10 ta’ Frar: San Pawl, Patrun ta’ Malta

Verżjoni Vidjo: San Pawl, Patrun ta’ Malta

“Appostlu San Pawl, xandȃr tas-sewwa u mgħallem tal-ġnus, idħol għalina quddiem Alla li għażlek”. ~ Antifona mil-Liturġija tas-Sigħat tas-Solennita’ ta’ San Pawl: Patrun ta’ Malta.

San PawlSAN PAWL: PATRUN TA’ MALTA
Appostlu
L-Ewwel Seklu

Tagħrif: Illum fil-gżejjer tagħna, u kull fejn hemm il-Maltin, tiġi ċċelebrata l-festa ta’ San Pawl – Patrun ta’ Malta. Din hija ġrajja ta’ importanza ewlenija fl-istorja ta’ pajjiżna. Huwa l-jum tal-Magħmudija ta’ Malta għax kienet dik iċ-ċirkustanza li fiha missirijietna semgħu għall-ewwel darba bl-aħbar it-tajba ta’ Sidna Ġesù Kristu, ftit snin biss wara t-tlugħ fis-sema ta’ Ġesù.

Meta San Pawl kien fi vjaġġ fuq il-baħar fi triqtu lejn Ruma bħala priġunier biex il-kawża tiegħu tinstema’ quddiem Ċesari, Alla fil-providenza tiegħu tal-għaġeb, għoġbu li dan l-appostlu jara l-għarqa biex jiġi hawn Malta. Il-kliem li San Pawl qal lil sħabu wara li deherlu l-anġlu meta t-tempesta kienet fl-eqqel tagħha: “jeħtieġ li naħbtu ma’ gżira” (Atti 27, 26) bilfors jagħtina x’naħsbu li Alla kellu ħsibijiet kbar fuq Malta meta riedu li f’dawk iċ-ċirkustanzi jasal fostna l-Appostlu tal-Ġnus.

San Luqa fl-Atti jsemmi l-laqgħa sabiħa li missirijietna għamlu lill-appostlu u lil sħabu, b’kollox 276 ruħ. Bla dubju, tul it-tlett xhur li dam fostna, San Pawl xandar it-twemmin fi Kristu Ġesù, li kien għadu kif miet u rxoxta inqas minn 30 sena qabel. Ix-xandir ta’ Pawlu, kif ukoll il-mirakli li għamel, kellhom effett kbir fuq il-poplu Malti ta’ dak iż-żmien u aċċetta d-don tal-fidi li, bi grazzja speċjali ta’ Alla, baqgħet nieżla minn ġenerazzjoni għall-oħra sal-ġurnata tal-lum. Hu emmnut li, kif kien soltu jagħmel San Pawl f’kull pajjiż li jżur, huwa waqqaf il-Knisja fuq artna u anki taha, skont it-tradizzjoni, l-ewwel isqof tagħha fil-persuna ta’ Publju, il-prinċep tal-gżira.

Din hi l-ikbar festa tagħna l-Maltin, bħala Maltin Insara. Biha nuru kemm aħna kburin li nissejħu “Ulied San Pawl”.

Fis-sena 60, meta sar in-Nawfraġju, il-ftit eluf ta’ Maltin kienu pagani, jaduraw ix-xemx, il-qamar u allat foloz. Kien San Pawl li tahom it-twemmin f’Alla Wieħed, Veru u Ħaj, u f’Ġesù Kristu Msallab, is-Salvatur tal-bnedmin. Dan it-Twemmin, missirijietna għaddewh lilna bla mittiefes, minn ġenerazzjoni għall-oħra. Jalla aħna wkoll, bl-istess mod ngħadduh lil uliedna u lill-ulied uliedna.

Huwa tassew xieraq li aħna l-Maltin kull sena nfakkru l-ġrajja ta’ dan in-nawfraġju u fl-istess ħin nagħmlu Festa Solenni ‘l San Pawl bħala l-Missier tagħna l-Insara Maltin.

In-nawfraġju ta’ San Pawl hu t-titular ta’ waħda mill-parroċċi tal-Belt Valletta, kif ukoll dik tal-Munxar ġewwa Għawdex. Kif kien xieraq, il-Knisja f’Malta tfakkar dan il-jum providenzjali bħala festa kmandata, u għalhekk illum hemm l-obbligu tas-smigħ tal-quddies. Nitolbu llum lil Alla li jagħmel li Malta żżomm sħiħ u bla mittiefes it-tagħlim li San Pawl tana bil-kliem u bl-eżempji tiegħu.

Ħsieb: Il-Knisja f’Malta trodd ħajr lill-Mulej għaliex sejħilna mid-dlamijiet tad-dnub u mid-dell tal-mewt li fihom konna qed ngħixu, u daħħalna fid-dawl tiegħu tal-għaġeb meta bagħtilna lill-appostlu tiegħu jxandrilna l-bxara t-tajba tal-Evanġelju.

Din hija silta mid-diskors tal-Papa Ġwann Pawlu II – Fosos tal-Furjana 2001:

“Il-wasla tal-appostlu fuq ix-xtajta tagħkom kienet drammatika. San Luqa rrakkontalna l-vjaġġ fil-maltemp u kif ma setgħu jagħmlu xejn il-baħħara u l-passiġġieri hekk kif il-ġifen inkalja u beda jinqasam (ara Atti 27,39-44). U smajna b’liema mod inħelsu: “Meta ħlisna mill-għarqa, sirna nafu li l-gżira kien jisimha Malta.” (Atti 28,1)

Fil-providenza ta’ Alla, Malta kellha tħaddan l-Evanġelju fil-jiem bikrija tal-Kristjaneżmu. “Inroddu ħajr lill-Mulej għal tjubitu, għall-għeġubijiet tiegħu mal-bnedmin.” (Salm 107,15) … B’fedeltà lejn l-Appostlu Pawlu, missierkom fil-fidi, intom magħrufin mal-Knisja kollha għad-devozzjoni u l-ħeġġa missjunarja tagħkom. Malta għandha wirt nisrani mill-akbar li tiegħu intom għandkom raġun tkunu kburin, imma dak il-wirt hu wkoll don li jitlob responsabbiltà kbira (ara Luqa 12,48) …

San Pawl wasal Malta bħala priġunier fi triqtu lejn Ruma … Għal żewġ millennji bqajtu fidili lejn is-sejħa li ħarġet minn dik il-laqgħa singulari. Illum is-suċċessur ta’ Pietru jixtieq iwettaqkom fl-istess fidi u jħeġġiġkom fl-ispirtu ta’ tama u mħabba nisranija. Jitlob biex, bħal missirijietkom, intom ukoll tagħtu frott tajjeb u bil-bosta. Siġar tajba jagħtu ħafna frott tajjeb (ara Mattew 12,33-35) …

Il-pożizzjoni ta’ Malta fl-Ewropa u fil-Mediterran tagħmilha eredi, b’mod speċjali, ta’ tradizzjoni kulturali sinjura, li l-qalb tagħha hi l-umaniżmu tal-Vanġelu … Għożżu s-sejħa nisranija! Kunu kburin tal-wirt reliġjuż u kulturali! Ħarsu lejn il-ġejjieni b’tama u imxu b’ħeġġa ġdida biex tagħmlu dal-millenju ġdid żmien ta’ solidarjetà u paċi, ta’ mħabba għall-ħajja u rispett għall-ħolqien t’Alla”.

San Ġwann Battista De La Salle jgħid:

“… Għandek xorti kbira li inti għaraft il-verità, u li twelidt, u trawwimt fir-reliġjon nisranija. L-ewwel ħaġa li għandek tagħmel hija li tieħu ħsiebha u tippreseverha. Inti tħossok imħeġġeġ f’din il-ħaġa, bħalma kien San Pawl billi żamm r-reliġjon Lhudija?”

Il-Papa Benedittu XVI waqt iż-żjara tiegħu f’Malta, 2010, qalilna hekk:

“Dawk il-kelmiet – “Jeħtieġ iżda li naslu fi gżira” (Atti 27:26) – fil-kuntest oriġinali tagħhom huma sejħa għall-kuraġġ quddiem dak li mhux magħruf u fiduċja kostanti fil-providenza misterjuża ta’ Alla. In-nawfraġi, fil-fatt, intlaqgħu bil-qalb mill-poplu Malti li mexa wara l-gwida mogħtija minn San Publju. Fil-pjan ta’ Alla, San Pawl b’hekk sar missierkom fil-fidi Nisranija. Bis-saħħa tal-preżenza tiegħu fostkom, l-Evanġelju ta’ Ġesù Kristu rabba għeruq sodi u ta’ frott mhux biss fil-ħajjiet ta’ individwi, familji u komunitajiet iżda wkoll fil-formazzjoni tal-identità nazzjonali ta’ Malta u tal-kultura vibranti u distintiva tagħha. Komplu esploraw l-għana u l-fond tar-rigal ta’ Pawlu lilkom u kunu żguri li tgħadduh mhux biss lil uliedkom iżda wkoll lil dawk kollha li tiltaqgħu magħhom illum”.

Ngħożżu b’għożża l-iktar kbira l-Fidi li ksibna minn għand San Pawl, mhux biss individwalment, iżda wkoll li bħala nazzjon, bħala ġens. Ejjew nitolbu lil San Pawl, l-Appostlu tal-Mulej biex jgħinna nkunu appostli, li naqdu lill-Knisja b’qalb safja, inkunu xhieda tal-verità u s-sbuħija tagħha f’dan id-dlam ta’ żminijietna.

Talba: Ejja Mulej Ġesù, f’nofs dan il-poplu, ejja b’dik il-qawwa li biha żortu l-ewwel darba permezz ta’ San Pawl elfejn sena ilu. Ejja mill-ġdid fil-qlub tal-Maltin li ċaħduk jew insewk. Ejja fil-ħajja ta’ dan il-poplu kif ġejt permezz ta’ Pawlu, u għamiltu poplu ġdid. Ejja Mulej fil-Knisja Maltija u agħtiha ħajja ġdida, ejja fil-familji Maltin, ejja fl-għaqdiet, ejja fost il-morda, u ejja fit-tmiem tal-ħajja ta’ kull Malti u kull Maltija, sabiex ebda wieħed u waħda minn dawn uliedek ma jintilef jew tintilef, imma jiġu jgawdu lilek u lilu fis-sema, għal dejjem ta’ dejjem. Ammen. (Talba ta’ Mons. Lawrence Cachia)

Liturġija tas-Sigħat: Agħfas fuq PDF jew WORD biex tniżżel id-dokument.

English Version: https://www.visitmalta.com/en/st-paul-in-malta

Alternative Reading: https://malta.intercontinental.com/2016/02/09/the-shipwreck/

Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Paul_the_Apostle

Filmat addattat għat-tfal:

Film on the life of Saint Paul:

Nota: It-Tagħrif dwar dan il-qaddis tal-lum huwa meħud mill-ktieb “Qaddisin fil-Liturġija tal-Knisja Universali”, miktub minn Dun Anton Sammut u mill-fuljett Signum Fidei.

22 ta’ Jannar: San Publju

Verżjoni Vidjo: San Publju

“Kollox għamel tajjeb: bil-qalb kollha laqa’ għandu lil Pawlu u ‘l sħabu wara li ħelsu mill-għarqa, u ferraħ lil kulħadd bir-rebħa tal-fidi ta’ Kristu f’Malta”. ~ Antifona mil-Liturġija tas-Sigħat tal-Festa ta’ San Publju

01590a1443edb0451ce8b986fa563e00SAN PUBLJU
Prinċep ta’ Malta, Isqof u Martri
? – 161

Tagħrif: L-Atti tal-Appostli fil-kapitlu 28 jsemmi l-laqgħa li l-Maltin għamlu lil San Pawl u sħabu wara l-għarqa fuq xtut gżiritna waqt li kienu fi triqthom lejn Ruma. San Luqa, wara li jsemmi l-miraklu tal-lifgħa li ma qatletx bil-velenu tagħha lil San Pawl, jgħid: “F’dawk l-inħawi kellu l-artijiet tiegħu l-prinċep tal-gżira, jismu Publju, li laqagħna u ġieb ruħu magħna bi tjubija mhux żgħira. Issa ġara li missier Publju kien mixħut bid-deni u bid-disinterija. U Pawlu daħal għandu, u wara li talab u poġġa jdejh fuqu, fejqu. Wara din il-ġrajja dawk kollha li fil-gżira kellhom xi marda bdew jersqu u jiġu mfejqin. U huma qimuna b’bosta ġieħ, u meta tlajna fuq il-bastiment għabbewna b’kull ma kellna bżonn.” (Atti 28:7-10)

Publju kien il-gvernatur tal-gżira, il-“proto” – titlu li jiġi mogħti lill-ogħla maġistrat tal-gżira, li jkun delegat tal-“Praetor” ta’ Sqallija. It-tradizzjoni Maltija żżomm li San Pawl waqqaf il-Knisja f’Malta u kkonsagra lil San Publju bħala l-ewwel isqof tagħha. Din it-tradizzjoni hija bbażata mill-fatt li kull fejn mar San Pawl dejjem ħalla, meta ma kellux il-ħsieb li jirritorna, ieħor warajh bħala l-kap u r-ragħaj tal-Knisja ġdida.

(Xi wħud, fosthom San Beda, iħalltu lil San Publiju ta’ Malta ma’ San Publju isqof ta’ Atene li ħa l-martirju fis-seklu II. Dan Isqof tal-belt glorjuża ta’ Atene għex lejn nofs it-tieni seklu. Kien fi żmien l-Imperatur Antoninu Piju (138 – 161) meta l-Knisja kienet imħabbta mill-Injostiċi li kienu jaraw ir-Reliġjon bħala skola ta’ kultura, u għalhekk kienu jgħidu li min ma kienx għaref ma setax jgħid li kien nisrani tassew. San Publju, fost l-Isqfijiet tajbin, kien qed juri li r-Reliġjon hi fuq kollox imħabba lejn Alla u lejn l-oħrajn għal Alla.

Tagħlim ieħor żbaljat ta’ żmienu kien dak ta’ Doċeti, li żammew li Kristu ma kienx bniedem, imma deher biss b’ġisem bħal tagħna. Fi żmien ta’ persekuzzjoni kontra l-Insara, hu ma warrabx minn Atene. Hu ġie kkundannat għall-mewt minħabba twemminu. Dan jidher li ġara fl-ewwel sena tal-Imperatur Mark Awrelju, jiġifieri fis-sena 161. San Djonisju, Isqof ta’ Korintu, ċanfar lin-nies ta’ Atene talli kienu waqgħu fl-indifferenza wara li l-Isqof tagħhom Publju kien ġie mogħti l-martirju.

Għalkemm ma tantx għandna tagħrif dwaru, dawk li ġabru ismijiet il-martri ta’ l-ewwel żmien qiegħdu ismu ma’ dawk ta’ dawk li mietu fil-21 ta’ Jannar. Aħna niċċelebrawh fit-22 tax-xahar biex ma nħallux barra t-tifkira ta’ Santa Anjeże, li taħbat fl-istess ġurnata.)

Fl-1609 San Publju li kien fiż-żgur il-gvernatur tal-gżira tagħna, kien maħtur wieħed mill-qaddisin protetturi ta’ Malta mill-Isqof Gargallo (1577-1610). Il-parroċċa tal-Furjana hi ddedikata lil San Publju ta’ Malta.

Ħsieb: Qari mill-Omeliji tal-Isqof San Ġwann Kriżostmu fuq il-Ktieb tal-Atti tal-Appostli bit-titlu “Ġietu ħniena minnhom”:

“F’dawk l-inħawi kien hemm l-oqsma tal-prinċep tal-gżira, li kien jismu Publju. Dan laqagħna u bil-qalb kollha żammna għandu tlitt ijiem. Araw bniedem ieħor, iħobb jilqa’ l-barranin. Dan Publju, raġel għani u jista’, ġietu ħniena minnhom, laqagħhom għandu bil-qalb u dar bihom, mhux għax kien ra xi ħaġa minnhom, iżda minħabba l-għawġ li ġie fuqhom.

Wara li ħelsu mill-għarqa, in-nies ma għalqux għajnejhom għalihom, anzi laqgħuhom bil-qalb minħabba Pawlu, u għal tliet xhur sħaħ waqfu magħhom ilkoll u ħasbulhom għall-ikel. Dawn in-nies iġagħluna nistħu: ma kinux jafuhom lil dawk li ħelsu mill-għarqa, iżda rawhom fl-għawġ u fehmu sewwa li huma wkoll kienu bnedmin; għalhekk laqgħuhom bil-ħlewwa.

Fil-qrib kien hemm l-oqsma ta’ Publju, il-prinċep tal-gżira, li laqagħhom u żammhom għandu bil-qalb. Sewwa qal, għax irid ikollok qalb kbira biex tilqa’ u żżomm għandek mitejn u sitta u sebgħin ruħ. Araw xi qligħ kbir għandu min jilqa’ l-barrani. Laqagħhom u żammhom għandu għal tlitt ijiem, mhux għax dan ma rahx meħtieġ, anqas ma għamlu fuq il-qalb, imma għax intebaħ bil-qligħ li kien se jikseb. U għalhekk bil-ħaqq kollu tħallas tal-laqgħa tajba li għamlilhom, anzi ngħatalu wisq aktar ukoll, għax Pawlu fejjaqlu lil missieru, li kien marid bid-disenterija, u mhux lil missieru biss imma fejjaq ukoll ħafna morda oħra”.

San Publju hu mudell ta’ ragħaj qawwi fit-taqbida. Jalla aħna wkoll nuru ruħna qawwijin fil-fidi li rċevejna u nibqgħu sodi fil-waqt tal-prova u ma nibżgħux inkunu xhieda ta’ Kristu u jekk jitlobhielna, nagħtu ħajjitna għalih.

EJJEW NITOLBU LIL SAN PUBLJU BIEX B’TALBU JERĠA’ JQABBAD FINA L-FJAMMA LI KEBBES F’RUĦ MISSIERIJIETNA MISSIERNA SAN PAWL F’DAWN IL-GŻEJJER. LI KIEKU MA ĠIEX HU BI PROVIDENZA DIVINA, JIFTĦILNA GĦAJNEJNA U JTINA L-FIDI, U LI KIEKU SAN PUBLJU MA LAQGĦUX BĦALA L-MIGĦBUT MINN ALLA KIF TASSEW KIEN, LI KIEKU KONNA NIBQGĦU BLA GĦARFIEN DWAR IT-TAGĦLIM VERU LI JWASSAL GĦAS-SALVAZZJONI TA’ RUĦNA.

IMMA ISSA SAN PAWL ĠIE, INT LI INT IL-PATRUN TAL-GŻEJJER TAGĦNA, AGĦMEL LI MA NWARBUX IL-MESSAĠĠ QAWWI T’ALLA GĦALINA LI GĦOĠBOK TGĦADDILNA, BIEX MA NIĠUX IMWARBA MINNU FL-AĦĦAR JUM!

GĦINNA, O GĦAŻIŻ PATRUN TA’ DAWN IL-GŻEJJER, BIEX MA NISFAWX ĠUSTAMENT IKKUNDANNATI TALLI NKUNU ĦALLEJNA KLIEMEK JISPIĊĊA FIX-XEJN, IMMA AGĦMEL LI NQUMU MILL-WAQGĦAT TAGĦNA U NERĠGĦU NFITTXU LI NGĦIXU TA’ NSARA TASSEW U B’HEKK INKUNU QED NAGĦTUK IL-VERU U L-UNIKU ĠIEĦ LI TISTENNA MINN GĦANDNA.

Talba: O Alla, int għoġbok li San Publju jilqa’ lill-Appostlu Missierna San Pawl u jżommu għandu bil-qalb: agħmel li, bil-merti u t-talb tal-istess Publju, ngħixu fuq din l-art magħqudin miegħek bil-fidi u l-imħabba, biex niksbu l-hena ta’ dejjem fis-sema. Bi Kristu Sidna. Ammen. (Talba mil-Liturġija tas-Sigħat)

Liturġija tas-Sigħat: Agħfas fuq PDF jew WORD biex tniżżel id-dokument.

English Version: https://www.catholic.org/saints/saint.php?saint_id=5507

Alternative Reading: https://catholicsaints.info/saint-publius-of-malta/

Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Saint_Publius

Nota: It-Tagħrif dwar dan il-qaddis tal-lum huwa meħud mill-ktieb “Qaddisin fil-Liturġija tal-Knisja Universali”, miktub minn Dun Anton Sammut u mill-fuljett Signum Fidei.