Qaddej ta’ Alla Brother Louis Camilleri

Verżjoni Vidjo: Qaddej ta’ Alla Brother Louis Camilleri

CAMIL-foto_0001BROTHER LOUIS CAMILLERI
1923 – 2011

Tagħrif: Bro. Louis Camilleri twieled iż‑Żurrieq fl‑1 ta’ Settembru 1923. Ta’ 14‑il sena ssieħeb mal‑Brothers ta’ De La Salle. Hu ħalla Malta biex ikompli l‑istudji u I‑formazzjoni reliġjuża fi Franza minkejja ċ‑ċirkustanzi diffiċli tat‑Tieni Gwerra Dinjija. F’Ħadd il‑Għid tal‑1948 ħa l‑aħħar voti u rritorna fil‑Kulleġġ De La Salle fil‑Birgu.

Bro. Louis ddedika ħajtu għall‑edukazzjoni Nisranija b’mod speċjali fil‑Kulleġġ ta’ De La Salle u f’dak ta’ Stella Maris fejn kien strumentali fit‑tagħlim ta’ suġġetti ġodda u innovattivi, u kien dejjem aġġornat fil‑qasam edukattiv. Fil‑bidu tat‑tmeninijiet huwa kien ukoll provinċjal tas‑sottoprovinċja ta’ Malta.

Fil‑ħajja tiegħu ta’ reliġjuż ikkonsagrat spikkaw il‑virtujiet tal‑umiltà, tal‑modestja, taż‑żelu u tal‑ħniena, tant li kien punt ta’ referenza u gwida spiritwali għal ħafna nies, b’mod speċjali żgħażagħ. Filfatt jibqa’ mfakkar minn ġenerazzjonijiet ta’ għalliema, ġenituri u studenti li kienu influwenzati minnu kemm fuq livell akkademiku kif ukoll fuq livell spiritwali.

Bro. Louis baqa’ attiv sal‑aħħar jiem ta’ ħajtu billi ddedika ħinu jorganizza rtiri, laqgħat mal‑istudenti u koppji miżżewġin. Fuq livell istituttiv, jibqa’ magħruf għat‑twaqqif tal‑fraternità Signum Fidei. Huwa għadda għall‑ħajja ta’ dejjem fid‑29 ta’ Mejju 2011 fl‑età ta’ 87 sena.

Il‑Knisja f’Malta tat bidu għall‑kawża tal‑beatifikazzjoni u l‑kanonizzazzjoni tal‑Qaddej ta’ Alla, Bro. Louis Camilleri F.S.C. Dan wara li l‑Arċisqof Charles J. Scicluna laqa’ t‑talba ta’ Bro. Rodolfo Cosimo Meoli, Postulatur Ġenerali tal‑Ordni tal‑Aħwa tal‑Iskejjel Insara, biex jitwaqqaf tribunal li jisma’ l‑kawża tiegħu. Dan sar nhar il‑Ħadd, 31 ta’ Marzu 2019, fil‑11:00 a.m, waqt ċelebrazzjoni u Quddiessa mmexxija mill‑Arċisqof fil‑Konkatidral ta’ San Ġwann, il‑Belt Valletta. Il‑ftuħ tal‑kawża hu meqjus bħala l‑ewwel seduta tat‑tribunal li jagħti bidu għall‑proċess djoċesan.

Kull min għandu xi tagħrif jew materjal — l-iktar materjal stampat u ittri — dwar Brother Louis Camilleri għandu jgħaddih lill‑Kanċellerija tat‑Tribunal Metropolitan tal‑Arċidjoċesi ta’ Malta, il‑Belt Valletta.

Links about Brother Louis Camilleri:  

  1. https://timesofmalta.com/articles/view/brother-louis-camilleri-fsc-a-legacy-to-be-remembered.647975
  2. https://www.maltatoday.com.mt/news/national/93926/archbishop_leads_beatification_of_maltese_brother_who_escaped_nazi_capture_during_ww2#.XTmFW-gza00
  3. https://www.tvm.com.mt/en/news/on-the-road-to-sainthood-brother-louis-camilleri-lasallian/
  4. https://www.lasalle.org/en/2019/04/a-lasallian-saint-for-malta-brother-louis-camilleri-fsc/
  5. http://www.independent.com.mt/articles/2019-03-27/local-news/Cause-for-the-Beatification-of-Brother-Louis-Camilleri-to-be-initiated-on-Sunday-6736205773
  6. https://timesofmalta.com/articles/view/remembering-bro-louis-camilleri.711391
  7. https://www.facebook.com/Brother-Louis-Camilleri-fsc-1178406302194147/
  8. https://www.maltatoday.com.mt/news/national/65720/research_into_the_life_and_work_of_bro_louis_to_start_in_the_coming_days#.XTmFXOgza00
  9. https://www.guidememalta.com/en/woah-this-maltese-brother-who-narrowly-escaped-the-nazis-in-wwii-is-set-to-be-beatified
  10. https://www.academia.edu/39651589/Bro_Louis_Camilleri_FSC_a_legacy_to_be_remembered
  11. https://issuu.com/stelmarsixthform/docs/bro_louis

Nota: It-Tagħrif dwar il-Qaddej ta’ Alla Brother Louis Camilleri huwa meħud mis-sit Uffiċjali tal-Arċidjoċesi ta’ Malta.

Advertisements

Qaddej ta’ Alla Dun Mikiel Attard

Verżjoni Vidjo: Qaddej ta’ Alla Dun Mikiel Attard

Dun-Mikiel-AttardDUN MIKIEL ATTARD
Saċerdot
1933 – 2004

Tagħrif: Dun Mikiel twieled fin-Nadur, Għawdex, nhar l-1 ta’ Ottubru 1933, l-ewwel fost tnax-il aħwa, iben Coronato u Anna neè Tabone. Billi kien jaħdem Malta bħala kuntrattur u bennej, missieru kien mar joqgħod bil-familja b’kollox fil-Ħamrun u hekk Dun Mikiel għadda l-ewwel sitta jew seba’ snin ta’ ħajtu joqgħod Malta. Fl-1940, wara li faqqgħet it-tieni gwerra dinjija, Coronato ddeċieda li jirritorna lura bil-familja tiegħu lejn raħal twelidu. Hawn iċ-ċkejken Mikiel beda jiffrekwenta l-MUSEUM fejn fl-1945 ġie aċċettat bħala kandidat.

Ta’ għaxar snin beda wkoll jistudja fis-Seminarju tal-Qalb ta’ Ġesù. Mis-superjuri u l-għalliema kien miżmum bħala student intelliġenti, serju, eżemplari, ta’ ħajja tajba u attent biex iwettaq dmirijietu sewwa. Aktar tard huwa ddeċieda li jimxi wara Kristu fit-triq tas-saċerdozju. Bħala seminarista huwa kien kapaċi jidħak u jiċċajta ma’ sħabu imma fl-istess ħin iħobb il-ħajja ta’ ġabra u talb. Huwa ġie ordnat djaknu mill-isqof Mons Ġużeppi Pace fl-20 ta’ Diċembru 1958 u presbiteru fit-12 ta’ April 1959.

Fost il-ħidmiet pastorali li wettaq b’żelu kbir, Dun Mikiel ħadem ħafna maż-żgħażagħ. Għal ħafna snin kien direttur spiritwali tal-Football Club Nadur Youngsters fejn, barra mit-talb qabel kull partita, qatt ma kien jonqos li jgħaddilhom kelma tajba. Huwa kien jorganizza laqgħa fix-xahar għaż-żgħażagħ tal-parroċċa tiegħu u aktar tard waqqaf il-grupp ta’ talb imsejjaħ GYM talb Madonna Ta’ Pinu. Huwa beda joħroġ ukoll il-fuljett ta’ darba fix-xahar “Il-Ħbieb isejħu”. Baqa’ ħafna attiv fil-MUSEUM u spiss kien iżur id-diversi oqsma ta’ Għawdex.

Huwa ħabb ħafna lis-saċerdoti u ħadem kemm felaħ biex jgħinhom f’kull bżonn tagħhom. Fl-1966 beda joħroġ fuljett għalihom, “Aggiornamento”, li fih kien jittratta temi spiritwali u pastorali attwali. Huwa dejjem ħadem id f’id mal-isqof tiegħu, fi spirtu ta’ komunjoni u ubbidjenza, u għen lil sħabu s-saċerdoti jgħixu f’dan l-ispirtu. Anke meta ma kienx mifhum jew sab lil min ma jaqbilx miegħu, huwa dejjem ġarrab kollox fis-skiet għall-imħabba ta’ Kristu.

Kellu ħeġġa kbira għall-erwieħ. Kien lest jissagrifika lilu nnifsu, anke sa tard bil-lejl, biex jisma’, ifarraġ u jgħin lil dawk li kellhom bżonn l-għajnuna tiegħu fil-qrar jew fid-direzzjoni spiritwali. Ħafna nies, fosthom numru kbir ta’ saċerdoti u reliġjużi, kienu jżommuh bħala d-direttur spiritwali tagħhom. Mix-xhieda ta’ ħajtu u mill-għerf tal-Ispirtu li kellu gawdew ukoll għal ħafna snin is-seminaristi Għawdxin fil-formazzjoni tagħhom għas-saċerdozju. Kien, fil-fatt, direttur spiritwali fis-Seminarju Maġġuri mill-1970 sal-1996. Dun Mikiel kien jibqa’ jsegwihom anke wara l-ordinazzjoni u meta kienu jkunu msefrin.

Kellu spirtu missjunarju kbir. Fit-2 ta’ Ottubru 1982 huwa waqqaf il-Grupp Missjunarju Għawdxi bil-għan li jnissel u jsaħħaħ l-imħabba lejn il-missjonijiet u jorganizza aħjar il-ħidmiet lokali favur il-missjoni. Ma’ dan il-Grupp huwa organizza esperjenzi missjunarji fl-Eġittu, il-Kenja, l-Etjopja, il-Pakistan, l-Indja, il-Brażil, it-Tuniżija, l-Alġerija u l-Perù.

Kien iħobb sinċerament lil art twelidu, iħoss għall-ħtiġijiet tal-poplu u jinteressa ruħu fil-ħtiġijiet soċjali. Stinka biex il-Moviment Azzjoni Soċjali jibda jwettaq il-ħidma tiegħu f’Għawdex ukoll.

Kien saċerdot ferħan li għex is-saċerdozju tiegħu b’mod sħiħ. Is-sigriet tiegħu kien l-għaqda intima tiegħu ma’ Alla permezz tat-talb. Kellu devozzjoni kbira lejn Ġesù Ewkaristija u lejn il-Madonna Ta’ Pinu. Kellu mħabba kbira għall-Quddiesa ta’ kuljum, għall-meditazzjoni tal-Kelma t’Alla, għal-Liturġija tas-Sigħat u għar-Rużarju. Lill-Madonna Ta’ Pinu, li spiss kien iżurha fis-Santwarju tagħha, kien jafdalha kull ħidma tiegħu. Huwa kellu xewqa kbira li ħdejn is-Santwarju Ta’ Pinu jitrawwem xi Ordni ta’ patrijiet kontemplattivi, iżda dan it-tentativ ma rnexxiex. Għen ukoll biex tinfetaħ komunità tas-Sorijiet Dumnikani tal-Klawsura fix-Xagħra, iżda anke dan il-proġett rah ifalli quddiem għajnejh, liema żewġ esperjenzi kkawżawlu tbatija interjuri kbira. Iżda hu, ta’ bniedem spiritwali li kien, għaraf jaċċetta dawn il-fallimenti bi spirtu ta’ fidi u rassenjazzjoni f’idejn Alla. Kien jemmen li Alla għandu ż-żmien u t-triqat tiegħu, u ma ħalla xejn jaqtgħalu qalbu.

Is-saħħa fiżika tiegħu kienet dejjem xi ftit dgħajfa iżda hu, b’kuraġġ u b’fiduċja fl-għajnuna tas-sema, qatt ma żamm lura milli jagħti lilu nnifsu sal-aħħar. L-ispirtu ta’ sagrifiċċju u r-rabta ta’ qalbu mar-rieda tal-Missier, li wera f’kull ħidma pastorali tiegħu, uriha speċjalment fl-aħħar snin tal-mard tiegħu. Kien ilu jbati ħafna minn diversi tipi ta’ mard kroniku, fosthom l-ażżma u l-Parkinson’s disease, sakemm fis-sena 2000 kellu jinxteħet fis-sodda għal kollox. Hemmhekk baqa’ joffri lilu nnifsu bħala offerta ħajja lil Alla sakemm miet b’fama ta’ qdusija fit-30 ta’ Lulju 2004. Fit-2 ta’ Awwissu sar il-funeral tiegħu li għalih attendew 116-il qassis. Kienu preżenti wkoll il-President ta’ Malta, il-Prim Ministru u personalitajiet oħra flimkien ma’ folla kbira ta’ nies minn Malta u Għawdex.

Links about Dun Mikiel Attard:  

  1. http://thechurchinmalta.org/en/posts/13839/bishop-mario-grech-sets-in-motion-the-diocesen-beatification-process-of-a-gozitan-priestl-isqof-mario-grech-ihabbar-ftuh
  2. http://gozodiocese.org/2010/11/03/bidu-tal-process-djocesan-ghall-beatifikazzjoni-tas-sacerdot-ghawdxi-dun-mikiel-attard/
  3. http://netnews.com.mt/2014/08/03/l-kanonizzazzjoni-ta-dun-mikiel-attard/
  4. https://www.timesofmalta.com/articles/view/20140824/gozo/Bid-for-Dun-Mikiel-Attard-to-be-declared-a-saint.532951
  5. https://www.facebook.com/dunmikielattard/
  6. https://www.tvm.com.mt/mt/news/ghada-tibda-tinstema-x-xhieda-ghall-beatifikazzjoni-ta-dun-mikiel-attard/
  7. https://www.newsbook.com.mt/artikli/2018/09/24/pass-eqreb-biex-dun-mikiel-attard-isir-qaddis/
  8. http://nadurjana.com/2018/09/26/l-kaz-ghall-beatifikazzjoni-tal-qaddej-ta-alla-dun-mikiel-attard/
  9. http://www.sacredheartseminary.org.mt/prayer-meeting-dun-mikiel-attard/
  10. L-aħħar aġġornamenti:

Nota: It-Tagħrif dwar il-Qaddej ta’ Alla Dun Mikiel Attard huwa meħud mis-sit tal-MUSEUM ta’ San Ġiljan.

Qaddej ta’ Alla Mons Ġużeppi De Piro

Verżjoni Vidjo: Qaddej ta’ Alla Mons Ġużeppi De Piro

29553797_1478943005MONS ĠUŻEPPI DE PIRO
Fundatur
1877 – 1933

Tagħrif:

F’Żgħoritu u Żgħożitu
Ġużeppi De Piro twieled fl-Imdina, fit-2 ta’ Novembru 1877. Missieru, Alessandro u ommu Ursola Agius, kienu t-tnejn ta’ nisel nobbli. Kien is-seba’ tifel fost disa’ aħwa. Wara li rċieva l-edukazzjoni primarja tiegħu fid-dar tal-familja, hu għadda għall-Liċeo tal-Belt, għall-formazzjoni sekondarja. Fl-aħħar klassi għamel l-eżami tal-Matrikola. Daħal l-Universita’ fejn għamel tlett snin jistudja l-Arti u x-Xjenza. Mat-tmiem ta’ dan il-kors, fl-1897, hu beda l-istudji li kellhom iwassluh biex jilħaq avukat.

Ta’ min igħid, iżda, li f’dawn is-snin Ġużeppi ma kienx jistudja biss. Sa llum is-Soċjeta’ Missjunarja ta’ San Pawl għad għandha diversi pitturi li hu kien għamel fi tfulitu u f’żgħożitu. Mhux darba u tnejn li De Piro ħa sehem f’kompetizzjonijiet anke nazzjonali, u rebaħ xi premijiet. Waqt li kien l-Universita’ Ġużeppi għamel anke żmien suldat fil-Milizia Maltija.

Minn Student tal-Liġi għal Seminarista… u mbagħad Saċerdot
Il-kors ta’ avukat ma spiċċahx. Dan mhux għax ma kienx kapaċi imma għax Alla kien ħejja triq oħra għalih. Fil-fatt waqt li fit-8 ta’ Mejju 1898, Ġużeppi kien qiegħed ma’ sħabu fil-Knisja tal-Ġiżwiti, il-Belt, jagħmel is-Supplika tal-Madonna ta’ Pompei, huwa ra biċ-ċar li Alla riedu saċerdot. Għax kien imrobbi fit-talb u fid-direzzjoni spiritwali, iż-żagħżugħ malajr qal iva lil Alla. Dik is-sena stess, 1898, Ġużeppi mar Ruma u hemm beda l-istudji tal-Filosofija u t-Teoloġija. Kellu joqgħod fil-Kulleġġ Capranica u l-korsijiet jagħmilhom fl-Universita’ Gregoriana.

Il-pjanijiet tas-seminarista Ġużeppi kienu kbar. Kien jixtieq li jagħmel għaxar snin jistudja Ruma. Imma ġara mod ieħor. Tant inħakem mill-mard, li kellu jitlob lill-Arċisqof ta’ Malta, Pietru Pace, biex itih il-possibilità li jordna wara biss kważi erba’ snin li kien ilu li ħalla Malta. Il-permess ingħata u Ġużeppi ġie ordnat f’Ruma fil-15 ta’ Marzu 1902. Huwa għamel l-ewwel quddiesa solenni tiegħu fil-Katidral tal-Imdina, f’Marzu tal-istess sena.

Sehmu fil-Knisja Maltija u Għawdxija
Wara li rritorna Ruma biex itemm it-tielet sena tat-Teoloġija, Dun Ġużepp mar l-Isvizzera biex jieħu saħħtu. Hemmhekk dam sal-1904. Huwa rritorna Malta u beda jaħdem bħala saċerdot fil-Parroċċa tal-Qrendi. Kien sejjer tajjeb ħafna u kien qiegħed jagħmel ħafna ġid. Il-Qrendin kollha kienu jħobbuh ferm. Imma l-ħidma tiegħu hawn ma kellhiex ittul ħafna għax fl-1907 l-Arċisqof Pace għażel lil De Piro bħala direttur tal-Istitut Fra Diegu, fil-Ħamrun.

Fra Diegu ma kienx l-uniku Istitut jew orfanatrofju f’idejn De Piro. Hu kellu jieħu f’idejh ħamsa oħra: l-Istitut ta’ San Ġużepp, f’Santa Venera; dak ta’ Ġesù Nazzarenu, fiż-Żejtun; Dar għaċ-ċkejknin, f’Santa Venera; San Franġisk ta’ Paola, f’B’Kara; u San Ġużepp, f’Għajnsielem Għawdex.

Fl-istess żmien Dun Ġużepp De Piro ġie maħtur Monsinjur u Dekan tal-Katidral tal-Imdina. Bejn l-1916 u l-1918 l-Arċisqof Mawru Caruana għażlu bħala segretarju tiegħu. Fis-sentejn ta’ wara hu ġie mqiegħed Rettur tas-Seminarju Maġġuri, fl-Imdina.

Ċittadin li ħabb verament lil Pajjiżu
Imma s-servizz li ta De Piro ma kienx fil-Knisja biss. Huwa kien ukoll ċittadin li ta sehem sħiħ għall-binja ta’ pajjiżna. Fil-fatt bejn l-1918 u l-1921 huwa għamel parti mill-Assemblea Nazzjonali li kellha tieħu ħsieb it-tfassil tal-Kostituzzjoni ta’ Malta. F’dan l-istess żmien, jew aħjar fis-7, 8 u 9 ta’ Ġunju 1919, De Piro ħabrek biex tinkiseb il-paċi bejn il-Maltin u l-Gvern Ingliż. Mill-1932, sakemm miet (fl-1933), Dun De Piro kien ukoll senatur fit-Tielet Parlament Malti.

Fundatur tas-Soċjeta’ Missjunarja ta’ San Pawl
Imma din ma kenitx il-ħajja kollha ta’ Dun De Piro. Il-kontribut ewlieni li ta lid-dinja dan il-Malti kienet is-Soċjeta’ Missjunarja ta’ San Pawl. Kien ilu jaħseb fiha sa minn meta kien seminarista f’Ruma. Iżda hemmhekk ma seta’ jagħmel xejn; kellu l-istudji li kienu jimpeduh. Lanqas ma seta’ jagħmel xejn fis-snin li kien l-Isvizzera. Huwa stess jikteb, “Qalb is-silġ tal-Alpi, daqshekk ‘il bogħod mill-pajjiż fejn ħsibt li npoġġi l-proġetti tiegħi fil-konkret ma kien baqagħli xejn għajr it-talb – l-aqwa kumpanija tiegħi – u tlabt, tlabt, tlabt”.

Meta rritorna Malta fl-1904 ittanta jagħmel xi ħaġa billi avviċina xi saċerdoti u qalilhom bix-xewqa li jwaqqaf Soċjeta’. Imma lilu ħadd ma fehmu. Kellha tiġi s-sena 1910 biex seta’ jibda xi ħaġa. Fil-fatt fit-30 ta’ Ġunju ta’ dik is-sena, f’dar ċkejkna qrib ħafna tal-Katidral tal-Imdina, u viċin tal-palazz fejn hu nnifsu kien twieled, Ġużeppi laqa’ l-ewwel żewġ żgħażagħ li kellhom jagħmlu parti mis-Soċjeta’ tiegħu. Il-vokazzjonijiet baqgħu jiżdiedu u minħabba f’hekk De Piro kellu jfittex dar oħra, dejjem fl-Imdina. Għadda anke għat-tielet dar, sakemm f’Ġunju tal-1933 il-membri tas-Soċjeta’ tiegħu marru biex iżanżnu d-Dar Ċentrali tagħhom, dik ta’ Sant’Agata, fir-Rabat.

Is-Soċjeta’ ta’ San Pawl, kif semmiha De Piro, kompliet tikber u tinfirex f’diversi djar oħra f’Malta, f’Għawdex, u anke barra minn pajjiżna. Fil-fatt, wara li De Piro nnifsu fl-1927, kien bagħat l-ewwel missjunarju tiegħu fl-Etjopja, fl-1948 marru l-ewwel membri fl-Awstralja. Fil-Kanada marru fl-1959. Fl-1968 inbdiet il-missjoni tal-Peru’. Fil-USA wasalna fl-1973. Il-missjoni tal-Pakistan kellha l-bidu tagħha fl-1981. Fl-1998 il-Curia Ġeneralizia marret Ruma. L-aħħar kien fil-Filippini, fl-1999.

Links about Mons Ġużeppi De Piro:   

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Joseph_De_Piro
  2. http://www.wikiwand.com/mt/%C4%A0u%C5%BCeppi_De_Piro
  3. http://thechurchinmalta.org/en/posts/1989/the-missionary-society-of-st-paul-m-s-s-p
  4. http://mssproma.paulistmissionaries.org/pic_first_members_mt.html
  5. http://mssproma.paulistmissionaries.org/depiro_prayer_it.html

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nota: It-Tagħrif dwar il-Qaddej ta’ Alla Mons Ġużeppi De Piro meħud mis-sit tal-MUSEUM ta’ San Ġiljan.

Qaddej ta’ Alla Ewġenju Borg

Verżjoni Vidjo: Qaddej ta’ Alla Ewġenju Borg

5c1_eugenio_borgEWĠENJU BORG
Superjur
1886 -1967

Tagħrif: Nhar it-12 ta’ Marzu 1997 Mons. Arċisqof ħareġ editt biex tinbeda l-Kawża għall-Beatifikazzjoni ta’ Ewġenju Borġ, magħruf bħala Ġeġe’, l-ewwel Superjur Ġenerali tas-Soċjeta` tat-Tagħlim Nisrani (MUSEUM), li kien ħaddiem tat-Tarzna.

Ewġenju Borġ (1886-1967), jew Ġeġe’, kif kien iħobb isejjaħlu San Ġorġ Preca, twieled l-Isla, nhar l-24 ta’ Lulju. Huwa meqjus bħala l-ġebla tax-xewka li fuqha Dun Ġorġ bena l-għaqda tiegħu. Kien hu l-ewwel wieħed li ħareġ u fetaħ l-ewwel dar tal-Museum barra mill-Ħamrun. Kien ukoll l-ewwel wieħed fis-soċjeta’ tal-Museum li ta bidu għall-konferenzi reliġjużi lil dawk li mhumiex membri fis-Soċjeta’.

Ta’ ħames snin, il-familja tiegħu marret toqgħod il-Ħamrun (l-istess kif għamel Dun Ġorġ t’eta’ żgħira mill-Belt għall-Ħamrun). F’żgħożitu Ġeġe’ kien iħobb ħafna l-futbol u l-ħbieb. Kien il-leader ta’ sħabu li kienu jiltaqgħu f’għalqa fejn il-Knisja ta’ San Gejtanu, jilagħbu, jiċċajtaw u jpejpu qishom ċumnija. Wara eżami li għadda minnu mat-tieni darba, daħal it-Tarzna bħala mudellatur, sengħa li baqa’ jżommha sakemm irtira, 40 sena wara.

Dixxiplu ta’ San Ġorġ
Meta kellu xi dsatax -il sena iltaqa’ għall-ewwel darba ma’ Dun Ġorġ, (li dik il-ħabta kien għadu qed jistudja għal qassis). Dun Ġorġ talabhom sigarett u waqaf jitkellem miegħu u ma’ sħabu fl-għalqa. Poġġa bilqiegħda ħdejhom fuq ġebla u qagħad ikellimhom fuq it-tbatija ta’ Kristu. L-għada reġa’ mar ikellimhom jew aħjar jgħallimhom fuq Alla u baqa’ jagħmel dan għal ħafna ġranet. Iżda “darba,” jgħid Ġeġe’, “kif konna hemm, dar fuqi u qalli: Nhar il-Ħadd, int u jien immorru passiġġata flimkien, ġib biċċa ħobż… u xi ħaġa x’tixrob.” U hekk għamilt; niftakar kont ħadt miegħi Bibbja bl-Ingliż (niftakru li kien għad m’hawnx bil-Malti). Morna l-istazzjon… dħalna ġo għalqa, u bilqiegħda fuq blata taħt siġra kont naqra mill-Bibbja u Dun Ġorġ joqgħod ifissirli. U din mhux darba għamilnieha. Konna ndumu siegħa u nofs, sagħtejn, u ġieli anki aktar, u mbagħad konna mmorru lura d-dar, jiena nerġa’ mmur insib lil sħabi.”

Inqas minn sentejn wara l-ewwel laqgħa ta’ Ewġenju Borġ ma’ Dun Ġorġ, Dun Ġorġ sar qassis. Ġeġe’ beża’ li kien se jitlef lil dan il-ħabib kbir għax fil-fehma ta’ dak iż-żmien, il-qassis biex iżomm id-dinjita’ tiegħu ma kienx jitħallat ma’ kulħadd u jpoġġi fuq il-ġebel tal-għelieqi. Iżda Dun Ġorġ li x-xewqa kbira tiegħu kienet li jixbah lil Ġesu’, baqa’ jiltaqa’ magħhom. Mhux talli hekk, talli fis-7 ta’ Marzu 1907, Ġeġe’‚ u sħabu krew dar b’żewġt ikmamar fejn bdew jiltaqgħu fiha kuljum wara x-xogħol u l-Ħadd filgħodu u wara nofsinhar. Meta Dun Ġorġ talab miż-żgħażagħ li ma jridx iżjed tipjip, ma kinitx faċli u b’mod speċjali għal Ġeġe’ li ġieli pejjep mitt sigarett f’ġurnata. Iżda Ġeġe’‚ li kien jobdi lil Dun Ġorġ b’għajnejh magħluqa, mal-kliem ta’ Dun Ġorġ, qabad il-pakkett tas-sigaretti u rmieh dak il-ħin stess.

Dun Ġorġ għażel lil Ewġenju Borġ bħala l-ewwel superjur ġenerali tas-Soċjeta’ tal-MUSEUM, għażla li ġiet konfermata b’elezzjoni mis-soċji fl-1926. L-editt tal-Arċisqof jgħid li Ġeġe’ kien l-aktar membru fidil ta’ Dun Ġorġ, doċli u li kien josserva r-Regola. Kien bniedem ta’ talb u devot kbir tal-Ewkaristija. Minħabba f’hekk, hu kien miżmum bħala eżempju ħaj ta’ kif għandu jkun membru tal-Museum. Min-naħa tiegħu, Dun Ġorġ kien iqisu bħala dixxiplu fidil u, fl-assenza tiegħu, ġieli wkoll faħħar il-qdusija tiegħu.

Ħaddiem tat-Tarzna
“Iżda l-iktar ħaġa li tolqotna u li jista’ jkollha rifless fuq is-soċjeta’ attwali tagħna fi żminijietna huwa l-fatt li Ewġenju kien ħaddiem tat-Tarzna u hemmhekk wettaq ħafna mill-appostolat tiegħu fost l-istess ħaddiema.” It-Tarzna, “is-sur Ewġen” kien irrispettat ħafna u tant kien jaqdi dmiru bir-reqqa li wħud kienu jsejħulu “l-qaddis”. Fil-ħin ta’ nofsinhar, Ġeġe’ kien jirkeb il-lanċa u jmur jiekol f’restorant, il-Belt. Meta kien jidħol Ġeġe’ hemmhekk, l-irġiel kienu jwissu ‘l xulxin biex iġibu ruħhom sew quddiemu u ma jidgħux. Ġeġe’, li sar jaf b’dil-biċċa xogħol, ġieli dam apposta, ħa jiġi evitat dagħa kemm jista’ jkun! Ġieli wkoll kien jitrakka f’xi ħanut żgħir tal-barklori u jiekol xi ħaġa hemm. Wara li jkellem lill-barklori u n-nies tax-xatt mimlija tpinġija ma’ ġisimhom u magħrufin bħala “injoranti”, kien joqgħod ifissrilhom id-duttrina Nisranija u jgħallimhom jitolbu r-rużarju.

Bniedem bħal Ewġenju Borġ ma setax ma jħallix influwenza kbira fost sħabu l-ħaddiema. L-ispirtu tiegħu baqa’ jinħass fil-ħanut (“il-ħanut tal-appostli”) fejn kien jaħdem fit-tarzna għal ħafna snin wara li rtira mix-xogħol. Il-ħaddiema t’hemmhekk kienu jinħassu mill-mod ta’ kif kienu jġibu ruħhom li ma kinux bħall-oħrajn. Ewġenju “kien ħabib ma’ kulħadd, stmat ħafna mis-superjuri tiegħu u bniedem li jħobb is-skiet. Bil-ħidma bieżla tiegħu Ewġenju wera kif bniedem jista’ jitqaddes ukoll permezz tax-xogħol.”

Problemi ta’ saħħa u mwiet
Fl-1931, Ġeġe’ sar jaf li kien dijabetiku. Il-mewt t’ommu u missieru, li ġrat sena qabel, ħaffietlu t-triq għal din il-marda. Id-dijabete bdiet sa mill-bidu ddgħajjef lil Ġeġe’ minn saħħtu iżda minkejja dan hu baqa’ sal-aħħar jaqdi dmiru lejn Alla, lejn il-MUSEUM u lejn ħutu l-bnedmin. Kien jipprova ma jħallix jum jgħaddi li ma jmurx jgħallem f’xi post jew ieħor. Kien konvint li bniedem bla tagħlim sod ma jistax iħobb lil Ġesu’ u jgħidlu “iva” b’qalbu kollha. Fl-1941 tah attakk gravi tal-marda u kulħadd ħaseb li se jmut iżda ftit wara għaddielu. Meta faqqgħet it-tieni gwerra dinjija, Ġeġe’ u oħtu evakwaw flimkien ma’ familja f’dar f’Ħal Balzan. Fl-1942 id-dar intlaqtet b’bomba, iġġarfet u qatlet lil oħtu Ġorġina. Ftit xhur wara, Ġeġe’ mar jgħix mas-soċi interni ta’ Ħaż-Żebbuġ.

Fl-1962 miet Dun Ġorġ. Ġeġe’ ddispjaċieh ferm u ma staħax juri minn barra l-biki tiegħu. Qabel ma miet huwa mar iżuru kemm-il darba u darba minnhom Dun Ġorġ qallu: “Ġeġe’ issa ħallina mill-biki” u filwaqt li resqu lejh, bierku u qallu: “Fik jiena nbierek is-Soċjeta’ kollha”. Bejnu u Dun Ġorġ kien hemm rabta soda u qaddisa. Ewġenju Borġ miet ħames snin wara, nhar it-12 ta’ Marzu 1967 fl-eta’ ta’ 81 sena.

Ħsieb: Ftit riflessjonijiet għalik:

* Kemm int lest tqatta’ ħin taqra u titlob bil-kelma t’Alla?
* Kemm int lest tiċċaħħad minn xi ħaġa biex tissoda fil-fidi ?
* Tfittex li twassal il-Kelma t’Alla ma’ kull min tiltaqa’?
* X’jgħidu n-nies fuqek meta tkun riesaq lejhom?
* Taf taċċetta t-tbatija li tiġi fuqek u tgħaqqadha ma’ dik ta’ Kristu?
* Għalik ix-xogħol huwa mezz li bih titqaddes?

Links about Ewġenju Borg:  

  1. https://www.findagrave.com/memorial/88250111/eugenio-borg
  2. http://precacommunity.org/who-we-are/pioneers/eugene-borg/
  3. https://www.newsbook.com.mt/archived-article/?article=filmat-l-umilta-tispikka-fewgenju-borg-l-ewwel-superjur-generali-tal-museum

 

 

Film fuq San Ġorġ Preca u t-twaqqif tas-Soċjeta’ tal-MUSUEM:

 

Playlist San Ġorġ Preca u l-MUSEUM:

 

 

 

NOTA: It-Tagħrif dwar il-Qaddej ta’ Alla Ewġenju Borg huwa meħud mis-sit tal-MUSEUM ta’ San Ġiljan.

12 ta’ Awwissu: Beatu Innoċenz XI

Verżjoni Vidjo: Beatu Innoċenz XI

“Min jiekol ġismi u jixrob demmi, jibqa’ fija u jiena fih.” – Ġesù fi Ġwanni 6:56.

Innocent-XI-bBEATU INNOĊENZ XI
Papa
1611 – 1689

Tagħrif: Kien jismu Benedittu. Twieled f’Como fl-1611 u kien ġej mill-familja magħrufa Odescalchi. Wara li studja għand il-Ġiżwiti, minn mindu kellu 15-il sena, hu kien imħarreġ fil-bank tal-familja tiegħu f’Ġenova. Iżda wara sar avukat u sar magħruf għall-onestà, kuraġġ u mħabba kbira lejn il-foqra.

Wara li qabad il-karriera ekklesjastika, il-Papa Innoċenz X li kien iġibu ħafna minħabba l-kwalitajiet sbieħ fih għażlu kardinal meta kellu 33 sena, minkejja li kien għadu mhux saċerdot.

Ordna qassis u kien maħtur isqof ta’ Novara meta kellu 49 sena. Kien elett Papa fl-1676 meta kellu 65 sena. Qabel ma aċċetta li jkun Papa huwa talab li l-kardinali jiftehmu li jtemmu r-riforma tal-Konċilju ta’ Trentu, jiddefendu l-libertà tal-Knisja fil-kontroversja li kien hemm fil-Knisja ta’ Franza msejħa l-Gallikaniżmu u jipproteġu r-reliġjon Nisranija kontra t-Torok.

Il-Papa Innoċenz XI ikkundanna l-kwetiżmu ta’ Miguel de Molinos u ħeġġeġ għat-tqarbin spiss.

Dan il-Papa kkundanna 65 propożizzjoni laxki mxerrda minn xi moralisti. Hu ta direttiva lill-Ġeneral tal-Ġiżwiti biex iqanqal lill-universitajiet tal-ordni biex isostnu l-opinjonijiet l-aktar probabbli fit-teoloġija morali.

Il-Papa Innoċenz XI miet fit-12 ta’ Awwissu 1689, ta’ 78 sena, wara li kien ilu Papa 13-il sena. Papa Piju XII iddikjarah Beatu fl-1956.

Ħsieb: Innoċenz XI kien bniedem ta’ drawwiet sempliċi u ta’ natural ġeneruż, imma sod ħafna fil-ħidma tiegħu kontra l-ħażen u fejn jidħlu ambizzjonijiet jew stravaganzi ekklesjastiċi.

Meta miet dan il-Papa, il-poplu, speċjalment il-foqra li fih sabu veru missier, iffolla lejn il-kadavru tiegħu biex jagħtih l-aħħar tislima, u billi ħafna xtaqu jżommu xi biċċa mil-libsa tiegħu, kellha tiżdied il-gwardja miegħu mejjet.

Il-Papa Innoċenz XI tassew li ħeġġeġ għat-tqarbin ta’ spiss, anke ta’ kuljum, imma basta mhux biex wieħed jagħmel bħal ħaddieħor u basta wieħed joqgħod attent għat-tħejjija u l-qima lejn is-Sagrament. U aħna llum, kemm nagħtuh importanza lil dan is-Sagrament tat-Tqarbin? Kemm qed ninqdew bil-Qrar qabel nitqarbnu? Kemm qed ninbidlu f’Dak li nirċievu?

Il-Papa Franġisku, fl-Udjenza li għamel dwar it-Tqarbin nhar l-Erbgħa 21 ta’ Marzu 2018, qal dan li ġej:

“Wasalna biex nitkellmu fuq it-Tqarbin, jiġifieri biex aħna ningħaqdu ma’ Ġesù. Qed nirreferi għat-tqarbin sagramentali: mhux it-tqarbin spiritwali, li int tista’ tagħmlu mid-dar tiegħek billi tgħid: ‘Ġesù, nixtieq nirċevik spiritwalment.’ Le, it-tqarbin sagramentali, bil-ġisem u d-demm ta’ Kristu. Niċċelebraw l-Ewkaristija biex nitrejqu bi Kristu, li jagħtina lilu nnifsu kemm fil-Kelma u kemm fis-Sagrament tal-Altar, biex iwaħħadna miegħu. Dan jgħidu l-Mulej stess: ‘Min jiekol ġismi u jixrob demmi, jibqa’ fija u jiena fih’ (Ġwanni 6:56). Fil-fatt, il-ġest ta’ Ġesù li ta lid-dixxipli tiegħu Ġismu u Demmu fl-Aħħar Ċena, jissokta llum ukoll permezz tal-ministeru tas-saċerdot u tad-djaknu, ministri ordinarji tat-tqassim tal-Ħobż tal-ħajja u tal-Kalċi tas-salvazzjoni lill-aħwa.

Fil-Quddiesa, wara li jkun qasam il-Ħobż ikkonsagrat, jiġifieri l-ġisem ta’ Ġesù, is-saċerdot jurih lill-fidili, u jistedinhom jieħdu sehem fl-ikla Ewkaristika. Nafuhom il-kelmiet li jidwu minn fuq l-altar imqaddes: ‘Dan huwa l-Ħaruf ta’ Alla, dan hu li jneħħi d-dnubiet tad-dinja: henjin dawk li huma mistiedna għall-Ikla tal-Ħaruf.’ Imnebbħa minn silta mill-Apokalissi – ‘hienja dawk li kienu mistiedna għall-mejda tat-tieġ tal-Ħaruf’ (Apokalissi 19:9): jgħid ‘tieġ’ għax Ġesù hu l-għarus tal-Knisja – b’din l-istedina qed isejħilna biex ngħixu l-għaqda intima tagħna ma’ Kristu, għajn ta’ ferħ u ta’ qdusija.

Hi stedina li thenni u fl-istess ħin twassalna għall-eżami tal-kuxjenza għad-dawl tal-fidi. Jekk minn naħa, fil-fatt, naraw id-distanza li hemm tifridna mill-qdusija ta’ Kristu, mill-oħra nemmnu li d-Demm tiegħu hu ‘mxerred għall-maħfra tad-dnubiet.’ Ilkoll kemm aħna ġejna maħfura fil-Magħmudija, u lkoll kemm aħna maħfura u se niġu maħfura kull darba li nersqu lejn is-Sagrament tal-Penitenza. U tinsewx: Ġesù dejjem jaħfer. Ġesù ma jegħja qatt jaħfer. Aħna li negħjew nitolbu maħfra.

Meta jaħseb sewwasew fuq il-valur salfiviku ta’ dan id-Demm, Sant’Ambroġ jesklama: ‘Jien li dejjem nidneb, irrid dejjem nagħmel użu mill-mediċina’ (De sacramentis, 4, 28: PL 16, 446A). B’din l-istess fidi, aħna wkoll indawru ħarsitna fuq il-Ħaruf ta’ Alla li jneħħi d-dnubiet tad-dinja u nsejħulu: ‘Mulej, ma jistħoqqlix li tidħol taħt is-saqaf tiegħi: imma għid kelma waħda u ruħi tkun imfejqa.’ Dan ngħiduh f’kull Quddiesa.

Jekk aħna niċċaqilqu minn postna biex nersqu għat-Tqarbin, aħna nimxu lejn l-altar f’purċissjoni biex nitqarbnu, fir-realtà hu Kristu li jiġi jiltaqa’ magħna biex iwaħħadna miegħu. Hemm laqgħa ma’ Ġesù! Li nitrejqu bl-Ewkaristija jfisser li ninbidlu f’dak li nirċievu. Dan jgħinna nifhmuh Santu Wistin, meta jirrakkonta fuq id-dawl li rċieva meta sema’ lil Kristu jgħidlu: ‘Jiena l-ikel tal-kbar: ikber, u tibda tiekol lili, mhux biex tibdel lili fik, bħall-ikel tal-ġisem, iżda biex int tinbidel fija’ (L-Istqarrijiet VII, 10, 16: PL 32, 742).

Kull darba li aħna nitqarbnu, insiru nixbhu iktar lil Ġesù, ninbidlu iżjed f’Ġesù. Kif il-ħobż u l-inbid jinbidlu fil-Ġisem u d-Demm tal-Mulej, hekk dawk li jirċevuhom bil-fidi jinbidlu f’Ewkaristija ħajja. Lis-saċerdot li, hu u jqarbnek, jgħidlek: ‘Il-Ġisem ta’ Kristu,’ int twieġbu: ‘Ammen,’ jiġifieri tagħraf il-grazzja u l-impenn li jitlob li ssir Ġisem ta’ Kristu. Għax meta int tirċievi l-Ewkaristija, int issir Ġisem ta’ Kristu. Kemm hi ħaġa sabiħa din; hi sabiħa ħafna. Waqt li jgħaqqadna ma’ Kristu, u jneżżagħna mill-egoiżmi tagħna, it-Tqarbin jiftħilna qalbna u jgħaqqadna ma’ dawk kollha li huma ħaġa waħda miegħu. Dan hu l-għaġeb kbir tat-Tqarbin: insiru dak li nirċievu!

Il-Knisja tixtieq tassew li anki l-fidili jirċievu l-Ġisem ta’ Kristu b’ostji kkonsagrati fl-istess Quddiesa; u s-sinjal tal-mejda Ewkaristika joħroġ b’mod iżjed sħiħ jekk it-Tqarbin imqaddes isir biż-żewġ speċi, imqar jekk nafu li t-tagħlim Kattoliku jgħidilna li taħt speċi waħda nkunu diġà qed nirċievu lil Kristu sħiħ (ara Ordni ġenerali tal-Missal Ruman, 85; 281-282). Skont il-prassi ekkleżjali, il-fidili normalment jersqu lejn l-Ewkaristija f’forma proċessjonali, kif semmejna, u jitqarbnu bilwieqfa b’devozzjoni, inkella għarkupptejhom, kif stabbilit mill-Konferenza Episkopali, u jirċievu dan is-sagrament fuq l-ilsien jew, fejn hu permess, fuq l-id, kif jippreferu (ara OGMR, 160-161). Wara t-Tqarbin, biex ngħożżu fil-qalb tagħna d-don li rċivejna, jista’ jgħinna s-skiet, it-talb fis-skiet. Ikun ta’ għajnuna kbira jekk intawlu xi ftit dan il-mument ta’ skiet, fejn noqogħdu nitkellmu ma’ Ġesù fil-qalb tagħna, kif ukoll jekk inkantaw xi salm jew innu ta’ tifħir (ara OGMR, 88) li jgħinna noqogħdu mal-Mulej.

Il-Liturġija tal-Ewkaristija tagħlaq bit-Talba wara t-Tqarbin. Fiha, f’isem kulħadd, is-saċerdot idur lejn Alla biex iroddlu ħajr li tana sehem miegħu fl-istess mejda u jitolbu li dak li rċivejna jibdel lil ħajjitna. L-Ewkaristija tagħtina s-saħħa biex nagħtu frott ta’ opri tajba ħalli ngħixu ta’ Nsara. Fiha tifsira qawwija t-talba tal-lum, li fiha nitolbu lill-Mulej li ‘l-misteri qaddisa li rċivejna jkunu għalina duwa tas-sema, biex ifejqu lill-qlub tagħna mill-ġibdiet ħżiena, u jwettquna u jħarsuna dejjem’ (Missal Ruman, l-Erbgħa wara l-V Ħadd tar-Randan). Ejjew nersqu lejn l-Ewkaristija: nirċievu lil Ġesù li jibdilna fih, isaħħaħna iżjed. Kemm hu twajjeb u kbir il-Mulej!”

  • U int, qed qed tħejji ruħek sew biex titqarben b’safa, devozzjoni u gratitudni?

Talba: Mulej, Inti tajtna fil-Beatu Papa Innoċenz XI missier ħanin li jieħu ħsieb il-merħla b’impenn u ġenerożità qaddisa, l-aktar lejn il-foqra, u b’karattru sod ħafna fejn kienet tidħol il-ħidma tiegħu kontra l-ħażen; agħtina li b’talbu aħna naħarbu kull okkażjoni ta’ ħażen u nissaħħu dejjem iżjed bl-Ikel tas-Sema fis-Sagrament tal-Ewkaristija. Bi Kristu Sidna. Ammen.

English Version: https://www.catholicnewsagency.com/saint/blessed-pope-innocent-xi-330

Alternative Reading: https://catholicsaints.info/blessed-pope-innocent-xi/

Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Pope_Innocent_XI

Nota: It-Tagħrif dwar dan il-qaddis tal-lum huwa meħud mill-fuljett Signum Fidei.

10 ta’ Awwissu: San Lawrenz

Verżjoni Vidjo: San Lawrenz

“Lawrenz għajjat u qal: ‘Jiena nqim lil Alla tiegħi, u naqdi lilu waħdu; ma nibżax mill-moħqrija tiegħek. Alla tiegħi hu l-għajnuna tiegħi: jien nittama fih.'” – Responsorju mil-Liturġija tas-Sigħat tal-Festa ta’ San Lawrenz (Salm 17(18):3b).

St Lawrence 2SAN LAWRENZ
Djaknu u Martri
? – 258

Tagħrif: Il-kelma “Djaknu” tfisser “Qaddej.”

Wara l-appostli San Pietru u San Pawl, San Lawrenz l-aktar martri Ruman magħruf ta’ Ruma. Ma għandniex wisq dettalji ċerti fuqu ħlief li kien djaknu tal-Knisja ta’ Ruma. Jingħad li hu kien minn Huesca t’Aragona (Spanja) u ħadu miegħu Ruma l-arċidjaknu Sistu meta dan kien għaddej fuq qadja minn Huesca t’Aragona.

Meta aktar tard Sistu sar papa bl-isem ta’ Sistu II, fil-257 għażel lil Lawrenz bħala djaknu, u għalkemm kien għadu żagħżugħ, qiegħdu l-ewwel wieħed mis-seba’ djakni li kienu jservu lill-Knisja ta’ Ruma.

Fis-6 ta’ Awwissu, 258 il-Papa Sistu, waqt li kien fiċ-ċimiterju ta’ San Kallistu ma’ xi djakni tiegħu, ġie maqbud u kkundannat għall-mewt. Jingħad li Lawrenz mar jilħqu u staqsieh kif kien sejjer għall-aħħar sagrifiċċju tiegħu mingħajr id-djaknu tiegħu. Papa Sistu jingħad li ħabbar lil Lawrenz li kellu jmut mewta ħarxa ftit jiem wara. Fil-fatt Lawrenz ġie hu wkoll maqbud mis-suldati Rumani.

San Ambroġ ħalla miktub li, skont tradizzjoni orali, Lawrenz qabel ma arrestawh, ġie mogħti tlett ijiem żmien biex inewwel lill-imperatur Valerjanu t-teżori tal-knisja, iżda d-djaknu biegħhom biex jiġu mgħejjuna l-foqra u ppreżenta lill-imperatur dawn l-istess foqra bħala teżori tal-knisja.

Lawrenz ġie għalhekk ikkundannat għal mewta l-aktar ħarxa billi jkun mixwi fuq gradilja. Il-qaddis ingħata difna xierqa fuq il-Via Tiburtina.

Prudentius, madwar is-sena 400, jgħid li l-konverżjoni ta’ Ruma saret minħabba t-talb ta’ San Lawrenz u jgħid ukoll li folol kbar kienu jmorru fil-knisja ta’ dan il-qaddis f’Ruma u li ħafna grazzji kienu jinqalgħu bl-interċessjoni tiegħu. Fis-seklu erbgħa dan il-qaddis mhux biss kellu festa iżda wkoll vġili.

Wara l-martirju, il-fdal tal-Qaddis indifen fiċ-ċimiterju ta’ Ċirijaka ħdejn it-triq Tiburtina fil-Verano. Kostantinu l-Kbir bena bażilika fuq il-qabar tiegħu, li waqgħet u nbniet kemm-il darba. Il-knisja li hemm illum iġġib l-isem ta’ San Lorenzo Fuori le Mura, u tinsab f’idejn il-patrijiet Kapuċċini.

Imfaħħar mill-aqwa dutturi tal-Knisja, fosthom Santu Wistin, Sant’Ambroġ, u San Leone Manju, wara l-Appostli San Pietru u San Pawl, hu l-iktar martri meqjum ġewwa Ruma.

Il-Papa tal-Immakulata, il-Beatu Piju IX, ried jindifen ħdejn il-qabar ta’ San Lawrenz, u hemm jinsab tassew. Lil San Lawrenz, huma ddedikati mijiet kbar ta’ knejjes, fosthom f’Ruma, San Lawrenz “In Lucina,” “In Damaso,” mibnija mill-Papa San Damaso (366-384), “In Paneperna” u “In Miranda”.

Lilu huma ddedikati l-Katidrali ta’ Genova, Perugia, Grosseto, Trapani, Lugano u oħrajn. Il-Knisja tiċċelebra l-festa tiegħu bl-istess grad liturġiku daqs tal-festi tal-Appostli.

San Lawrenz huwa l-Patrun tal-Birgu u tar-raħal li jġib ismu ‘San Lawrenz,’ Għawdex.

ĦsiebDan kliem l-Isqof Mario Grech – mill-omelija f’jum il-festa tad-djaknu San Lawrenz:

“Lill-Isqof Ċiprijanu ta’ Kartaġni xi ħadd kitiblu hekk: Għadu kemm wasal editt ta’ Valerjanu li fih iħabbar il-qtil tal-isqfijiet u tad-djakni, fost dawn hemm id-djaknu Lorenzu. Skont l-Isqof Ċiprijanu, il-ħsieb ta’ Valerjanu ma kienx biss li joqtol lil dak u lill-ieħor, imma li f’kolp wieħed inaddaf lis-soċjetà ta’ żmienu mis-saċerdozju. Valerjanu ried joħloq l-instabbilità fi ħdan il-Knisja billi mhux biss ifieri imma saħansitra joqtol lil kull saċerdot. Nibża’ li dan l-ispirtu ta’ Valerjanu jista’ jerġa’ jibda jqajjem rasu … Hemm bżonn li fil-Knisja jkollna komunità li kapaċi tqum fuq riġlejha u tagħmel id-difiża tagħha mhux lil dik il-persuna (is-saċerdot individwali) imma l-ministeru afdat lil dik il-persuna.”

U din li ġejja hija riflessjoni ta’ Dun Daniel Xerri fuq il-fidi li kellu fi Kristu id-Djaknu Lawrenz:

  • L-imħabba ta’ Lawrenz għal Kristu u l-Knisja tiegħu, imħabba li wasslitu sal-martirju, hi marbuta ħaġa waħda mal-fidi tiegħu.
  • X’inhi l-fidi? Hija meta “l-bniedem jerħi ruħu kollu kemm hu liberament f’idejn Alla” u “lil Alla li juri lilu nnifsu jagħtih, għax irid, il-qima kollha tal-moħħ u tar-rieda tiegħu u jilqa’ bil-qalb dak kollu li Alla jurih u jitlob minnu” (Dei Verbum, 5). Din hi dik li San Pawl isejħilha “l-ubbidjenza tal-fidi” (Rumani 16: 26) u li bix-xieraq, kull bniedem għandu jagħti lil Alla, proprju għax hu Alla.
  • Lawrenz emmen f’Alla u f’Iben Ġesù Kristu, afdah b’għajnejh magħluqa u ntelaq f’idejh sa fil-martirju. Sa minn tfulitu huwa ħaddan il-fidi f’Ġesù ta’ Nazaret, fidi li mmarkatlu ħajtu. Il-mod kif għex u miet juri biċ-ċar li hu kien kollu kemm hu ta’ Kristu. Speċjalment fil-belt ta’ Ruma huwa ltaqa’ ma’ ħafna nsara li taw xhieda tal-fidi tagħhom b’kuraġġ u determinazzjoni. Kien fuq kollox l-eżempju tal-martri li kabbar u saħħaħ bil-qalb ta’ Lawrenz l-fidi f’Ġesù. L-eżempju ta’ dawk l-insara qalbiena li f’din il-belt xerrdu demmhom għal Kristu kien dejjem quddiem għajnejh. Nistgħu nimmaġinaw x’kien iħoss meta ma’ ħutu l-insara l-oħra kien iżur l-oqbra tal-martri u jitlob fuqhom, kif kienet id-drawwa tal-knisja f’dawk iż-żminijiet. Min jaf x’ħass meta, fuq ordni tal-Papa Sistu II innifsu, kellu jieħu ħsieb ir-relikwi għeżież tal-Appostli Pietru u Pawlu u jaħbihom fil-katakombi biex iħarishom mill-id qerrieda tal-persekuturi.
  • Meta fis-sena 257 l-Imperatur Valerjanu ħareġ l-editt biex jiġu maqtula l-membri kollha tal-ġerarkija tal-Knisja, Lawrenz fehem li issa kien imiss lilu jagħti xhieda għall-fidi tiegħu f’Ġesù Kristu. Imqanqal mit-tħeġġiġ tal-Papa Sistu II u msaħħaħ mix-xhieda tiegħu, Lawrenz beda jarma ruħu għall-martirju. Hu kien lest li jbati u jmut għal dak li emmen fih. Bi kliem San Pawl seta’ jgħid: “Din hi l-kawża li għaliha qiegħed inbati, imma b’daqshekk ma nistħix, għax jien naf f’min emmint” (2Timotju 1:12). U wasal il-waqt tal-prova. Kien l-10 t’Awwissu tas-sena 258 meta ż-żagħżugħ Lawrenz tela’ ferħan fuq il-gradilja u ħalla lil ġismu jinħaraq bin-nar għall-imħabba ta’ Ġesù. Fil-qawwa ta’ dak in-nar kienet qed tissaffa u tilħaq il-milja tagħha l-fidi tiegħu.
  • Żgur li f’dawk il-mumenti ġew f’moħħ id-Djaknu Lawrenz l-kelmiet tal-appostlu Pietru, li snin qabel kien kiteb lill-insara tal-Asja Minuri: “Bħalma d-deheb, li jintemm, jgħaddi mill-prova tan-nar, hekk tgħaddi mill-prova l-fidi tagħkom, li tiswa aktar mid-deheb, biex ikun jistħoqqilha tasal għat-tifħir, għall-glorja u għall-ġieħ meta jidher Ġesù Kristu” (1Pietru 1:7). Għalhekk, “ħuti għeżież, tistgħaġbux għax tinsabu fil-forġa qalila tan-nar, li ġiet fuqkom biex iġġarrabkom …” (1Pietru 4:12). Żgur li ġewh ukoll f’moħħu l-kelmiet tal-appostlu Pawlu: “Lilkom ingħatat il-grazzja li sservu lil Kristu, mhux biss li temmnu fih, imma saħansitra li tbatu għalih” (Filippin 1:29). San Lawrenz serva lil Kristu bħala Djaknu, emmen fih u fuq kollox bata għalih!
  • Imħeġġeġ mit-tagħlim ta’ dawn l-appostli kbar, Lawrenz kien tassew iħares lejn il-martirju bħala grazzja, li tant kien jixtieqha u jitlobha. Għax tabilħaqq, li temmen f’Ġesù hija grazzja imma li tbati għalih hija grazzja akbar.

“Fl-eżempju ta’ San Lawrenz, għandna prova tal-qawwa tal-grazzja t’Alla. Hu kien jara ġismu jinħaraq bla ma jitlef il-paċi ta’ ruħu; u aħna bil-maqlub ma nafux insofru l-iċken uġigħ jew dispjaċir bla ma nitilfu l-paċi.” ~ Br. Louis

  • U int, fis-sofferenzi tiegħek tixbhu xejn lil San Lawrenz, billi bħalu żomm l-kalma u l-paċi?
  • Jew forsi ġieli żbilt u tlift il-paċi ta’ qalbek, u forsi wkoll telliftha lil ħaddieħor?

Henjin tassew inkunu aħna jekk nimitaw lil San Lawrenz fis-sabar tiegħu!

Talba: O kbir u glorjuż San Lawrenz, illi ġejt ikkundannat għall-mewt tan-nar bati, u soffrejt din il-piena hekk kbira b’tant qawwa tant li sirt wirja ta’ ammirazzjoni fis-sema u fl-art: ftakar issa mela f’dik it-talba li għamilt ’l Alla fuq is-sodda kollha nar. Kif inti tlabt illi Ruma tibqa’ dejjem kattolika, hekk ukoll issa, bl-interċessjoni tiegħek, aqla’ rebħiet ġodda lill-Knisja fuq tant għedewwa li għandha. Agħmel li tibqa’ sħiħa fil-fidi, u qaddisa fil-valuri, u hekk imbiegħda mill-perikli u mill-ideat foloz ta’ żminijietna, tkompli twassal biss lil Kristu lid-dinja li tant għandha għatx għalih. Ammen. (Strofa minn Novena ta’ San Lawrenz)

O Alla, int ħeġġiġt bi mħabbtek lil San Lawrenz, qaddej kbir u fidil tal-Knisja tiegħek, li kiseb il-glorja tal-martirju; agħmel li ngħożżu dak li huwa ħabb u nimxu fuq it-tagħlim li tana. Bi Kristu Sidna. Ammen. (Talba mil-Liturġija tas-Sigħat)

Liturġija tas-Sigħat: Agħfas fuq PDF jew WORD biex tniżżel id-dokument.

English Version: https://www.franciscanmedia.org/saint-lawrence/

Alternative Reading: https://www.catholicnewsagency.com/saint/st-lawrence-563

Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Saint_Lawrence

Nota: It-Tagħrif dwar dan il-qaddis tal-lum huwa meħud mill-ktieb “Qaddisin fil-Liturġija tal-Knisja Universali”, miktub minn Dun Anton Sammut u mill-fuljett Signum Fidei.

8 ta’ Awwissu: San Duminku

Verżjoni Vidjo: San Duminku

“Qam bħal nar predikatur ġdid tas-salvazzjoni. Kelmtu kienet tħeġġeġ bħal torċa. Kellu f’fommu tagħlim is-sewwa, u ebda ħażen ma nstablu fuq xufftejh.” – Responsorju mil-Liturġija tas-Sigħat tal-Festa ta’ San Duminku (Sirak 48:1; Malakija 2:6a).

89916952_o.jpgSAN DUMINKU
Saċerdot
1170 – 1221

Tagħrif: San Duminku twieled f’Calaruega, Spanja, fl-1170. Meta kellu erbatax-il sena daħal l-Università, ta’ Palencia, biex jistudja l-filosofija u t-teoloġija. Waqt li kien għadu student sar Kanonku tal-Katidral ta’ Osma. Wara l-Ordinazzjoni tiegħu fl-1195, mar jgħix mal-Kanonċi skont ir-Regola ta’ Santu Wistin. Fl-1201, sar il-Pirjol tal-Kapitlu.

Fl-1204, kien mal-Isqof tiegħu qed jivvjaġġa fi Franza, u ra l-ħsara li kienu qed jagħmlu l-Albiġiżi, (minn Alby, Franza, li fost tagħlim eretiku ieħor kienu jsostnu li l-ispiritwali huwa tajjeb, u l-materjali huwa ħażin, u li Ġesù ma twelidx tassew minn Marija). Flanguedoc iltaqa’ ma’ wieħed Albiġiż u għadda l-lejl kollu jiddiskuti miegħu sakemm ikkonvinċieh u rah jerġa’ jħaddan it-twemmin Kattoliku.

Minn din il-laqgħa, San Duminku ra ċar li l-missjoni tiegħu kienet li jipprietka l-Vanġelu u jikkumbatti l-ereżija ta’ l-Albiġiżi. Għalhekk ġabar madwaru grupp ta’ għalliema biex jgħinuh iwettaq il-ħsieb tiegħu, u b’xi nisa minnhom waqqaf il-kunvent ta’ Prouille fl-1206. Huwa baqa’ f’Languedoc għal kważi għaxar snin jipprietka bla serħan.

Fl-1212, mar Toulouse, u fl-1215, attenda r-Raba’ Konċilju Lateran, f’Ruma.

Lura f’Toulouse waqqaf l-Ordni tal-Predikaturi jew kif saru magħrufin “Id-Dumnikani,” fil-25 ta’ April, 1215. L-għan prinċipali tal-Ordni kien li l-membri tiegħu jgħaqqdu l-għerf mal-qdusija u s-sempliċità, tal-ħajja u jipprietkaw il-Vanġelu ħalli jikkumbattu l-ereżija ta’ l-Albiġiżi. Il-Papa Onorju III approva l-Ordni f’Diċembru, 1216.

F’qasir żmien id-Dumnikani xterdu fi Spanja, fi Franza, l-Ingilterra, l-Italja u f’pajjiżi oħra. Fl-1220, il-Papa Onorju III ħatar lil San Duminku bħala Superjur Ġenerali tal-Ordni. F’dik l-istess sena, San Duminku sejjaħ l-ewwel Kapitlu Ġenerali, f’Bologna.

San Duminku kien ikun spiss ħsiebu f’Alla, jekk ma kienx jitkellem fuq Alla bil-prietki tiegħu, kien jitkellem ma’ Alla fit-talb. Ma kienx jgħaddi mument li ma jaħsibx f’Alla.

F’Bologna marad u wara xi tliet ġimgħat miet, fis-6 ta’ Awwissu, 1221. Il-Papa Girgor IX ipproklamah Qaddis, fl-1234.

Huwa għamel ir-Rużarju devozzjoni mill-aktar popolari speċjalment biex jikkumbatti l-ereżija tal-Albiġiżi.

Il-fdal tiegħu jinsab meqjum Bologna, fil-Bażilika tal-Patrijiet Dumnikani. Dakinhar li miet il-Fundatur, kien hemm diġà fuq 60 kunvent tal-patrijiet, li kienu fl-Italja, fi Franza, fi Spanja, fl-Ingilterra, fil-Polonja, fil-pajjiżi Skandinavi, fil-Palestina, eċċ.

Illum id-Dumnikani jinsabu mxerrdin ma’ kullimkien. Kellhom tul 700 sena, iktar minn 40 qaddis, mijiet ta’ beati, fosthom ħafna martri, 4 Papiet, mal-100 kardinal u mijiet kbar ta’ Isqfijiet, barra minn tant għorrief ewlenin, fosthom San Tumas t’Aquino u San Albertu Manju.

Duminku, bniedem ta’ talb, ta’ penitenzi ħorox, imma wkoll ta’ ħlewwa u tjieba ma’ kulħadd, kien ċertament wieħed mill-ikbar ġganti ta’ għerf u ta’ qdusija, li qatt kellha l-Knisja Mqaddsa.

Ħsieb: Qari minn dokumenti fuq l-istorja tal-Ordni tal-Predikaturi bit-titlu ‘Kien jitkellem ma’ Alla jew fuq Alla’:

“Duminku kien bniedem ta’ virtù kbira, imħeġġeġ kollu kemm hu bl-imħabba ta’ Alla; bla dubju ta’ xejn, kien mimli bil-ġieħ u bil-grazzja. Kellu karattru tassew qawwi u dejjem l-istess, u ma kienx jinbidel ħlief meta jħoss u jħenn għall-oħrajn. U billi l-hena tal-qalb jidher f’wiċċ il-bniedem, it-tjieba u l-ferħ li kienu jidhru fuq il-wiċċ ta’ Duminku kienu jixhdu s-sliem u l-hena ta’ qalbu.

Kien iġib ruħu ta’ bniedem evanġeliku kullimkien, bil-kliem u bl-għemil. Matul il-ġurnata, ħadd daqsu ma kien ikun hekk twajjeb u ħlejju ma’ ħutu u sħabu. Fis-sigħat tal-lejl, ħadd daqsu ma kien idum jishar u jitlob b’ħafna modi. Ma kontx tarah wisq jitkellem jekk mhux ma’ Alla, jiġifieri fit-talb, jew fuq Alla; u kien iwissi lil ħutu r-reliġjużi biex jagħmlu hekk huma wkoll.

L-aktar ħaġa partikolari li sikwit kien jitlob lil Alla kienet dik li jimlieh bi mħabba tassew, u li jqawwih fil-ħidma u t-tħabrik għas-salvazzjoni tal-bnedmin; kien iqis li ma jistax ikun tassew membru ta’ Kristu qabel ma jingħata kollu kemm hu u b’ħiltu kollha biex jirbaħ l-erwieħ, bħalma Sidna Ġesù, is-Salvatur tal-bnedmin, ta lilu nnifsu kollu kemm hu għas-salvazzjoni tagħna. Għal din il-ħidma, wara li kien ilu żmien twil jaħseb, waqqaf l-Ordni tal-Predikaturi.

Bosta drabi, bil-kliem u bil-kitba, kien iwissi lil ħutu r-reliġjużi ta’ dan l-Ordni biex jitgħallmu fuq il-Kotba Mqaddsa tat-Testment il-Ġdid u l-Qadim. Hu nnifsu kien dejjem iġorr miegħu l-Evanġelju ta’ San Mattew u l-Ittri ta’ San Pawl u kien jistudjahom ħafna hekk li sar qisu jafhom bl-amment.

Darbtejn jew tliet darbiet għażluh biex isir Isqof, iżda hu qatt ma ried, għax aktar xtaq jibqa’ jgħix fil-faqar ma’ ħutu r-reliġjużi milli jsir Isqof xi mkien. Sa l-aħħar ta’ ħajtu baqa’ jħares bla mittiefes il-ġieħ tas-safa tiegħu. Kien jixtieq li jiġi msawwat u mqatta’ bċejjeċ u jmut għall-fidi ta’ Kristu. Il-Papa Girgor IX stqarr dan fuqu: ‘Jiena nafu b’raġel li mexa għalkollox fuq il-mudell tal-Appostli. Ma hemmx dubju li ssieħeb mal-istess Appostli fil-glorja tas-sema.’

Min jaf kemm ġid sar permezz tar-Rużarju! Kemm nies għamlu mewta tajba, kemm nies biddlu ħajjithom, kemm grazzji nqalgħu! Ejjew ma ninsewx li hu l-aktar talba li tagħti unur lill-Madonna u dik li hi tkun qed tistenniena nitolbu bil-ħerqa. Tassew li kulħadd jafu dan, imma kulħadd jitolbu? Bħala għajnuna biex wieħed jitlob ir-Rużarju, tistgħu tidħlu fil-Youtube Channel bl-isem ta’ Rużarji u Devozzjonijiet bil-Malti. Fih issibu ġabra ta’ vidjows kollha fuq ir-Rużarju. Ara din il-link: https://devozzjonilejnmarija.wordpress.com/youtube/

Il-Beatu Ġordan tas-Sassonja (ara Ġordan tas-Sassonja) kiteb hekk fuq San Duminku:
“Xejn ma kien ifixkel l-ekwanimità tiegħu, il-paċi u s-serenità tar-ruħ, jekk mhux is-simpatija lejn il-batuti. Wiċċu kien jirrifletti l-vera ferħ li kien iħoss. Duminku kien ħabib u ferrieħi. Kont tara fih dik il-paċi ġenwina tar-ruħ.”

  • U fik, taħseb lin-nies jistgħu jaraw dik il-paċi li l-Mulej wiegħed lil dawk li jimxu fit-triq tas-Sewwa?
  • Qiegħed/ Qiegħda xxandar lil Kristu bi kliemek u l-aktar b’għemilek?

Talba: Mulej, int għamilt lil San Duminku predikatur mill-aqwa tal-verità tiegħek: agħmel li huwa jgħin lill-Knisja tiegħek bil-merti u t-tagħlim tiegħu, u li jidħol għaliha quddiemek bit-talb qaddis tiegħu. Bi Kristu Sidna. Ammen. (Talba mil-Liturġija tas-Sigħat)

Liturġija tas-Sigħat: Agħfas fuq PDF jew WORD biex tniżżel id-dokument.

English Version: https://www.franciscanmedia.org/saint-dominic/

Alternative Reading: https://www.catholicnewsagency.com/saint/st-dominic-556

Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Saint_Dominic

Għal aktar dwar il-Verġni Marija u d-Devozzjoni vera lejha, żur is-sit bil-Malti ddedikat għaliha billi tagħfas din il-link: https://ruzarji.wixsite.com/devozzjonilejnmarija

Nota: It-Tagħrif dwar dan il-qaddis tal-lum huwa meħud mill-ktieb “Qaddisin fil-Liturġija tal-Knisja Universali”, miktub minn Dun Anton Sammut u mill-fuljett Signum Fidei.