jistenna.

Il-poplu tagħna huwa għatxan għal din l-Aħbar it-Tajba. Għandu bżonn nisa li filwaqt li jgħaddu ħajjithom fit-tempju “lejl u nhar fis-sawm u fit-talb” isibu wkoll il-ħin, il-ferħ li jitkellmu fuq Ġesù ma’ min forsi qiegħed jistennih, jixxennaq għalih mingħajr ma jaf. Kemm nies għandhom kull ma jridu u qishom m’għandhom xejn. Kemm nies li jagħmlu l-esperjenzi tal-kontro-valuri tal-awtonomija, tar-rikezza u tal-pjaċiri tad-dinja, iħossu vojt kbir fil-qalb tagħhom. Forsi warrbu lil Ġesù għax jiddejqu jersqu lejh, forsi għax ħassew u jħossu li aħna se nikkundannawhom, li m’hemmx post għalihom fit-Tempju u hemm bżonn isibu min, li t-tempju jafu sew, li “fis-sawm u fit-talb” waslu f’intimità ma’ Alla li hu imħabba u jisimgħuh jitkellem fuq it-tarbija ta’ Betlehem.

Nitolbu l-interċessjoni ta’ Patri Avertan u ta’ tant erwieħ oħra kkonsagrati għall-vokazzjonijiet. Ikun futur fqir għal Malta jekk ikollha tiftaqar mill-preżenza tar-reliġjużi, tal-Istituti Sekulari u tal-Verġni kkonsagrati. Din il-kelma ta’ tjubija, din il-kelma profetika, intom tafu li għandna bżonnha, intom tafu wkoll li hemm urġenza li din ngħadduha minn ġenerazzjoni għall-oħra.

Nitolbu lil Sid il-ħsad biex mhux biss jibgħat ħaddiema, imma wkoll profeti fl-għalqa tiegħu. Nitolbu llum lill-Madonna fil-misteru tal-ferħ tal-preżentazzjoni ta’ Binha fit-tempju hi li ma kellhiex l-opportunita’ li toffri l-offerta tas-sinjuri. M’offrietx ħaruf, imma offriet, għax dak l-unika offerta li jsemmi San Luqa, żewġt bċieċen. Infatti hemm ikonografija ħelwa ta’ San Ġużepp bil-gaġġa biż-żewġ bċieċen jew gamiem. Imma fl-istess ħin kienet għanja ħafna għax lit-tempju tagħti żewġ għasafar u f’idejha kienet qed tħaddan l-Ħaruf ta’ Alla. Ma kellhiex bżonn iġġib ħaruf magħha dik li kellha fi ħdanha lill-Ħaruf ta’ Alla li jneħħi d-dnubiet tad-dinja. U dik li fl-għajnejn tad-dinja, il-mara tal-mastrudaxxa kienet fqira, kienet għanja imma għaliex kellha fi ħdanha l-ħaruf ta’ Alla, kienet ukoll imnebbħa permezz ta’ Xmun bit-tbatija li kellha tgħaddi minnha. Dan ukoll huwa allura mument ta’ dulur. Intom tafu, li fid-devozzjoni popolari dan l-episodju għandu żewġt uċuħ: misteru tal-ferħ u wieħed mid-duluri ta’ Marija Santissima, meta Xmun jgħidilha: “u inti, sejf jinfidlek ruħek” (v. 35).

Ejjew ningħaqdu magħha fil-ferħ tagħha u fid-dulur tagħha u nafdaw lill-Knisja f’Malta f’idejn ta’ San Ġużepp li ma jitkellimx, imma sema’ kollox u kellu ħarsa qalila lejn Xmun x’ħin beda jisma’ bis-sejf, imma mbagħad irrealizza li hu kellu wkoll jitgħallem li din it-tarbija mħabbra fil-ħolm lilu u li hu kellu jsemmih Ġesù, mhux kellu jkun salvazzjoni, dawl, u glorja imma wkoll ħaruf tas-sagrifiċċju, sinjal li jmeruh. Jalla aħna wkoll ikollna l-kuraġġ nilqgħu lil Ġesù fid-dawl tiegħu u fis-salib tiegħu biex hekk aħna wkoll bħal tant qaddisin qabilna, inkunu nies ġusti u twajba li “jistennew il-faraġ ta’ Israel u l-Ispirtu s-Santu ikun fuqna”.

Links about Patri Avertan Fenech:  

  1. http://www.bambinanaxxar.org/2017/01/ftu-tal-kawza-gall-beatifikazzjoni-u.html
  2. https://laikosorg.files.wordpress.com/2018/04/avvizcc87.pdf
  3. https://laikosblog.org/2017/10/14/il-beatifikazzjoni-u-l-kanonizzazzjoni-ta-patri-avertan-fenech/
  4. https://www.facebook.com/avertanfenech/
  5. http://thechurchinmalta.org/mt/posts/66234/ftuh-tal-kawza-ghall-beatifikazzjoni-u-ghall-kanonizzazzjoni-ta-patri-avertan-fenech-1871-1943-
  6. https://www.tvm.com.mt/en/news/se-tinghata-bidu-l-kawza-tal-beatifikazzjoni-tal-patri-karmelitan-avertan-fenech/
  7. https://www.tvm.com.mt/en/news/beatification-process-starts-of-patri-avertan-fenech/
  8. http://www.independent.com.mt/articles/2016-12-11/newspaper-letters/The-Carmelite-Fr-Avertan-Fenech-who-lived-a-life-of-prayer-1871-1943-6736167741
  9. https://www.carmelitepriory.org/product/p-avertan-fenech-karmelitan/
  10. https://parroccasafi.files.wordpress.com/2013/07/c48birkulari-nru-33-patri-avertan-fenech-karmelitan.pdf
  11. http://netnews.com.mt/2017/10/14/tinghalaq-l-inkjesta-djocesana-ghall-kawza-tal-beatifikazzjoni-u-l-kanonizzazzjoni-ta-patri-avertan-fenech/
  12. http://thechurchinmalta.org/mt/posts/73344/ritratti-l-gheluq-tal-process-djocesan-ghallkawza-talbeatifikazzjoni-ta-patri-avertan-fenech-

 

Nota: It-Tagħrif dwar Patri Avertan Fenech huwa meħud mis-sit tal-Parroċċa ta’ Marija Bambina tan-Naxxar.

Margerita De Brincat

mmargeritaMARGERITA MARIJA DE BRINCAT
Konfundatriċi
1862 – 1952

Tagħrif: Madre Margerita De Brincat twieldet fit-28 ta’ Novembru 1862 fir-raħal Għawdxi ta’ Kerċem. Fl-1877 daħlet f’assoċjazzjoni li kienet tissejjaħ it-Tnax-il Stilla tal-Qalb Imqaddsa ta’ Ġesù u fl-1880 din l-assoċjazzjoni nbidlet f’kongregazzjoni.

Hija laħqet is-Segretarja Ġenerali tal-kongregazzjoni li ntant kienet ngħatat l-approvazzjoni tad-Djoċesi Maltija biex tibdel isimha għal dik ta’ Sorijiet Franġiskani tal-Qalb Imqaddsa ta’ Ġesù.

Hija damet madwar 50 sena taħdem mas-Sorjiet Franġiskani li fihom fetħet skejjel u djar għaż-żgħażagħ. Kien bis-saħħa tagħha li ħidma simili saret f’Corfu, Sqallija, Ruma u l-Etijopja.

Mietet fit-22 ta’ Jannar 1952 fid-dar tas-Sorijiet Franġiskani fir-Rabat, Għawdex. Illum il-kongregazzjoni li waqqfet taħdem f’diversi pajjiżi fosthom fl-Afrika, il-Brażil u l-Pakistan.

Kuruna ta’ tnax-il kewkba
II-Kongregazzjoni kellha l-bidu tagħha fir-Rabat Għawdex fl-4 ta’ Jannar 1874 meta lis-Sinjorina Karmela Xerri, mir-Rabat, ġieha f’idejha ktieb ta’ Don Olmi li hi stess tat lil sħabha biex jaqrawh, Dan il-ktieb jismu: “Kuruna ta’ tnax-il kewkba” ad unur tat-tnax-il kewkba li jdawwru l-Qalb Santissma ta’ Ġesù. Dan il-ktieb jistieden lill-verġni biex jagħtu ruħhom b’riparazzjcni għall-offiżi li jsiru lil din il-Qalb.

Il-qari ta’ dan il-ktieb kellu effett kbir fuq xi xebbiet li bdew jinġabru fid-dar tal-imsemmija Sinjorina Xerri, biex jagħtu bidu għal dan x-xogħol ta’ riparazzjoni. Billi ma setgħux ikomplu dawn il laqgħat weħidhom talbu lil Arċipriet ta’ San Ġorġ, Dun Feliċ Refalo, biex jaħseb jinforma Assoċjazzjoni. Bil-permess tal-Isqof Pietru Pace ġie mogħti lilhom bħala Direttur tat-“Tnax-il kewkba”, il-Viċi Parroku Dun Ġużepp Diacono, magħruf għat-tjubija u għaż-żelu mhux komuni tiegħu. Dan it-twajjeb Saċerdot twieled ix-Xagħra, Għawdex, fit-15 ta’ Awwissu 1866 u miet fit-22 ta’ Ġunju 1924. Il-laqgħat ta’ kull xahar baqgħu jsiru fid-dar tas-Sinjorina Xerri, sakemm inkriet dar fi Strada “Għajn Qatet” u ġie mogħti l-isem “Dar tal-Karità”.

Il-Għan Qaddis
Il-fini ta’ l-Assoċjazzjoni f’din id-dar kien li jagħmlu ġid liż-żgħażagħ speċjalment lit-tfal l-iżjed fqar. Għaldaqstant l-Assoċjati taw bidu għall-programm tal-ħajja tagħhom. Wara li kienu jispiċċaw il-prattiki tagħhom ta’ pieta’, kienu jiġbru t-tfal, bi preferenza l-iktar fqar, u kienu jagħtuhom lezzjonijiet ta’ Katekiżmu, ta’ skola u ta’ xogħol tad-dar. Filgħaxija, kienu jieħdu t-tfal fil-knisja ta’ San Franġisk biex jagħmlu vista lil Ġesù Sagramentat u wara kienu jwassluhom sad-dar tagħhom.

Fit-18 ta’ Ottubru 1880, dawn il-Kongregati ħadu l-abitu tat-Terz Ordni ta’ San Franġisk minn idejn il-Fundatur tagħhom Dun Ġużepp Diacono.

L-Isqof Pietru Pace, fit-13 ta’ Ottubru 1883 aċċetta l-Kongregazzjoni l-ġdida bħala Istitut Djoċesan u ta lill-Ewwel Sorijiet ir-Regola tat-Terz Ordni ta’ San Franġisk biex josservawha.

Dawn l-ewwel Terzjarji Franġiskani kienu jgħixu fl-ikbar faqar. Biex ikollhom in-neċessarju għall-ħajja kienu jaħdmu minn filgħodu sa filgħaxija, jgħallmu l-bizzilla, u jżommu skola ta’ tfal żgħar subien u bniet. Hekk kienu utli għall-proxxmu, mhux biss bl-eżempju ta’ ħajja qaddisa u fervoruża li kienu jgħaddu, iżda anki bl-opri, għall-vantaġġ tax-xbejbiet speċjalment fqar. Meta xi waħda minn dawn kienet tmut jew toħroġ, il-post tagħha kien jiġi okkupat biex in-numru ta’ din l-Assoċjazzjoni jibqa’ dejjem tnax.

Madre Margerita: Konfundatriċi
Hawn l-istorja hija mżejna bid-dehra tax-xbejba Virginja Debrincat li twieldet f’Kerċem fit-28 ta’ Novembru 1862. Din ix-xebba kienet mogħtija għat-tjieba u għall-ħajja moħbija u kienet għamlet vot tal-verġinità ta’ 14-il sena. Ġiet aċċettata bħala postulanta fil-5 ta’ Frar 1881. Fil-20 ta’ Frar 1881 libset il-libsa ta’ San Franġisk minn idejn il-Fundatur, Dun Ġużepp Diacono u ħadet l-isem ta’ Maestra Virġinja: ‘il quddiem Swor Marija Margerita tal-Qalb ta’ Ġesu’.

Sentejn wara il-fundazzjoni, il-Fundatur Diacono ħalla t-tmexxija tal-Kongregazzjoni li kienet għadha fil-bidu tagħha minħabba xogħol gravi ieħor li afdalu l-Isqof, u Madre Margerita b’ispirazzjoni divina, ħadet f’idejha t-tmexxija tal-Kongregazzjoni. L-Isqof Pietru Pace għenha ħafna u ta lill-Istitut l-ewwel Kostituzzjoni skont ir-Regola tas-Sorijiet Terzjarji Regolari ta’ San Franġisk.

Din il-Madre, membru tal-Komunità li qegħdin insemmu, bħala soru professa, bħala Superjura Lokali, bħala Madre Ġenerali, u bħala Konfundatriċi mexxiet għal snin twal il-Kongregazzjoni tas-Sorijiet Franġiskani ta’ Malta. Illum dan l-isem tas-Sorijiet Franġiskani ta’ Malta, b’lndult tas-Sagra Kongregazzjoni tar-Reliġjużi, ġie mibdul f’dak tas-Sorijiet Franġiskani tal-Qalb ta’ Ġesù.

L-iskop tal-Kongregazzjoni hu l-qdusija tal-membri permezz tal-osservanza fidila tal-voti tal-Ubbidjenza, Kastità u Povertà skont ir-Regola tat-Terz Ordni ta’ San Franġisk u tal-Kostituzzjonijiet Propri.

L-iskop speċjali ta’ din il-Kongregazzjoni hu l-qdusija tal-proxxmu permezz tat-tagħlim u tal-edukazzjoni nisranija u ċivili tat-tfal bniet u subien u tax-xebbiet speċjalment fqar, kif ukoll l-eżerċizzju tal-karità lejn il-morda. Għalhekk, is-Sorijiet jeżerċitaw l-attività tagħhom fi skejjel primarji, sekondarji, u f’oħrajn għat-tfal żgħar, f’orfanatrofji, ospizji, sptarijiet, ambulatorji u f’opri oħra bħal dawn. Kull fejn ikunu, jagħtu mportanza kbira lill-Katekiżmu.

Il-Konfundatriċi waqqfet l-ispirtu tal-Istitut fuq il-faqar, fuq l-umiltà, u fuq is-sempliċità Franġiskana. L-abitu ta’ kulur qastni, il-kurdun tas-suf abjad, u l-velu li jilbsu s-Sorijiet ifissru s-sempliċità Franġiskana. Il-ferħ Franġiskan hu d-distintiv tas-Sorijiet Franġiskani tal-Qalb ta’ Ġesu’.

Jinfirxu mad-dinja
Ta’ min isemmi l-ewwel fondazzjoni li Madre Margerita tal-Qalb ta’ Ġesù, għat-talb tal-Isqof Pietru Pace, li waqqfet f’Korfù 1907. L-iskop kien li jassistu kolonja Maltija ta’ emigranti li kienu marru hemm minn żmien qabel. Il-missjoni tas-Sorijiet kienet li jieħdu kura tat-tagħlim tal-Katekiżmu, jiġbru l-Maltin għall-Quddiesa tal-Ħadd, għall-Qrar u għat-Tqarbin billi javżawhom ġurnata qabel. Barra dan, l-unika skola kattolika f’Korfù hija f’idejn l-istess Sorijiet. Għandhom ukoll ospizju għax-xjuħ nisa, li hu wkoll l-uniku ospizju kattoliku.

Hi ta’ mportanza kbira d-dar li nfetfiet f’Ruma fl-10 ta’ Mejju 1927. F’din id-dar, imkabbra u miżjuda, hemm skola materna, skola elementari, orfanatrofju tal-bniet u subien, ospizju għax-xjuħ nisa, tagħlim tal-Katekiżmu tal-Parroċċa kollha.

L-attivita’ tas-Sorijiet Franġiskani titnissel u tissaħħaħ mill-imħabba dedikata. Mis-sigħat ta’ talb fil-Kappella, is-soru ġġorr lil Kristu magħha fix-xogħol u fl-appostolat tagħha.

Fl-aħħar 40 sena, il-Kongregazzjoni ħadet żvilupp kbir u barra djar f’Għawdex u f’Malta għandha wkoll djar fl-Italja, fil-Greċja, fl-Ingilterra, fl-Etjopja, fil-Pakistan, fil-Brażil, fl-Awstralja, fl-Amerka u f’Ġerusalemm.

Iż-żerriegħa ċkejkna mixħuta mill-Fundatur Dun Ġużepp Diacono u kkultivata mill-Konfundatriċi qaddisa Madre Margerita tal-Qalb ta’ Ġesù, kibret u tat frott viżibbli u ta’ ġid kbir lill-Knisja. Kollox ikun għall-ikbar glorja t’Alla.

Links about Margerita De Brincat:

  1. https://www.findagrave.com/memorial/29612709/margherita-de_brincat
  2. https://mt.wikipedia.org/wiki/Madre_Maria_Debrincat
  3. http://www.sanfrangisk.com/09Ordni/of-17-M.Margerita.htm
  4. http://gozodiocese.org/2013/08/28/madre-margherita-de-brincat-taghrif-mill-kongregazzjoni-tal-kawzi-tal-qaddisin/
  5. http://fcjmalta.org/?page_id=61
  6. https://www.timesofmalta.com/articles/view/20120129/life-features/Mother-Margherita-Debrincat-in-love-with-love-as-a-way-of-life.404592
  7. http://gozonews.com/43437/madre-margerita-de-brincat-to-be-proclaimed-venerable/
  8. https://medjugorjemalta.blogspot.com/2014/01/papa-frangisku-jagraf-il-virtujiet.html
  9. http://www.franccj.com/franccj/en/2016/07/16/la-nostra-storia/
  10. http://www.franccj.com/franccj/blog/2016/05/14/malta-4-luglio-2014-madre-margherita-de-brincat-e-venerabile/
  11. https://www.velar.it/libro/madre-margherita-de-brincat/

Nota: It-Tagħrif dwar huwa Margerita De Brincat meħud mis-sit tal-MUSEUM ta’ San Ġiljan.

L-Isqof Emanuel Galea

Emanuel_GaleaEMANUEL GALEA
Isqof
1891 – 1974

Tagħrif: Editt ta’ Mons. Arċisqof Ġużeppi Mercieca jħabbar il-bidu tal-proċess għall-Beatifikazzjoni u Kanonizazzjoni tal-Qaddej ta’ Alla Mons. Isqof Emmanuel Galea.

L-Editt ta’ Mons. Arċisqof jgħid hekk:

“Il-Knisja f’Malta trodd ħajr lil Alla għaliex, speċjalment fl-aħħar seklu li għadu kemm intemm, kellha Isqfijiet li għexu l-vokazzjoni tagħhom ta’ rgħajja tal-merħla ta’ Kristu afdata f’idejhom f’dan l-ispirtu tal-Konċilju u kienu ta’ ġid kbir spiritwali u materjali għas-soċjeta’ Maltija. Fost dawn l-Isqfijiet, l-Eċċellenza Tiegħu Monsinjur Isqof Emmanuel Galea, li għal aktar minn tletin sena kien Awżiljarju ta’ din l-Arċidjoċesi, kien xempju ta’ kif l-Isqof għandu jwettaq il-mandat li Alla afdalu. Fis-skiet, bl-għerf u bil-ħajja qaddisa tiegħu, Monsinjur Galea kien mhux biss ta’ għajnuna kbira għall-Arċisqof Mikiel Gonzi matul is-snin diffiċli tal-episkopat tiegħu, iżda kien ta sens ta’ direzzjoni lill-parrokat, lis-saċerdoti u lil dawk kollha li b’xi mod jew ieħor kellhom kuntatt miegħu. Kienet ukoll tispikka l-imħabba tiegħu lejn il-fqar u dawk li kienu fil-bżonn.

“L-Isqof Galea twieled l-Isla fl-10 ta’ Marzu 1891, l-iżgħar fost ħames ulied ta’ Ġużeppi Galea u Carmela mwielda Camilleri. Kellu trobbija reliġjuża tajba ħafna. Iż-żewġ ħutu l-oħra subien ukoll saru saċerdoti. Ħa l-edukazzjoni sekondarja tiegħu fil-Liċeo. Fl-1909 beda kors fl-Universita’ ta’ Malta fejn iggradwa bil-Baċċellerat fil-Letteratura fl-1913 u Duttur tat-Teoloġija fl-1916. Wara li temm l-istudji tiegħu ġie ordnat saċerdot fit-18 ta’ Diċembru 1915, flimkien ma’ ħuħ, Dun Franġisk.

“Fl-1917 kien maħtur Kanonku Teologu tal-Kolleġjata tal-Isla, fejn baqa’ jservi sas-sena 1932 meta nħatar Kanonku tal-Kattidral ta’ Malta. Fl-1921 l-Arċisqof Mauru Caruana, OSB, bagħtu Ruma biex jistudja l-Liġi Kanonika minn fejn ħa d-Dottorat mill-Universita’ Gregorjana.

“Meta rritorna Malta mill-istudji, l-Isqof Galea kien maħtur Prefett tal-Istudji u Professur tal-Letteratura Latina fis-Seminarju Arċiveskovili. Fl-1930 kien maħtur Professur tal-Liġi Kanonika fl-Universita’ ta’ Malta, u fl-istess sena l-Arċisqof Caruana għażlu bħala Segretarju Ġenerali tiegħu u Difensur taż-żwieġ fit-Tribunal Ekkleżjastiku. Fl-1940 kien maħtur Vigarju Ġenerali. Ta’ min isemmi wkoll li kien Assistent Ekkleżjastiku taż-żgħażagħ u tas-sezzjoni tal-Gradwati tal-Azzjoni Kattolika. Meta miet il-Qaddej ta’ Alla Monsinjur Ġużeppi Depiro, Monsinjur Galea ġie maħtur Direttur tal-Istitut ta’ Ġesu’ Nazzarenu fiż-Żejtun, kariga li baqa’ jżomm sa mewtu.

“Fl-aktar żmien kritiku għal Malta waqt it-Tieni Gwerra Dinjija, fid-9 ta’ Ġunju 1942, Monsinjur Galea kien nominat Isqof Titulari ta’ Tralles u Awżiljarju tal-Isqof ta’ Malta. Kien ikkonsagrat Isqof fil-Kattidral tal-Imdina fil-5 ta’ Lulju 1942.

“Bħala Isqof, Monsinjur Galea ta l-kontribut validu tiegħu mhux biss għall-Knisja f’Malta iżda wkoll għall-Knisja Universali, speċjalment waqt il-Konċilju Vatikan II. Kien preżenti għal diversi mis-sessjonjiet tal-Konċilju u għamel l-interventi tiegħu fuq id-duttrina tal-kolleġjalita’ tal-Isqfijiet, l-attivita’ missjunarja tal-Knisja, l-importanza tad-devozzjoni Marjana fil-formazzjoni saċerdotali, il-liberta’ reliġjuża u l-Knisja fid-Dinja tal-Lum.

“F’Malta, l-Isqof Galea kien magħruf minn kulħadd għall-qdusija tiegħu. Kienet tispikka l-umilta’ tiegħu. Kien bniedem ta’ talb, appostlu tal-konfessinarju u predikatur assidwu. Kulħadd jiftakar l-artikli qosra, iżda mimlijin għerf, li kien jikteb regolarment fil-Leħen is-Sewwa. Ma tistax tintesa l-għajnuna li, matul l-episkopat tiegħu, ta kemm lill-Arċisqof Caruana, u ferm aktar, kif ħafna minna jiftakru, lill-Arċisqof Mikiel Gonzi matul is-snin diffiċli tal-episkopat tiegħu. Il-qdusija, l-għerf, il-prudenza u l-umilta’ tiegħu servew ta’ ġid mhux biss għall-Arċisqof Gonzi, iżda għall-Arċidjocesi tagħna kollha.

“Mitlubin mill-Postulatur tal-Kawża tal-Beatifikazzjoni u Kanonizzazzjoni tal-istess Isqof Monsinjur Emmanuel Galea biex jingħata bidu għal din il-kawża, skont in-Normi tal-Kongregazzjoni tal-Qaddisin, wara li kkonsultajna rwieħna mal-Eċċellenza Tiegħu l-Isqof ta’ Għawdex, qed nippubblikaw dan l-Editt biex nitolbu lil kull min għandu xi kitba tal-Isqof Galea jgħaddiha fil-Kanċellerija tat-Tribunal Metropolitan fil-Kurja Arċiveskovili, Valletta. B’kitba nifhmu mhux biss dik stampata iżda wkoll manuskritti, id-djarji, ittri u kull kitba oħra privata ta’ dan il-Qaddej ta’ Alla. Dawk li jixtiequ li jżommu l-oriġinal jistgħu jippreżentaw kopja li, wara li tkun verifikata mal-oriġinal, tiġi awtentikata mill-Kanċellier tal-istess Tribunal.”

Links about Bishop Emanuel Galea:   

  1. https://mt.wikipedia.org/wiki/Emmanuel_Galea
  2. http://thechurchinmalta.org/en/posts/21249/tifkira-tal-mewt-tal-isqof-emanuel-galeamass-for-bishop-emanuel-galea
  3. http://thechurchinmalta.org/en/posts/15205/95-years-since-gods-servant-bishop-emanuel-galea-was-ordained-to-the-priesthood95-sena-mill-ordinazzjoni-sacerdotali-tal
  4. http://thechurchinmalta.org/en/posts/20483/anniversary-of-the-episcopal-ordination-of-bishop-emanuel-galeal-anniversarju-tal-ordinazzjoni-episkopali-tal-isqof-eman
  5. https://www.timesofmalta.com/articles/view/20140824/life-features/Bishop-Emmanuel-Galea-a-saintly-prelate-remembered.533272

Nota: It-Tagħrif dwar L-Isqof Emanuel Galea huwa meħud mis-sit tal-MUSEUM ta’ San Ġiljan.

Mons Ġużeppi De Piro

29553797_1478943005MONS ĠUŻEPPI DE PIRO
Fundatur
1877 – 1933

Tagħrif:

F’Żgħoritu u Żgħożitu
Ġużeppi De Piro twieled fl-Imdina, fit-2 ta’ Novembru 1877. Missieru, Alessandro u ommu Ursola Agius, kienu t-tnejn ta’ nisel nobbli. Kien is-seba’ tifel fost disa’ aħwa. Wara li rċieva l-edukazzjoni primarja tiegħu fid-dar tal-familja, hu għadda għall-Liċeo tal-Belt, għall-formazzjoni sekondarja. Fl-aħħar klassi għamel l-eżami tal-Matrikola. Daħal l-Universita’ fejn għamel tlett snin jistudja l-Arti u x-Xjenza. Mat-tmiem ta’ dan il-kors, fl-1897, hu beda l-istudji li kellhom iwassluh biex jilħaq avukat.

Ta’ min igħid, iżda, li f’dawn is-snin Ġużeppi ma kienx jistudja biss. Sa llum is-Soċjeta’ Missjunarja ta’ San Pawl għad għandha diversi pitturi li hu kien għamel fi tfulitu u f’żgħożitu. Mhux darba u tnejn li De Piro ħa sehem f’kompetizzjonijiet anke nazzjonali, u rebaħ xi premijiet. Waqt li kien l-Universita’ Ġużeppi għamel anke żmien suldat fil-Milizia Maltija.

Minn Student tal-Liġi għal Seminarista… u mbagħad Saċerdot
Il-kors ta’ avukat ma spiċċahx. Dan mhux għax ma kienx kapaċi imma għax Alla kien ħejja triq oħra għalih. Fil-fatt waqt li fit-8 ta’ Mejju 1898, Ġużeppi kien qiegħed ma’ sħabu fil-Knisja tal-Ġiżwiti, il-Belt, jagħmel is-Supplika tal-Madonna ta’ Pompei, huwa ra biċ-ċar li Alla riedu saċerdot. Għax kien imrobbi fit-talb u fid-direzzjoni spiritwali, iż-żagħżugħ malajr qal iva lil Alla. Dik is-sena stess, 1898, Ġużeppi mar Ruma u hemm beda l-istudji tal-Filosofija u t-Teoloġija. Kellu joqgħod fil-Kulleġġ Capranica u l-korsijiet jagħmilhom fl-Universita’ Gregoriana.

Il-pjanijiet tas-seminarista Ġużeppi kienu kbar. Kien jixtieq li jagħmel għaxar snin jistudja Ruma. Imma ġara mod ieħor. Tant inħakem mill-mard, li kellu jitlob lill-Arċisqof ta’ Malta, Pietru Pace, biex itih il-possibilità li jordna wara biss kważi erba’ snin li kien ilu li ħalla Malta. Il-permess ingħata u Ġużeppi ġie ordnat f’Ruma fil-15 ta’ Marzu 1902. Huwa għamel l-ewwel quddiesa solenni tiegħu fil-Katidral tal-Imdina, f’Marzu tal-istess sena.

Sehmu fil-Knisja Maltija u Għawdxija
Wara li rritorna Ruma biex itemm it-tielet sena tat-Teoloġija, Dun Ġużepp mar l-Isvizzera biex jieħu saħħtu. Hemmhekk dam sal-1904. Huwa rritorna Malta u beda jaħdem bħala saċerdot fil-Parroċċa tal-Qrendi. Kien sejjer tajjeb ħafna u kien qiegħed jagħmel ħafna ġid. Il-Qrendin kollha kienu jħobbuh ferm. Imma l-ħidma tiegħu hawn ma kellhiex ittul ħafna għax fl-1907 l-Arċisqof Pace għażel lil De Piro bħala direttur tal-Istitut Fra Diegu, fil-Ħamrun.

Fra Diegu ma kienx l-uniku Istitut jew orfanatrofju f’idejn De Piro. Hu kellu jieħu f’idejh ħamsa oħra: l-Istitut ta’ San Ġużepp, f’Santa Venera; dak ta’ Ġesù Nazzarenu, fiż-Żejtun; Dar għaċ-ċkejknin, f’Santa Venera; San Franġisk ta’ Paola, f’B’Kara; u San Ġużepp, f’Għajnsielem Għawdex.

Fl-istess żmien Dun Ġużepp De Piro ġie maħtur Monsinjur u Dekan tal-Katidral tal-Imdina. Bejn l-1916 u l-1918 l-Arċisqof Mawru Caruana għażlu bħala segretarju tiegħu. Fis-sentejn ta’ wara hu ġie mqiegħed Rettur tas-Seminarju Maġġuri, fl-Imdina.

Ċittadin li ħabb verament lil Pajjiżu
Imma s-servizz li ta De Piro ma kienx fil-Knisja biss. Huwa kien ukoll ċittadin li ta sehem sħiħ għall-binja ta’ pajjiżna. Fil-fatt bejn l-1918 u l-1921 huwa għamel parti mill-Assemblea Nazzjonali li kellha tieħu ħsieb it-tfassil tal-Kostituzzjoni ta’ Malta. F’dan l-istess żmien, jew aħjar fis-7, 8 u 9 ta’ Ġunju 1919, De Piro ħabrek biex tinkiseb il-paċi bejn il-Maltin u l-Gvern Ingliż. Mill-1932, sakemm miet (fl-1933), Dun De Piro kien ukoll senatur fit-Tielet Parlament Malti.

Fundatur tas-Soċjeta’ Missjunarja ta’ San Pawl
Imma din ma kenitx il-ħajja kollha ta’ Dun De Piro. Il-kontribut ewlieni li ta lid-dinja dan il-Malti kienet is-Soċjeta’ Missjunarja ta’ San Pawl. Kien ilu jaħseb fiha sa minn meta kien seminarista f’Ruma. Iżda hemmhekk ma seta’ jagħmel xejn; kellu l-istudji li kienu jimpeduh. Lanqas ma seta’ jagħmel xejn fis-snin li kien l-Isvizzera. Huwa stess jikteb, “Qalb is-silġ tal-Alpi, daqshekk ‘il bogħod mill-pajjiż fejn ħsibt li npoġġi l-proġetti tiegħi fil-konkret ma kien baqagħli xejn għajr it-talb – l-aqwa kumpanija tiegħi – u tlabt, tlabt, tlabt”.

Meta rritorna Malta fl-1904 ittanta jagħmel xi ħaġa billi avviċina xi saċerdoti u qalilhom bix-xewqa li jwaqqaf Soċjeta’. Imma lilu ħadd ma fehmu. Kellha tiġi s-sena 1910 biex seta’ jibda xi ħaġa. Fil-fatt fit-30 ta’ Ġunju ta’ dik is-sena, f’dar ċkejkna qrib ħafna tal-Katidral tal-Imdina, u viċin tal-palazz fejn hu nnifsu kien twieled, Ġużeppi laqa’ l-ewwel żewġ żgħażagħ li kellhom jagħmlu parti mis-Soċjeta’ tiegħu. Il-vokazzjonijiet baqgħu jiżdiedu u minħabba f’hekk De Piro kellu jfittex dar oħra, dejjem fl-Imdina. Għadda anke għat-tielet dar, sakemm f’Ġunju tal-1933 il-membri tas-Soċjeta’ tiegħu marru biex iżanżnu d-Dar Ċentrali tagħhom, dik ta’ Sant’Agata, fir-Rabat.

Is-Soċjeta’ ta’ San Pawl, kif semmiha De Piro, kompliet tikber u tinfirex f’diversi djar oħra f’Malta, f’Għawdex, u anke barra minn pajjiżna. Fil-fatt, wara li De Piro nnifsu fl-1927, kien bagħat l-ewwel missjunarju tiegħu fl-Etjopja, fl-1948 marru l-ewwel membri fl-Awstralja. Fil-Kanada marru fl-1959. Fl-1968 inbdiet il-missjoni tal-Peru’. Fil-USA wasalna fl-1973. Il-missjoni tal-Pakistan kellha l-bidu tagħha fl-1981. Fl-1998 il-Curia Ġeneralizia marret Ruma. L-aħħar kien fil-Filippini, fl-1999.

Links about Mons Ġużeppi De Piro:   

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Joseph_De_Piro
  2. http://www.wikiwand.com/mt/%C4%A0u%C5%BCeppi_De_Piro
  3. http://thechurchinmalta.org/en/posts/1989/the-missionary-society-of-st-paul-m-s-s-p
  4. http://mssproma.paulistmissionaries.org/pic_first_members_mt.html
  5. http://mssproma.paulistmissionaries.org/depiro_prayer_it.html

 

Nota: It-Tagħrif dwar Mons Ġużeppi De Piro meħud mis-sit tal-MUSEUM ta’ San Ġiljan.

Marija Teresa Nuzzo

NImage_870_312x312_00312210338381MARIJA TERESA NUZZO
Fundatriċi
1851 – 1923

Tagħrif: Imwielda l-Belt fit-12 ta’ Mejju, 1851, Marija Teresa Nuzzo trabbiet f’ambjent reliġjuż ħafna tant li missierha kien jingħalaq ta’ kuljum fil-kamra tiegħu, min-nofs in-nhar sat-3.00 p.m., biex jitlob quddiem il-kurċifiss.

Kienet ix-xewqa tagħha li twaqqaf kongregazzjoni reliġjuża ġdida bil-għan li tgħin fl-edukazzjoni akkademika u spiritwali tat-tfal u x-xewqa tagħha nqatgħet fl-1903 meta ngħatat dar fil-Ħamrun. Fl-istess sena waqqfet il-Kongregazzjoni tal-Ulied tal-Qalb ta’ Ġesu’ u kienet maħtura l-ewwel Superjura Ġenerali. Erba’ snin wara fetħet dar fiż-Żejtun u fl-1913 oħra fil-Marsa.

Fl-1918 Madre Nuzzo kienet akkużata inġustament li kienet tħalli lis-sorijiet tagħha neqsin mill-ikel u wara investigazzjoni ordnata mill-Arċisqof Mauro Caruana, kienet imneħħija mill-uffiċċju ta’ Madre Ġenerali u l-Kongregazzjoni kellha titmexxa mis-sorijiet Franġiskani tal-Qalb ta’ Ġesù.

Waqt li kienet ipprojbita milli tiltaqa’ u titkellem saħansitra man-novizzi tal-Kongregazzjoni, Nuzzo kienet tgħaddi l-jiem titlob u ssewwi l-ħwejjeġ tas-sorijiet. Baqgħet issofri fis-skiet sakemm mietet fis-17 ta’ April, 1923. Illum minbarra disat idjar f’Malta, il-Kongregazzjoni tagħha għandha djar fl-Italja, l-Irlanda, il-Kenja, il-Libja, it-Tuneżija u l-Indja.

Links about Marija Teresa Nuzzo:  

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Madre_Teresa_Nuzzo
  2. http://sacredheartnuzzo.org/our-foundress
  3. http://www.en.teresanuzzo.tripod.com/id2.html
  4. http://www.independent.com.mt/articles/2011-05-01/letters/maria-teresa-nuzzo-a-humble-servant-of-god-291570/
  5. http://theresanuzzoschool.com/our-history/
  6. http://fionavella.com/features/tag/maria-teresa-nuzzo/
  7. https://www.facebook.com/pages/category/Public-Figure/Teresa-Nuzzo-185016469394/
  8. https://www.timesofmalta.com/articles/view/20030504/education/god-will-make-a-way-at-theresa-nuzzo-school.150960
  9. https://books.google.com.mt/books/about/Mother_Maria_Teresa_Nuzzo_1851_1923.html?id=pSEmtwAACAAJ&redir_esc=y
  10. https://nuzzomissionfoundation.org/teresa-nuzzo/
  11. https://wirtizzejtunartikli.files.wordpress.com/2012/06/ulied-il-qalb-ta-gesu_kns_2008.pdf

 

Nota: It-Tagħrif dwar Marija Teresa Nuzzo meħud mis-sit tal-MUSEUM ta’ San Ġiljan.

Ewġenju Borg

5c1_eugenio_borgEWĠENJU BORG
Superjur
1886 -1967

Tagħrif: Nhar it-12 ta’ Marzu 1997 Mons. Arċisqof ħareġ editt biex tinbeda l-Kawża għall-Beatifikazzjoni ta’ Ewġenju Borġ, magħruf bħala Ġeġe’, l-ewwel Superjur Ġenerali tas-Soċjeta` tat-Tagħlim Nisrani (MUSEUM), li kien ħaddiem tat-Tarzna.

Ewġenju Borġ (1886-1967), jew Ġeġe’, kif kien iħobb isejjaħlu San Ġorġ Preca, twieled l-Isla, nhar l-24 ta’ Lulju. Huwa meqjus bħala l-ġebla tax-xewka li fuqha Dun Ġorġ bena l-għaqda tiegħu. Kien hu l-ewwel wieħed li ħareġ u fetaħ l-ewwel dar tal-Museum barra mill-Ħamrun. Kien ukoll l-ewwel wieħed fis-soċjeta’ tal-Museum li ta bidu għall-konferenzi reliġjużi lil dawk li mhumiex membri fis-Soċjeta’.

Ta’ ħames snin, il-familja tiegħu marret toqgħod il-Ħamrun (l-istess kif għamel Dun Ġorġ t’eta’ żgħira mill-Belt għall-Ħamrun). F’żgħożitu Ġeġe’ kien iħobb ħafna l-futbol u l-ħbieb. Kien il-leader ta’ sħabu li kienu jiltaqgħu f’għalqa fejn il-Knisja ta’ San Gejtanu, jilagħbu, jiċċajtaw u jpejpu qishom ċumnija. Wara eżami li għadda minnu mat-tieni darba, daħal it-Tarzna bħala mudellatur, sengħa li baqa’ jżommha sakemm irtira, 40 sena wara.

Dixxiplu ta’ San Ġorġ
Meta kellu xi dsatax -il sena iltaqa’ għall-ewwel darba ma’ Dun Ġorġ, (li dik il-ħabta kien għadu qed jistudja għal qassis). Dun Ġorġ talabhom sigarett u waqaf jitkellem miegħu u ma’ sħabu fl-għalqa. Poġġa bilqiegħda ħdejhom fuq ġebla u qagħad ikellimhom fuq it-tbatija ta’ Kristu. L-għada reġa’ mar ikellimhom jew aħjar jgħallimhom fuq Alla u baqa’ jagħmel dan għal ħafna ġranet. Iżda “darba,” jgħid Ġeġe’, “kif konna hemm, dar fuqi u qalli: Nhar il-Ħadd, int u jien immorru passiġġata flimkien, ġib biċċa ħobż… u xi ħaġa x’tixrob.” U hekk għamilt; niftakar kont ħadt miegħi Bibbja bl-Ingliż (niftakru li kien għad m’hawnx bil-Malti). Morna l-istazzjon… dħalna ġo għalqa, u bilqiegħda fuq blata taħt siġra kont naqra mill-Bibbja u Dun Ġorġ joqgħod ifissirli. U din mhux darba għamilnieha. Konna ndumu siegħa u nofs, sagħtejn, u ġieli anki aktar, u mbagħad konna mmorru lura d-dar, jiena nerġa’ mmur insib lil sħabi.”

Inqas minn sentejn wara l-ewwel laqgħa ta’ Ewġenju Borġ ma’ Dun Ġorġ, Dun Ġorġ sar qassis. Ġeġe’ beża’ li kien se jitlef lil dan il-ħabib kbir għax fil-fehma ta’ dak iż-żmien, il-qassis biex iżomm id-dinjita’ tiegħu ma kienx jitħallat ma’ kulħadd u jpoġġi fuq il-ġebel tal-għelieqi. Iżda Dun Ġorġ li x-xewqa kbira tiegħu kienet li jixbah lil Ġesu’, baqa’ jiltaqa’ magħhom. Mhux talli hekk, talli fis-7 ta’ Marzu 1907, Ġeġe’‚ u sħabu krew dar b’żewġt ikmamar fejn bdew jiltaqgħu fiha kuljum wara x-xogħol u l-Ħadd filgħodu u wara nofsinhar. Meta Dun Ġorġ talab miż-żgħażagħ li ma jridx iżjed tipjip, ma kinitx faċli u b’mod speċjali għal Ġeġe’ li ġieli pejjep mitt sigarett f’ġurnata. Iżda Ġeġe’‚ li kien jobdi lil Dun Ġorġ b’għajnejh magħluqa, mal-kliem ta’ Dun Ġorġ, qabad il-pakkett tas-sigaretti u rmieh dak il-ħin stess.

Dun Ġorġ għażel lil Ewġenju Borġ bħala l-ewwel superjur ġenerali tas-Soċjeta’ tal-MUSEUM, għażla li ġiet konfermata b’elezzjoni mis-soċji fl-1926. L-editt tal-Arċisqof jgħid li Ġeġe’ kien l-aktar membru fidil ta’ Dun Ġorġ, doċli u li kien josserva r-Regola. Kien bniedem ta’ talb u devot kbir tal-Ewkaristija. Minħabba f’hekk, hu kien miżmum bħala eżempju ħaj ta’ kif għandu jkun membru tal-Museum. Min-naħa tiegħu, Dun Ġorġ kien iqisu bħala dixxiplu fidil u, fl-assenza tiegħu, ġieli wkoll faħħar il-qdusija tiegħu.

Ħaddiem tat-Tarzna
“Iżda l-iktar ħaġa li tolqotna u li jista’ jkollha rifless fuq is-soċjeta’ attwali tagħna fi żminijietna huwa l-fatt li Ewġenju kien ħaddiem tat-Tarzna u hemmhekk wettaq ħafna mill-appostolat tiegħu fost l-istess ħaddiema.” It-Tarzna, “is-sur Ewġen” kien irrispettat ħafna u tant kien jaqdi dmiru bir-reqqa li wħud kienu jsejħulu “l-qaddis”. Fil-ħin ta’ nofsinhar, Ġeġe’ kien jirkeb il-lanċa u jmur jiekol f’restorant, il-Belt. Meta kien jidħol Ġeġe’ hemmhekk, l-irġiel kienu jwissu ‘l xulxin biex iġibu ruħhom sew quddiemu u ma jidgħux. Ġeġe’, li sar jaf b’dil-biċċa xogħol, ġieli dam apposta, ħa jiġi evitat dagħa kemm jista’ jkun! Ġieli wkoll kien jitrakka f’xi ħanut żgħir tal-barklori u jiekol xi ħaġa hemm. Wara li jkellem lill-barklori u n-nies tax-xatt mimlija tpinġija ma’ ġisimhom u magħrufin bħala “injoranti”, kien joqgħod ifissrilhom id-duttrina Nisranija u jgħallimhom jitolbu r-rużarju.

Bniedem bħal Ewġenju Borġ ma setax ma jħallix influwenza kbira fost sħabu l-ħaddiema. L-ispirtu tiegħu baqa’ jinħass fil-ħanut (“il-ħanut tal-appostli”) fejn kien jaħdem fit-tarzna għal ħafna snin wara li rtira mix-xogħol. Il-ħaddiema t’hemmhekk kienu jinħassu mill-mod ta’ kif kienu jġibu ruħhom li ma kinux bħall-oħrajn. Ewġenju “kien ħabib ma’ kulħadd, stmat ħafna mis-superjuri tiegħu u bniedem li jħobb is-skiet. Bil-ħidma bieżla tiegħu Ewġenju wera kif bniedem jista’ jitqaddes ukoll permezz tax-xogħol.”

Problemi ta’ saħħa u mwiet
Fl-1931, Ġeġe’ sar jaf li kien dijabetiku. Il-mewt t’ommu u missieru, li ġrat sena qabel, ħaffietlu t-triq għal din il-marda. Id-dijabete bdiet sa mill-bidu ddgħajjef lil Ġeġe’ minn saħħtu iżda minkejja dan hu baqa’ sal-aħħar jaqdi dmiru lejn Alla, lejn il-MUSEUM u lejn ħutu l-bnedmin. Kien jipprova ma jħallix jum jgħaddi li ma jmurx jgħallem f’xi post jew ieħor. Kien konvint li bniedem bla tagħlim sod ma jistax iħobb lil Ġesu’ u jgħidlu “iva” b’qalbu kollha. Fl-1941 tah attakk gravi tal-marda u kulħadd ħaseb li se jmut iżda ftit wara għaddielu. Meta faqqgħet it-tieni gwerra dinjija, Ġeġe’ u oħtu evakwaw flimkien ma’ familja f’dar f’Ħal Balzan. Fl-1942 id-dar intlaqtet b’bomba, iġġarfet u qatlet lil oħtu Ġorġina. Ftit xhur wara, Ġeġe’ mar jgħix mas-soċi interni ta’ Ħaż-Żebbuġ.

Fl-1962 miet Dun Ġorġ. Ġeġe’ ddispjaċieh ferm u ma staħax juri minn barra l-biki tiegħu. Qabel ma miet huwa mar iżuru kemm-il darba u darba minnhom Dun Ġorġ qallu: “Ġeġe’ issa ħallina mill-biki” u filwaqt li resqu lejh, bierku u qallu: “Fik jiena nbierek is-Soċjeta’ kollha”. Bejnu u Dun Ġorġ kien hemm rabta soda u qaddisa. Ewġenju Borġ miet ħames snin wara, nhar it-12 ta’ Marzu 1967 fl-eta’ ta’ 81 sena.

Ħsieb: Ftit riflessjonijiet għalik:

* Kemm int lest tqatta’ ħin taqra u titlob bil-kelma t’Alla?
* Kemm int lest tiċċaħħad minn xi ħaġa biex tissoda fil-fidi ?
* Tfittex li twassal il-Kelma t’Alla ma’ kull min tiltaqa’?
* X’jgħidu n-nies fuqek meta tkun riesaq lejhom?
* Taf taċċetta t-tbatija li tiġi fuqek u tgħaqqadha ma’ dik ta’ Kristu?
* Għalik ix-xogħol huwa mezz li bih titqaddes?

Links about Ewġenju Borg:  

  1. https://www.findagrave.com/memorial/88250111/eugenio-borg
  2. http://precacommunity.org/who-we-are/pioneers/eugene-borg/
  3. https://www.newsbook.com.mt/archived-article/?article=filmat-l-umilta-tispikka-fewgenju-borg-l-ewwel-superjur-generali-tal-museum

Film fuq San Ġorġ Preca u t-twaqqif tas-Soċjeta’ tal-MUSUEM:

Playlist San Ġorġ Preca u l-MUSEUM:

NOTA: It-Tagħrif dwar Ewġenju Borg huwa meħud mis-sit tal-MUSEUM ta’ San Ġiljan.