5 ta’ Awwissu: Id-Dedikazzjoni tal-Bażilika ta’ Santa Marija Maggiore f’Ruma

Verżjoni Vidjo: Id-Dedikazzjoni tal-Bażilika ta’ Santa Marija Maggiore f’Ruma

“Qaddisa Marija, Omm Alla, itlob għalina midinbin, issa u fis-siegħa tal-mewt tagħna.” – Antifona mil-Liturġija tas-Sigħat tal-Festa tad-Dedikazzjoni tal-Bażilika ta’ Santa Maria Maggiore f’Ruma.

basilcamarymajor.jpgID-DEDIKAZZJONI TAL-BAŻILIKA TA’ SANTA MARIJA MAGGIORE F’RUMA

Fis-sena 355, fi żmien il-Papa San Liberju (352-366), kienet inbniet knisja fuq il-għolja Eskwilin, f’Ruma, iddedikata lill-Madonna, li biż-żmien kienet saret magħrufa bħala l-“Bażilika Liberjana.”

Fis-sena 431, ftit wara l-Konċilju ta’ Efesu kien stqarr li Omm Ġesù hi Omm Alla, il-Papa Sistu III kabbar din il-knisja u kkonsagraha f’ġieħ l-Omm qaddisa ta’ Alla.

Din il-Bażilika hija l-iktar waħda antika fost il-knejjes tal-Punent li huma ddedikati f’ġieħ il-Madonna, taħt it-titlu ta’ Omm Alla. Biż-żmien saret magħrufa bħala ”Santa Marija Maggiore.” Ġieli tissejjaħ ukoll “Santa Maria ad praesepe” għax fiha hemm miżmuma s-suppost relikwija tal-maxtura ta’ Betlem.

Hi wkoll waħda mit-tliet knejjes patrijarkali, li fihom il-Papa jmexxi l-funzjoni f’ċerti okkażjonijiet. Iż-żewġ knejjes patrijarkali l-oħra huma ta’ San Pietru u ta’ San Ġwann Lateran.

Fis-seklu disgħa xterdet leġġenda li wasslet biex din il-festa tibda tissejjaħ “Il-Festa tal-Madonna tas-Silġ.” Li skont il-leġġenda, għatta l-post fejn il-Madonna riedet li tinbnielha knisja. Permezz ta’ dehra tagħha, lil wieħed għani jismu Ġanni, talbitu li tinbena knisja ddedikata lilha fuq il-post li kellha turih. B’hekk inbniet il-knisja fil-pontifikat tal-Papa Liberju fuq il-post muri mill-Madonna fuq il-għolja Esquilino. Fl-iskrizzjoni tad-dedika tal-Papa Sistu dan il-fatt mhux imsemmi. Ebda tifkira ma nsibu ta’ dan il-miraklu qabel xi mijiet ta’ snin wara, u issa hu magħruf bħala leġġenda.

Kummissjoni għar-riforma tal-Brevjarju rrikkmandat lill-Papa Benedittu XIV, fl-1742, biex din il-festa terġa’ tissejjaħ “Id-Dedikazzjoni ta’ Santa Marija” bħal qabel. Dan it-tibdil għadu ma sarx ħlief fil-kalendarju l-ġdid tal-Benedittini (1915).

Din il-knisja hi waħda mill-aktar magħrufa fid-dinja għad-devozzjoni tal-fidili lejn il-Madonna. Ġewwa l-Knisja hemm pittura tal-Madonna bit-tfajjel ċkejken li jingħad li kien ix-xogħol ta’ San Luqa. Din hija magħrufa bħala “Salus Populi Romani” jiġifieri l-protettriċi tal-poplu Ruman. Il-Papa Franġisku, l-għada li kien elett, kmieni filgħodu għamel viżta privata quddiem dan il-kwadru, poġġa bukkett ward u qagħad jitlob lill-Madonna.

Ħsieb: Fl-Eżortazzjoni Appostolika “Marialis Cultus” il-Qaddis Papa Pawlu VI għat-tmexxija tajba u l-iżvilupp tad-devozzjoni lejn l-Imqaddsa Verġni Marija, insibu dan:

“Marija mhux biss hija mudell tal-Knisja kollha fit-taħriġ tal-qima divina, imma hija wkoll għalliema tal-ħajja spiritwali għal kull nisrani. Sa mill-bidu l-insara bdew iħarsu lejn Marija u bħalha jagħmlu ħajjithom qima ‘l Alla u jagħmlu l-qima bħala l-impenn ta’ ħajjithom. Sa mir-raba’ seklu, San Ambroġ meta kien ikellem lin-nies kien jgħidilhom li jittama li kull wieħed minnhom ikollu l-ispirtu ta’ Marija biex ifaħħar ‘l Alla: ‘Għandu jkun f’kull nisrani l-ispirtu tagħha biex jifraħ f’Alla.’

Fuq kollox Marija hija l-mudell ta’ dik il-qima li tagħmel mill-ħajja offerta lil Alla. Dan hu tagħlim antik, imma li jiswa għal dejjem u li kulħadd jista’ jisma’ billi jagħti każ tat-tagħlim tal-Knisja, u billi jisma’ l-leħen tal-Verġni meta minn qabel wettqet it-talba tal-għaġeb li għamel il-Mulej: ‘Ikun li trid int’ (Mattew 6:10), billi wieġbet għall-ħabbâr ta’ Alla: ‘Hawn jien il-qaddejja tal-Mulej: isir minni skont kelmtek’ (Luqa 1:38). L-‘iva’ ta’ Marija hija tagħlima u eżempju għall-insara kollha biex l-ubbidjenza għar-rieda tal-Missier tkun it-triq u l-mezz tal-qdusija tagħhom.

Min-naħa l-oħra huwa importanti li tara kif il-Knisja turi b’ħafna modi ta’ qima r-relazzjoni tagħha ma’ Marija:

  • b’qima kbira meta taħseb fuq il-kobor tal-Verġni li saret Omm il-Verb inkarnat permezz tal-Ispirtu;
  • bi mħabba li tħeġġeġ meta tara ‘l Marija, omm spiritwali tal-membri kollha tal-ġisem mistiku;
  • b’tama meta tħoss l-id tal-Avukata u l-Għajnuna tagħha;
  • b’servizz ta’ mħabba meta tara fil-qaddejja umli tal-Mulej is-Sultana tal-Ħniena u l-Omm tal-grazzja;
  • b’eżempju ħerqan meta taħseb fuq il-qdusija u l-virtujiet tal-‘Mimlija bil-Grazzja’ (Luqa 1:28);
  • bi stagħġib kbir meta tara fiha ‘ix-xbieha l-aktar safja li tixtieq u tittama li tkun;’
  • bi studju bir-reqqa meta tara fis-Sieħba tal-Feddej li ġa għandha sehem sħiħ mill-frott tal-misteru tal-Għid, minħabba l-milja tagħha tal-futur, sakemm jasal il-jum li fih, imnaddfa minn kull tikmixa u minn kull tebgħa (Efesin 5:27), issir bħal għarusa mżejjna għall-Għarus, Ġesù Kristu (Apokalissi 21:2).

Marija hija l-unika mara li stħaqqilha tissejjaħ ‘omm’ u ‘għarusa.’ Waqt li l-omm tan-nisel tagħna daħħlet il-piena fid-dinja, l-Omm tal-Mulej tagħna reġgħet wildet il-fidwa tagħha. Eva, meta qatlet, ħassret; Marija meta tat il-ħajja, ġabet ir-risq. Eva sawtet, Marija fejqet. Il-Verġni, b’mod tal-għaġeb u uniku, nisslet lis-Salvatur tagħha u ta’ kollox. Hija t-tempju ta’ Alla, l-għajn imħabbra, il-bieb fid-dar tal-Mulej! ~ Ambroġ Autperto, Seklu VIII

Jeħtieġ li nivveneraw b’qima kbira u nuru devozzjoni tenera lil Sidtna Marija għaliex hija l-akwadott li permezz tiegħu aħna nirċievu l-grazzji li ‘Alla jogħġbu jibagħtilna.’ – San Bernard

Talba: Sliem għalik, kewkba tal-baħar, Omm qaddisa u kbira t’Alla, dejjem Verġni bla mittiefsa, bieb il-hena u ferħ tas-sema. Uri li tassew int Ommna, wassal talbna quddiem Alla, li fi ħnientu twieled minnek biex isir għalina bniedem. (Mill-Innu tal-Għasar)

Warrab minn quddiem għajnejk, Mulej, il-ħtijiet tal-poplu tiegħek, biex aħna, li ma għandniex ħila nogħġbuk b’dak li nagħmlu aħna, insalvaw bit-talb ta’ Omm Ibnek, Ġesu’ Kristu Sidna. Ammen. (Talba mil-Liturġija tas-Sigħat)

Liturġija tas-Sigħat: Agħfas fuq PDF jew WORD biex tniżżel id-dokument.

English Version: https://catholicexchange.com/dedication-of-the-basilica-of-st-mary-major

Alternative Reading: https://www.franciscanmedia.org/dedication-of-saint-mary-major-basilica/

Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Dedication_of_the_Basilica_of_St_Mary_Major

Għal aktar dwar il-Verġni Marija u d-Devozzjoni vera lejha, żur is-sit bil-Malti ddedikat għaliha billi tagħfas din il-link: https://ruzarji.wixsite.com/devozzjonilejnmarija

Nota: It-Tagħrif dwar din il-Festa tal-lum huwa meħud mill-ktieb “Qaddisin fil-Liturġija tal-Knisja Universali”, miktub minn Dun Anton Sammut u mill-fuljett Signum Fidei.

30 ta’ Ġunju: L-Ewwel Martri ta’ Ruma

Verżjoni Vidjo: L-Ewwel Martri ta’ Ruma

Kotra bla qjies ta’ martri baqgħu magħquda bejniethom fl-imħabba bħal aħwa, għax kellhom spirtu wieħed u fidi waħda. Ħabbew lil Kristu f’ħajjithom, u saru jixbhuh f’mewthom għalhekk isaltnu miegħu għal dejjem.” – Żewġ antifoni mil-Liturġija tas-Sigħat tat-Tifkira tal-Ewwel Martri ta’ Ruma.

PP-EarlyPersecutionOfChristians_JS_0027.jpgL-EWWEL MARTRI TA’ RUMA
? – 64

Tagħrif: Fis-sena 64, Ruma ġiet maħkuma u meqruda minn nirien kbar. L-Imperatur Neruni li kien qed jiġi akkużat li hu kien il-kawża tagħhom, malizzjożament tefa’ l-ħtija fuq il-komunità Nisranija ta’ Ruma, u fetaħ persekuzzjoni l-iktar ħarxa kontriha, li fiha San Pietru u San Pawl flimkien ma’ bosta Nsara, nisa u rġiel, żgħażagħ u xjuħ, u tfal subien u bniet, sofrew il-martirju.

Uħud mill-Insara mietu maħruqin, oħrajn mikulin mill-annimali selvaġġi, oħrajn mis-swat li qalgħu, u oħrajn mit-turmenti u mill-kefrijiet oħra bla ħniena.

Il-Papa San Klement f’ittra li kiteb faħħar il-qlubija u l-paċenzja ta’ dawk l-irġiel u n-nisa li hu kien jafhom personalment, u li għoddhom bħala l-fundaturi tal-Knisja ta’ Ruma.

Din kienet l-ewwel persekuzzjoni maġġuri kontra l-Knisja. Warajha kien hemm oħrajn, kważi waħda wara l-oħra.

Fis-sena 313, Kostantinu l-Kbir, bil-famuż Editt ta’ Milan ta l-libertà lir-Reliġjon Nisranija. B’hekk l-Insara setgħu jipprattikaw il-kult tagħhom bla ebda xkiel. Hekk tista’ tgħid intemmet persekuzzjoni kontinwa ta’ 250 sena. Hekk bdiet ħajja ġdida għall-Knisja, perjodu ta’ paċi. Imbagħad l-Imperatur Teodosju, fis-sena 381, ipproklama l-Kristjaneżmu bħala r-Reliġjon tal-Istat.

Ħsieb: L-għada tal-festa tal-martirju tal-Appostli Pietru u Pawlu, il-Knisja tfakkar il-martirju ta’ għadd kbir ta’ Nsara li mietu qabilhom fil-belt eterna. L-għadd ta’ Insara li mietu martri f’Ruma fl-ewwel snin tal-era nisranija Alla biss jafu. Ta’ min isemmi li l-ewwel 31 Papa kienu lkoll martri. Jissemmew biss uħud minnhom li baqgħu magħrufin ħafna, imma ħafna oħrajn, irġiel u nisa, lanqas biss nafu isimhom, imma xorta waħda huma martri li biċ-ċarċir ta’ demmhom urew l-imħabba u l-fidi tagħhom fi Kristu li għalih taw ħajjithom kif għamel għalihom Kristu stess meta miet għalihom fuq is-salib biex jifdihom.

Ġesù jwiddeb: “Min ifittex li jsalva ħajtu, jitlifha, iżda min jitlifha minħabba fija, isalva.” Kristu joffri ħajtu b’sagrifiċċju biex jiftaħ il-bieb tal-ħajja ta’ dejjem għalina l-bnedmin. Għalhekk, biex nirbħu l-ħajja ta’ dejjem, jeħtiġilna niċċaħħdu minn dik tad-dinja. Imissna mmutu ma’ Kristu, biex inqumu miegħu: dan ifisser li kuljum nitgħabbew bit-tbatija u ċ-ċaħda sa ma jkollna l-almu tal-martri u biċ-ċarċir ta’ demmna nkunu xhieda għat-tagħlim tiegħu.

Il-fidi u l-grazzja tat lil dawn il-martri l-qawwa biex jirbħu l-ġibdiet tal-laħam u tad-demm. Ma abbandunawx lil uliedhom, iżda ħallewhom f’idejn Alla u f’idejn nieshom. Qatt ma nitilfu dak li għandna meta nħalluh biex nobdu ’l Alla.

X’kienet tkun id-dinja mingħajr Ġesù ta’ Nazaret? Anke l-filosfu u l-istoriku Franċiż Ernest Renan, kritiku qawwi tal-Knisja, jagħraf li “jekk tneħħi l-isem ta’ Ġesù mid-dinja tkun bħal ċaqlaqt il-pedamenti.”

Imma l-mistoqsija l-aktar importanti hija din: “Xi nkun jien mingħajr Ġesù ta’ Nazaret?” Huwa dan is-sentiment qawwi li qanqal lill-Appostli u wassalhom biex jaslu sat-trufijiet tad-dinja. Ħadd qatt ma tkellem bħalu dan il-bniedem, għaliex ingħata għal kollox għall-oħrajn sa ma sar xejn. Ħadd ma ordna bħalu lill-baħar u lir-riħ biex jisktu jew lill-ispirti ħżiena li jitturmentaw lill-bnedmin biex iħalluhom fis-sliem.

Il-qaddisin, bħal f’leħħa ta’ berqa, iltaqgħu mal-persuna ta’ Kristu. L-Appostli Pietru u Ġwanni, quddiem it-tribunal li seta’ jikkundannahom, mingħajr biża’ qalu: “Din hi l-ġebla li intom il-bennejja warrabtu, u li saret il-ġebla tax-xewka. F’ħadd ħliefha ma hemm salvazzjoni, għax imkien taħt is-sema ma hemm isem ieħor mogħti lill-bnedmin li bih aħna għandna nkunu salvi” (Atti 4: 11-12).

Santa Tereża Beneditta tas-Salib (Edith Stein) tgħid: “Is-salib irid ikun bħal bandiera li nimxu warajha mgħobbija bit-twegħir kollu tal-ħajja. U mis-salib irid joħroġ l-għerf l-aktar siewi: l-għerf tas-salib.”

Talba: O Alla, int ikkonsagrajt bid-demm tal-martri l-ewwel ġmiegħi kotrana tal-Knisja ta’ Ruma; agħtina li nitwettqu bil-qawwa u l-ħila li dawn il-martri qalbiena wrew fit-taqbida, u li nifirħu dejjem bir-rebħa qaddisa tagħhom. Bi Kristu Sidna. Ammen. (Talba mil-Liturġija tas-Sigħat)

Liturġija tas-Sigħat: Agħfas fuq PDF jew WORD biex tniżżel id-dokument.

English Version: https://www.catholiccompany.com/getfed/first-christian-martyrs-church-rome-2/

Alternative Reading: https://www.franciscanmedia.org/firsaint-martyrs-of-the-church-of-rome/

Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/First_Martyrs_of_the_Church_of_Rome

Nota: It-Tagħrif dwar dawn il-qaddisin tal-lum huwa meħud mill-ktieb “Qaddisin fil-Liturġija tal-Knisja Universali”, miktub minn Dun Anton Sammut mill-fuljett Signum Fidei.

26 ta’ Mejju: San Filippu Neri

Verżjoni Vidjo: San Filippu Neri

“Dak li jixtieq ħaġ’oħra u mhux lil Kristu ma jafx x’inhu jixtieq. Dak li jfittex għal ħaġ’oħra u mhux lil Kristu ma jafx x’inhu jfittex. Dak li jaħdem u mhux għal Kristu ma jafx x’inhu jagħmel. San Filippu Neri.” – San Filippu Neri

61a85d2bdf904059cd9d5c4fe8b1a49cSAN FILIPPU NERI
Saċerdot
1515 – 1595

Tagħrif: San Filippu twieled f’Firenze, l-Italja, fl-1515. Meta kellu ħames snin tilef ‘l ommu, iżda hu u ż-żewġ ħutu l-oħra ġew imrobbija f’għożża mit-tieni mara ta’ missierhom.

Sa minn meta kien għadu żgħir, kellu dispożizzjonijiet tant ħelwin li kienu jsejħulu it-Twajjeb Pippo (Pippo Buono).

Ta’ tmintax–il sena mar f’San Germano, qrib Ruma, jaħdem ma’ kuġinuh, li kien negozjant sinjur kbir. Filippu kien tant ħabrieki li kuġinuh xtaqu jieħu n-negozju f’idejh. Iżda hu, imqanqal minn ħerqa li jgħix f’għaqda ikbar ma’ Ġesù, ħalla n-negozju u kollox, u mar Ruma. Hemm iltaqa’ ma’ wieħed li tah kamra fejn joqgħod u x’jiekol kuljum, bil-patt li jedukalu ż-żewġ uliedu. Dam f’din il-ħajja għal sbatax-il sena, imma fl-istess żmien, studja l-filosofija mad-Dumnikani, u t-teoloġija mal-Agostinjani, u kien ukoll jiġbor xi żgħażagħ miegħu biex flimkien jitolbu, jistudjaw ir-reliġjon, iżuru l-isptarijiet u jagħmlu atti oħra ta’ karità.

Fl-1548, bil-għajnuna tal-konfessur tiegħu, Persiano Rossa, waqqaf il-Fratellanza tat-Trinità, li l-membri tagħha kienu lajċi u kienu jieħdu ħsieb il-pellegrini u l-morda, l-iktar fl-isptar tat-Trinità dei Pellegrini. Kien ukoll jgħaddi s-sigħat jitlob, anki bil-lejl, l-iktar fil-katakombi ta’ San Bastjan.

Fit-23 ta’ Mejju, 1551, ta’ 36 sena, ġie ordnat qassis, ħalla dik il-kamra li kien joqgħod fiha u mar jgħix fil-Presbiterju ta’ San Ġirolmu ma’ Dun Rossa u qassisin oħra li kienu jgħixu bil-karità. Hawn intefa’ għall-appostolat billi filgħodu kien jgħaddih fil-konfessjonarju u filgħaxija kien ilaqqa’ n-nies biex jitolbu, ikantaw u jitkellmu fuq il-ħwejjeġ tar-ruħ. Kien ukoll jorganizza pellegrinaġġi għall-knejjes u katakombi biex isaħħaħ il-fidi ta’ dawk li kienu jmorru miegħu. Fl-1558, bena oratorju u fih kien ilaqqa’ n-nies għat-talb u l-konferenzi. Hawnhekk waqqaf il-Kongregazzjoni tal-Oratorjani, li x-xogħol prinċipali tal-membri tagħha kien li jsaħħaħ in-nies fil-fidi tagħhom.

Il-kongregazzjoni ħadet forma kanonika fl-1575 u ġiet approvata mill-Papa Girgor XIII fl-1583, bil-knisja ta’ Santa Maria in Vallicella bħala l-knisja tal-“Casa Madre” tagħha, imma San Filippu ħa ħsieb li jibni mill-ġdid din l-istess knisja li għalhekk bdiet tissejjaħ il-knisja l-ġdida – Chiesa Nova – kif għadha tissejjaħ sal-lum.

San Filippu miet ta’ 80 sena, nhar il-festa ta’ Corpus Domini, fis-26 ta’ Mejju. 1595 u ġie kkanonizzat mill-Papa Girgor XIV, flimkien ma’ Sant’Injazju minn Loyola, San Franġisk Saverju, Santa Tereża u San Sidoru ta’ Madrid. Il-ġisem tiegħu jinsab meqjum fil-Chiesa Nuova ta’ Santa Maria in Vallicella, tal-patrijiet Oratorjani ġewwa Ruma. Bir-raġun dan il-qaddis kbir baqa’ jissejjaħ l-Appostlu ta’ Ruma.

Ħsieb: It-tqassis ifisser li wieħed iħammeġ lill-ieħor, min iqassas iħammeġ, jeqred il-fama, il-ħajja, ħafna drabi mingħajr ebda raġuni valida u bin-nuqqas ta’ verità. Minflok ma nfittxu li niċċaraw l-affarijiet, għalina hu aktar komdu nqassu, inkissru l-fama tal-ieħor. Teżisti storja fil-ħajja ta’ San Filippu Neri li għandha x’tgħallimna bil-bosta dwar it-tqassis. Lil waħda mara li kienet qasset fuq ħaddieħor, bħala penitenza, il-qaddis kien qalilha biex tnittef tiġieġa, tferrex ir-rix mat-triq u mbagħad terġa’ tiġborhom. Impossibbli, weġbitu. It-tqassis lil din l-istorja jixbah.

Fl-Udjenza tas-6 ta’ Ġunju, 2018, il-Papa Franġisku jgħid li:

“Waqt il-quddiesa, aħna nagħtu l-paċi lil xulxin. Dan ifisser armonija, ifisser imħabba bejnietna, ifisser paċi. Imma mbagħad x’jiġri? Noħorġu u nibdew inzekzku fuq l-oħrajn, ‘inqaxxru’ lill-oħrajn. Jibda t-tqassis. U t-tqassis hu gwerra. Dan mhux sew! Jekk aħna rċivejna s-sinjal tal-paċi bil-qawwa tal-Ispirtu s-Santu, irridu nkunu rġiel u nisa ta’ paċi, u mhux neqirdu, bi lsienna, il-paċi li niseġ l-Ispirtu s-Santu. Imsejken Spirtu s-Santu, x’biċċa xogħol għandu magħna, b’dan il-vizzju tat-tqassis! Aħsbu sew: it-tqassis u z-zekzik mhuwiex opra tal-Ispirtu s-Santu, mhuwiex opra tal-għaqda tal-Knisja. It-tqassis jeqred dak li jagħmel Alla. Imma nitlobkom: ejja nieqfu nqassu fuq xulxin!”

Il-Papa Franġisku (21 ta’ Diċembru, 2017) saħansitra jsostni  li:

“Min iqassas hu terrorista, għax jagħmel bħat-terroristi; jitfa’ bomba, jitlaq, il-bomba tisplodi u tagħmel ħsara lil ħaddieħor, bl-ilsien, dik il-bomba. Tagħmlux terroiżmu! Tagħmlux it-terroriżmu tal-paroli, tat-tqassis, jekk jogħġobkom. Din hi t-tielet kelma li qed tiġini f’moħħi. Forsi xi ħadd jista’ jgħidli: ‘Padre, tina parir: kif nistgħu nagħmlu biex ma nqassux dwar l-oħrajn!’ Igdem ilsienek! Żgur li jintefaħlek, imma tkun għamilt ħaġa tajba għax ma qassastx. It-tqassis, anki minn persuni li suppost jagħtu eżempju, u ma jagħtuhx.”

U ta’ min jieqaf jimmedita bis-serjetà dwar dak li tgħidilna l-Kelma ta’ Alla dwar l-użu tal-ilsien f’Ġakbu 3:3-12:

“Aħna nqiegħdu l-ilġiem f’ħalq iż-żwiemel biex naħkmuhom, u bih immexxu ġisimhom kollu. Ħarsu wkoll lejn il-bastimenti: għad li jkunu kbar u jimxu ma’ l-irjieħ qawwija, naqra ta’ tmun idawwarhom fejn irid it-tmunier. Hekk ukoll l-ilsien: huwa biċċa ċkejkna fil-ġisem, imma jista’ jiftaħar li jagħmel ħwejjeġ kbar. Ara, ftit nar jista’ jqabbadlek foresta sħiħa; u l-ilsien huwa nar, huwa dinja ta’ ħażen fost il-membri ta’ ġisimna, iniġġes il-ġisem kollu u jkebbes ir-ritmu tal-ħajja, hu nnifsu mkebbes mill-infern.

Kull xorta ta’ bhejjem u għasafar, kull xorta ta’ bhejjem li jitkaxkru mal-art u ta’ ħut, dawn kienu u huma mmansati mill-bniedem. Iżda ħadd ma għandu ħila jimmansa l-ilsien; kollu deni, bla kwiet, mimli velenu li jġib il-mewt. Bih aħna nbierku lill-Mulej, lil Missierna, u bih nisħtu lill-bnedmin xbieha ta’ Alla. Minn ilsien wieħed joħorġu l-barka u s-saħta. Dan m’għandux ikun, ħuti. Jaqaw jista’ jnixxi ilma ħelu u ilma salmastru mill-istess għajn? U, ħuti, tista’ s-siġra tat-tin tagħmel iż-żebbuġ? Tista’ d-dielja tagħmel it-tin? L-ilma mielaħ ma jsirx ilma ħelu.”

  • U int, toqgħod attent/a xi kliem joħroġ minn fommok?
  • Tagħmel ħiltek kollha biex ma tqassasx fuq in-nies jew tingħaqad ma’ min jagħmel dan?
  • Jirnexxielek minflok, issib, tapprezza u titkellem dwar is-sabiħ u t-tajjeb li tara f’dawk ta’ madwarek?

Talba: O Alla, inti tajtna lill-qaddis San Filippu Neri li bl-imħabba tiegħek kien mimli bil-ħeġġa biex jaqdi lil għajru. Agħmel li aħna nimitawh fl-imħabba lejn il-proxxmu, nikbru fil-karità speċjalment lejn il-morda, u nitħarrġu fit-talb.

O Alla, int dejjem u f’kull żmien tgħolli l-qaddejja fidili tiegħek fil-glorja tal-qaddisin; fit-tjieba tiegħek, agħtina li aħna nitħeġġu b’dak in-nar ta’ l-Ispirtu s-Santu li bih tkebbset b’mod tal-għaġeb il-qalb ta’ San Filippu Neri. Bi Kristu Sidna. Ammen. (Talba mil-Liturġija tas-Sigħat)

Liturġija tas-Sigħat: Agħfas fuq PDF jew WORD biex tniżżel id-dokument.

English Version: http://saintscatholic.blogspot.com/2014/03/saint-philip-romolo-neri.html

Alternative Reading: https://www.franciscanmedia.org/saint-philip-neri/

Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Philip_Neri

Nota: It-Tagħrif dwar dan il-qaddis tal-lum huwa meħud mill-ktieb “Qaddisin fil-Liturġija tal-Knisja Universali”, miktub minn Dun Anton Sammut u mill-fuljett Signum Fidei.

25 ta’ April: San Mark

Verżjoni Vidjo: San Mark

“Kristu bagħatni nxandar il-bxara t-tajba, mhux bi kliem il-għerf, sabiex ma jiġix fix-xejn is-salib ta’ Kristu. Il-predikazzjoni tas-salib hija bluha għal dawk li jintilfu; imma għal dawk li jsalvaw hi l-qawwa ta’ Alla. Billi, fl-għerf ta’ Alla, id-dinja b’għerfha ma għarfitx lil Alla, Alla għoġbu jsalva lil min jemmen bil-bluha tal-predikazzjoni.” – Antifona mil-Liturġija tas-Sigħat tal-Festa ta’ San Mark.

St.-Mark-Icon-WEB-327x420SAN MARK
Evanġelista
L-Ewwel Seklu

Tagħrif: San Mark aktarx li kien it-tifel ta’ Marija, dik il-mara armla prominenti fil-komunità Nisranija ta’ Ġerusalemm, li kienet iżżomm laqgħat tal-Insara fid-dar tagħha: u li San Pietru meta ġie meħlus mill-ħabs mar dritt għandha (Atti 12:13).

Probabbilment San Mark ġie mgħammed minn San Pietru stess.

Meta San Pawl u San Barnaba, li kien kuġin ta’ Mark, ġew Ġerusalemm bil-karità li kienu ġabru minn Antjokja, Mark issieħeb magħhom u mar magħhom fl-ewwel vjaġġ missjunarju ta’ San Pawl, iżda għal xi raġuni meta kienu f’Perge tal-Pamfilja telaqhom u rritorna Ġerusalemm (Atti 13:13). Minħabba f’hekk San Pawl ma riedx lil Mark jakkompanjah fit-tieni vjaġġ tiegħu, u floku ħa lil Silas. Fuq hekk San Barnaba ma marx ma’ San Pawl, iżda flimkien ma’ Mark mar Ċipru, art twelidu. Imma ftit żmien wara Mark u Pawlu rranġaw id-differenzi ta’ bejniethom u saru ħbieb. Għall-ħabta tas-sena 60, lil Mark insibuh Ruma ma’ dan l-appostlu kbir u kien qed jaħseb biex jirritorna fil-knejjes tal-Asja ż-Żgħira, fejn kien diġà sar magħruf ħafna għall-ħidmiet appostoliċi tiegħu.

Minn Ruma x’aktarx li mar Kolossi, fl-Asja ż-Żgħira. Dan nafuh mill-ittra ta’ San Pawl lill-Kolossin fejn talabhom jagħtuh merħba (Kolossin 4:10). Meta San Mark reġa’ mar Ruma, ħadem ma’ San Pietru. Jidher li San Mark xandar l-evanġelju wkoll f’Aquilea, fit-tarf tat-tramuntana tal-Adrijatiku. Minn hemm telaq lejn l-Eġittu u jingħad li hu kien l-ewwel isqof ta’ Lixandra. Mar Efesu. Dan nafuh mill-ittra ta’ San Pawl lil San Timotju fejn talbu jġib lil Mark miegħu (2 Timotju 4:11). Fis-sena 61, San Pawl kiteb lil Timotju f’Efesu, u talbu li jieħu miegħu lil Marku f’Ruma.

F’Ruma, bejn is-snin 60 u 70 w.K., San Mark kiteb l-evanġelju tiegħu, li hu ġabar mit-tagħlim ta’ San Pietru, li tiegħu jidher li kien jagħmilha ta’ segretarju u interpretu – hi kitba għall-pagani konvertiti. San Pietru jsejjaħ lil Marku “ibni”. Dan it-titlu ma jfissirx bilfors li kien għammdu hu; jista’ jkun titlu ta’ mħabba lejn wieħed li għal bosta snin kien miegħu u bin ħabiba antika tiegħu. Il-vanġelju tiegħu hu l-eqdem mill-erba’ vanġelji li għandna. Hu l-iqsar vanġelu, u kitbu bil-Grieg, għax x’aktarx li kien għall-Ġentili kkonvertiti ta’ Ruma. L-iljun bil-ġwienaħ hu s-simbolu tal-Vanġelu tiegħu għax fih iddeskriva ’l San Ġwann Battista bħala “vuċi tgħajjat fid-deżert,” vuċi ta’ ljun; u l-ġwienaħ għax Eżekjel kien ra viżjoni ta’ erba’ annimali bil-ġwienaħ.

Tradizzjoni tgħid li x’aktarx San Mark miet martri f’Lixandra. San Mark hu l-patrun ta’ Venezja; hu l-qaddis protettur wkoll tan-nutara.

Illum hu kważi ċert li dak iż-żagħżugħ li ħarab għarwien mill-Ġetsemani meta arrestaw lil Ġesù , li hu jsemmi fil-Vanġelju tiegħu, kien hu nnifsu.

Ħsieb: San Mark kiteb l-Evanġelju tiegħu ġewwa Ruma, fi żmien il-persekuzzjoni li l-Imperatur Neruni għamel kontra l-Insara. Din il-persekuzzjoni bdiet fis-sena 64, u San Pietru kien wieħed minn tal-ewwel li ħa l-martirju. Wara l-mewt ta’ Pietru, Alla qanqal lil Marku biex jikteb l-Evanġelju, mhux biex sempliċiment jirrakkonta l-ħajja ta’ Ġesù fuq din l-art, imma biex jagħmel kuraġġ lill-Insara ħalli jkunu lesti jagħtu ħajjithom għalih jekk Alla jitlob minnhom dak is-sagrifiċċju.

Għalhekk Marku qagħad jaħseb biex jara x’se jagħżel minn dak kollu li kien tgħallem fuq Ġesù, u fehem li kellu jinsisti fuq żewġ veritajiet, jiġifieri li Ġesù huwa tassew Alla, u li Ġesù kien tassew il-Messija, Messija li bata għall-fidwa tagħna. Hekk in-Nisrani jkun aktar lest li jmut għal Ġesù meta jifhem li Ġesù nnifsu, l-istess Alla li sar bniedem, kien miet għalih.

Lill-ktieb tiegħu Marku sejjaħlu: “Bidu ta’ l-Vanġelju ta’ Ġesù, Messija, Bin Alla” (Mk 1: 1). Il-kelma “Vanġelju” tfisser ‘Aħbar Tajba’, u tassew, ma hemmx aħbar isbaħ minn dik li tgħidilna li Alla l-Missier tant ħabbna li bagħtilna lil Ibnu fostna biex ikun is-Salvatur tagħna. Imma qabel il-kelma “vanġelju”, Marku kiteb il-kelma “Bidu”, biex jgħidilna: “Mhux biżżejjed li taqraw u tistudjaw il-ktieb tiegħi. Il-qari ta’ dan il-ktieb hu biss il-bidu; wara li taqrawh, jeħtieġ li tgħixuh, biex tkunu tistgħu tgawdu l-frott tal-fidwa li ġabilna Ġesù.”

Mark wettaq f’ħajtu dak li kull Nisrani huwa msejjaħ li jagħmel: jipproklama lin-nies kollha l-Aħbar Tajba tal-Vanġelu li huwa s-sors tas-salvazzjoni. Dan Mark għamlu b’mod partikolari bil-kitba. Oħrajn jistgħu jipproklamaw l-Aħbar Tajba permezz tal-mużika, tad-drama, tal-poeżija, jew billi jgħallmu lit-tfal madwar il-mejda tal-familja.

  • U int, kemm tiddedika ħin biex tiskopri min hu Ġesù u kif iridna ngħixu billi taqra l-Vanġeli?
  • Qed tagħmel ħiltek kollha biex ixxandar lil Kristu bil-kliem u b’mod speċjali bil-mod kif tgħix it-tagħlim tiegħu u tal-Knisja mwaqqfa minnu?
  • Kemm int lest/a li tieħu riskji biex tgħix ta’ xhud vera ta’ Kristu anki meta jkollok tħabbat wiċċek ma’ kull xorta ta’ kuntrarju?

Għall-Vanġelju ta’ San Mark moqri bil-Malti f’forma ta’ vidjo wmur: http://www.laikos.org/San_Mark_AV1.htm

Talba: O Alla, int imlejt b’ġieħ kbir lill-evanġelista tiegħek San Mark billi tajtu l-grazzja li jxandar l-Evanġelju: agħmel li nfittxu t-triq li hu għallimna, biex nimxu bil-fedeltà wara Ibnek. Bi Kristu Sidna. Ammen. (Talba mil-Liturġija tas-Sigħat)

Liturġija tas-Sigħat: Agħfas fuq PDF jew WORD biex tniżżel id-dokument.

English Version: http://saintscatholic.blogspot.com/2012/05/st-mark.html

Alternative Reading: https://www.franciscanmedia.org/saint-mark/

Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Mark_the_Evangelist

Playlist tal-Vaġelju ta’ San Mark moqri bil-Malti f’forma ta’ vidjo:

Nota: It-Tagħrif dwar dan il-qaddis tal-lum huwa meħud mill-ktieb “Qaddisin fil-Liturġija tal-Knisja Universali”, miktub minn Dun Anton Sammut u mill-fuljett Signum Fidei.

24 ta’ Marzu: Santa Katerina tal-Isvezja

Verżjoni Vidjo: Santa Katerina tal-Isvezja

“Kemm dawk li jitkellmu fuq il-proxxmu, kif ukoll dawk li joqogħdu jisimgħu jġorru lix-xitan fuq ilsienhom”. ~ Santa Katerina tal-Isvezja

SANTA CATALINA DE SUECIASANTA KATERINA TAL-ISVEZJA
1331 – 1381

Tagħrif: Twieldet fl-1331 u kienet ir-raba’ bint ta’ Ulfo, prinċep ta’ Nierck fl-Isvezja, u martu Santa Briġida.

Kienet edukata fl-abbazija ta’ Risberg (fl-Isvezja). Ta’ 13-il sena missierha żewwiġha lil Eggard Lydersson, ta’ nisel ġermaniż, żagħżugħ ta’ reliġjożità kbira li miegħu ftehmet li tgħix fil-kontinenza. Żewġha kien bniedem marradi ħafna, u Katerina daret bih b’dedikazzjoni kbira.

Wara l-mewt ta’ żewġha, Katerina marret Ruma ħdejn ommha fl-1349 u baqgħet takkumpanjaha sakemm mietet 25 sena wara, f’Ruma. L-Omm u l-bint iddedikaw ħajjithom għall-opri tal-karità, f’pellegrinaġġi (żaru anke Ġerusalemm), u biex iġibu ’l quddiem l-ordni tas-Sorijiet tas-Santissimu Sagrament, imwaqqfin minn ommha Briġida u minħabba f’hekk jissejħu wkoll Briġittini.

Wara l-mewt ta’ ommha, fl-1373, Katerina ħadet il-fdal tagħha lura f’pajjiżha, u rtirat fl-abbazija ta’ Vadstena, li tiegħu aktar tard saret badessa. Hawn hi kisbet fama ta’ qdusija u ta’ mirakli.

Bejn l-1375 u l-1380, Katerina marret mill-ġdid Ruma. Fl-1379, kisbet l-approvazzjoni għall-Ordni tas-Sorijiet Briġittini u ħabirket ukoll biex ommha tiġi ddikjarata qaddisa.

L-Ordni tas-Sorijiet Briġittini hu affiljat mal-Ordni Agostinjan, u għandu bħala skop prinċipali x-xogħol letterarju, speċjalment bit-traduzzjoni ta’ xogħlijiet reliġjużi.

Santa Katerina tal-Isvezja mietet fl-abbazija ta’ Vadstena fl-24 ta’ Marzu tal-1381, fl-età ta’ 50 sena. Il-kult lejha kien approvat mill-Papa Innoċenzju VIII, fl-1474.

Ħsieb: Jingħad li Santa Katerina tal-Isvezja qatt ma qalet kelma li tweġġa’ jew ta’ nuqqas ta’ sabar; kienet titlob b’mod speċjali li l-komunità tagħha tkun meħlusa mill-ħsara tad-detrazzjoni (tqasqis fuq il-proxxmu), “għaliex,” kienet tgħid, “kemm dawk li jitkellmu fuq il-proxxmu, kif ukoll dawk li joqogħdu jisimgħu jġorru lix-xitan fuq ilsienhom.”

Kemm hi marda spiritwali kerha din li wieħed jgħid fuq in-nies, li jsib kull tentufa ta’ żball u/jew jiġġudika left, right and centre u kemm niddilettaw biha aħna l-Maltin!! Iva, erħilna nikkritikaw f’kull okkażżjoni – lill-Knisja, lil min ikun imexxi, lil individwi, u dejjem sejrin… Tafu x’għandna nirrealizzaw? Li b’dan l-għajdut kollha, kważi ma jirnexxilna nbiddlu lil ħadd! Għandna ngħidu lilna nfusna: Hemm ħaġa waħda biss li żgur nista’ nibdel: LILI NNIFSI! U hekk għandna nippruvaw nagħmlu, imbagħad f’okkażjonijiet tajba u f’waqthom, nippruvaw niftħu għajnejn l-oħrajn b’mod dirett lilhom u mhux ngħidu fuq persuni minn wara daharhom, bla ma dawn jistgħu jitkellmu għalihom infushom.

Il-Papa Franġisku, fl-Angelus tal-Ħadd, 16 ta’ Frar 2014 jgħid hekk:

“Ġesù kien raġel prattiku; dejjem kien jitkellem bl-eżempji biex in-nies jifhmuh. Isemmi l-ħames kmandament: “Smajtu xi ntqal lin-nies ta’ dari, ‘La toqtolx’;… Imma jien ngħidilkom li l-kundanna tistħoqq ukoll lil min jinkorla għal ħuh” (Mattew 5:21-22). B’dan Ġesù jfakkarna li anke l-kliem jista’ joqtol! Meta ngħidu li xi ħadd għandu lsien ta’ serp, xi jfisser? Ifisser li kliemu joqtol! għalhekk, mhux biss ħadd minna ma għandu jipprova jfittex ħajjet ħaddieħor, imma lanqas ma għandu ħadd iferragħ fuqu l-velenu tar-rabja u jolqtu bil-kalunnji. Lanqas ma għandna nparlaw fuq xulxin.

Ejja ngħidu kelma fuq it-tpaċpiċ żejjed: it-tpaċpiċ żejjed ukoll jista’ joqtol, għax jista’ joqtol il-fama tan-nies! Kemm hu ikrah it-tpaċpiċ żejjed! Fil-bidu jista’ jidher bħala xi ħaġa ta’ gost, li tagħti pjaċir, bħal meta nkunu qed nerdgħu ħelwa. Imma fl-aħħar, il-kliem żejjed jimlielna ‘l qalbna bil-qrusa, u jivvelena lilna wkoll.

Ngħidilkom il-verità, nemmen bis-sħiħ li jekk kull wieħed minna jagħmel sforz biex jiskarta l-kliem żejjed, fl-aħħar jispiċċa jsir qaddis! Hija triq sabiħa din tal-qdusija!

  • Nixtiequ nsiru qaddisin? Iva jew le?
  • Irridu ngħixu ħajjitna marbutin mad-drawwa tat-tpaċpiċ żejjed? Iva jew le?   

Mela ftehmna: Daqshekk paroli żejjed! Lil min jimxi warajh Ġesù jipproponilu l-milja tal-imħabba: imħabba li l-uniku limitu tagħha hu li m’għandhiex limitu, li tmur aktar ‘il hemm milli kull wieħed jista’ jaħseb. Fid-dawl ta’ dan it-tagħlim, hemm bżonn ta’ aktar imħabba, u l-preċetti kollha jingħaqdu fl-akbar kmandament: ħobb lil Alla b’qalbek kollha u ħobb lill-proxxmu tiegħek bħalek innifsek”.

Santa Tereża ta’ Kalkutta kienet tgħid: “Jekk int tiġġudika lin-nies, m’għandekx lok fejn tħobbhom”. Minflok tiġġudikom, Santa Katerina tal-Isvezja kienet titlob għan-nies, b’mod speċjali quddiem Ġesù Sagramentat u ħeġġet lil l-oħrajn biex jagħmlu l-istess. Imma kemm nemmnu tassew li bit-talb in-nies jinbidlu, jew aħjar jirċievu dak id-Dawl Divin li fih jistgħu jagħrfu x’inhu tajjeb jew ħażin? Din mhux kulħadd jifhimha imma biss min għandu fidi kbira: in-nies ta’ l-akbar poter fid-dinja, mhumiex il-gvernijiet u l-mexxejja tal-pajjiżi, imma dawk li fil-kwiet u bl-umiltà kollha jgħixu ħajja ta’ talb, talb ħerqan, talb li ma jaqtax, talb għalihom, talb għall-oħrajn, talb għall-Knisja, talb għad-dinja. Mat-talb, jgħaqqdu wkoll xi penitenzi, sawm u atti ta’ karità lejn il-proxxmu. Dawn u dawn biss ibiddlu l-istorja tad-dinja u jħallu d-dinja aħjar milli sabuha, għax jibdlu l-qlub tan-nies billi jdawwluhom riżultat tat-talb. Int temmnu dan? Tgħixu?

Talba: O Santa Katerina tal-Isvezja, nitolbuk bil-ħerqa biex tinterċedi għas-saċerdoti kollha, għar-reliġjużi u l-lajċi fil-Knisja, sabiex huma, flimkien ma’ bosta oħrajn li Alla għadu jsejjaħ għall-ħajja reliġjuża, saċerdotali u missjunarja, jagħtu lilhom infushom kompletament lil Alla f’ħajja ta’ servizz lill-umanità billi jxerrdu l-fidi f’għaqda waħda flimkien mal-Papa, mingħajr ma jkunu influwenzati mill-ispirtu ta’ sekulariżmu madwarna. Bi Kristu Sidna. Ammen.

English Version: http://saintscatholic.blogspot.com/2014/03/st-catherine-of-sweden.html

Alternative Reading: https://www.catholicnewsagency.com/saint/st-catherine-of-sweden-187

Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Catherine_of_Vadstena

The Life of Saint Catherine of Sweden on Gloria TV: https://gloria.tv/language/mKn9xGbZekLL1oBdzTvQap3Ku/video/MCtiNuNWMGFM1tB1vW14bdTe8

Saint Catherine of Sweden narrating about her mother Saint Bridget:

Nota: It-Tagħrif dwar din il-qaddisa tal-lum huwa meħud mill-fuljett Signum Fidei.

22 ta’ Jannar: San Publju

Verżjoni Vidjo: San Publju

“Kollox għamel tajjeb: bil-qalb kollha laqa’ għandu lil Pawlu u ‘l sħabu wara li ħelsu mill-għarqa, u ferraħ lil kulħadd bir-rebħa tal-fidi ta’ Kristu f’Malta”. ~ Antifona mil-Liturġija tas-Sigħat tal-Festa ta’ San Publju

01590a1443edb0451ce8b986fa563e00SAN PUBLJU
Prinċep ta’ Malta, Isqof u Martri
? – 161

Tagħrif: L-Atti tal-Appostli fil-kapitlu 28 jsemmi l-laqgħa li l-Maltin għamlu lil San Pawl u sħabu wara l-għarqa fuq xtut gżiritna waqt li kienu fi triqthom lejn Ruma. San Luqa, wara li jsemmi l-miraklu tal-lifgħa li ma qatletx bil-velenu tagħha lil San Pawl, jgħid: “F’dawk l-inħawi kellu l-artijiet tiegħu l-prinċep tal-gżira, jismu Publju, li laqagħna u ġieb ruħu magħna bi tjubija mhux żgħira. Issa ġara li missier Publju kien mixħut bid-deni u bid-disinterija. U Pawlu daħal għandu, u wara li talab u poġġa jdejh fuqu, fejqu. Wara din il-ġrajja dawk kollha li fil-gżira kellhom xi marda bdew jersqu u jiġu mfejqin. U huma qimuna b’bosta ġieħ, u meta tlajna fuq il-bastiment għabbewna b’kull ma kellna bżonn.” (Atti 28:7-10)

Publju kien il-gvernatur tal-gżira, il-“proto” – titlu li jiġi mogħti lill-ogħla maġistrat tal-gżira, li jkun delegat tal-“Praetor” ta’ Sqallija. It-tradizzjoni Maltija żżomm li San Pawl waqqaf il-Knisja f’Malta u kkonsagra lil San Publju bħala l-ewwel isqof tagħha. Din it-tradizzjoni hija bbażata mill-fatt li kull fejn mar San Pawl dejjem ħalla, meta ma kellux il-ħsieb li jirritorna, ieħor warajh bħala l-kap u r-ragħaj tal-Knisja ġdida.

(Xi wħud, fosthom San Beda, iħalltu lil San Publiju ta’ Malta ma’ San Publju isqof ta’ Atene li ħa l-martirju fis-seklu II. Dan Isqof tal-belt glorjuża ta’ Atene għex lejn nofs it-tieni seklu. Kien fi żmien l-Imperatur Antoninu Piju (138 – 161) meta l-Knisja kienet imħabbta mill-Injostiċi li kienu jaraw ir-Reliġjon bħala skola ta’ kultura, u għalhekk kienu jgħidu li min ma kienx għaref ma setax jgħid li kien nisrani tassew. San Publju, fost l-Isqfijiet tajbin, kien qed juri li r-Reliġjon hi fuq kollox imħabba lejn Alla u lejn l-oħrajn għal Alla.

Tagħlim ieħor żbaljat ta’ żmienu kien dak ta’ Doċeti, li żammew li Kristu ma kienx bniedem, imma deher biss b’ġisem bħal tagħna. Fi żmien ta’ persekuzzjoni kontra l-Insara, hu ma warrabx minn Atene. Hu ġie kkundannat għall-mewt minħabba twemminu. Dan jidher li ġara fl-ewwel sena tal-Imperatur Mark Awrelju, jiġifieri fis-sena 161. San Djonisju, Isqof ta’ Korintu, ċanfar lin-nies ta’ Atene talli kienu waqgħu fl-indifferenza wara li l-Isqof tagħhom Publju kien ġie mogħti l-martirju.

Għalkemm ma tantx għandna tagħrif dwaru, dawk li ġabru ismijiet il-martri ta’ l-ewwel żmien qiegħdu ismu ma’ dawk ta’ dawk li mietu fil-21 ta’ Jannar. Aħna niċċelebrawh fit-22 tax-xahar biex ma nħallux barra t-tifkira ta’ Santa Anjeże, li taħbat fl-istess ġurnata.)

Fl-1609 San Publju li kien fiż-żgur il-gvernatur tal-gżira tagħna, kien maħtur wieħed mill-qaddisin protetturi ta’ Malta mill-Isqof Gargallo (1577-1610). Il-parroċċa tal-Furjana hi ddedikata lil San Publju ta’ Malta.

Ħsieb: Qari mill-Omeliji tal-Isqof San Ġwann Kriżostmu fuq il-Ktieb tal-Atti tal-Appostli bit-titlu “Ġietu ħniena minnhom”:

“F’dawk l-inħawi kien hemm l-oqsma tal-prinċep tal-gżira, li kien jismu Publju. Dan laqagħna u bil-qalb kollha żammna għandu tlitt ijiem. Araw bniedem ieħor, iħobb jilqa’ l-barranin. Dan Publju, raġel għani u jista’, ġietu ħniena minnhom, laqagħhom għandu bil-qalb u dar bihom, mhux għax kien ra xi ħaġa minnhom, iżda minħabba l-għawġ li ġie fuqhom.

Wara li ħelsu mill-għarqa, in-nies ma għalqux għajnejhom għalihom, anzi laqgħuhom bil-qalb minħabba Pawlu, u għal tliet xhur sħaħ waqfu magħhom ilkoll u ħasbulhom għall-ikel. Dawn in-nies iġagħluna nistħu: ma kinux jafuhom lil dawk li ħelsu mill-għarqa, iżda rawhom fl-għawġ u fehmu sewwa li huma wkoll kienu bnedmin; għalhekk laqgħuhom bil-ħlewwa.

Fil-qrib kien hemm l-oqsma ta’ Publju, il-prinċep tal-gżira, li laqagħhom u żammhom għandu bil-qalb. Sewwa qal, għax irid ikollok qalb kbira biex tilqa’ u żżomm għandek mitejn u sitta u sebgħin ruħ. Araw xi qligħ kbir għandu min jilqa’ l-barrani. Laqagħhom u żammhom għandu għal tlitt ijiem, mhux għax dan ma rahx meħtieġ, anqas ma għamlu fuq il-qalb, imma għax intebaħ bil-qligħ li kien se jikseb. U għalhekk bil-ħaqq kollu tħallas tal-laqgħa tajba li għamlilhom, anzi ngħatalu wisq aktar ukoll, għax Pawlu fejjaqlu lil missieru, li kien marid bid-disenterija, u mhux lil missieru biss imma fejjaq ukoll ħafna morda oħra”.

San Publju hu mudell ta’ ragħaj qawwi fit-taqbida. Jalla aħna wkoll nuru ruħna qawwijin fil-fidi li rċevejna u nibqgħu sodi fil-waqt tal-prova u ma nibżgħux inkunu xhieda ta’ Kristu u jekk jitlobhielna, nagħtu ħajjitna għalih.

EJJEW NITOLBU LIL SAN PUBLJU BIEX B’TALBU JERĠA’ JQABBAD FINA L-FJAMMA LI KEBBES F’RUĦ MISSIERIJIETNA MISSIERNA SAN PAWL F’DAWN IL-GŻEJJER. LI KIEKU MA ĠIEX HU BI PROVIDENZA DIVINA, JIFTĦILNA GĦAJNEJNA U JTINA L-FIDI, U LI KIEKU SAN PUBLJU MA LAQGĦUX BĦALA L-MIGĦBUT MINN ALLA KIF TASSEW KIEN, LI KIEKU KONNA NIBQGĦU BLA GĦARFIEN DWAR IT-TAGĦLIM VERU LI JWASSAL GĦAS-SALVAZZJONI TA’ RUĦNA.

IMMA ISSA SAN PAWL ĠIE, INT LI INT IL-PATRUN TAL-GŻEJJER TAGĦNA, AGĦMEL LI MA NWARBUX IL-MESSAĠĠ QAWWI T’ALLA GĦALINA LI GĦOĠBOK TGĦADDILNA, BIEX MA NIĠUX IMWARBA MINNU FL-AĦĦAR JUM!

GĦINNA, O GĦAŻIŻ PATRUN TA’ DAWN IL-GŻEJJER, BIEX MA NISFAWX ĠUSTAMENT IKKUNDANNATI TALLI NKUNU ĦALLEJNA KLIEMEK JISPIĊĊA FIX-XEJN, IMMA AGĦMEL LI NQUMU MILL-WAQGĦAT TAGĦNA U NERĠGĦU NFITTXU LI NGĦIXU TA’ NSARA TASSEW U B’HEKK INKUNU QED NAGĦTUK IL-VERU U L-UNIKU ĠIEĦ LI TISTENNA MINN GĦANDNA.

Talba: O Alla, int għoġbok li San Publju jilqa’ lill-Appostlu Missierna San Pawl u jżommu għandu bil-qalb: agħmel li, bil-merti u t-talb tal-istess Publju, ngħixu fuq din l-art magħqudin miegħek bil-fidi u l-imħabba, biex niksbu l-hena ta’ dejjem fis-sema. Bi Kristu Sidna. Ammen. (Talba mil-Liturġija tas-Sigħat)

Liturġija tas-Sigħat: Agħfas fuq PDF jew WORD biex tniżżel id-dokument.

English Version: https://www.catholic.org/saints/saint.php?saint_id=5507

Alternative Reading: https://catholicsaints.info/saint-publius-of-malta/

Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Saint_Publius

Nota: It-Tagħrif dwar dan il-qaddis tal-lum huwa meħud mill-ktieb “Qaddisin fil-Liturġija tal-Knisja Universali”, miktub minn Dun Anton Sammut u mill-fuljett Signum Fidei.

18 ta’ Novembru: Id-Dedikazzjoni tal-Bażilika ta’ San Pietru u ta’ San Pawl

Verżjoni Vidjo: Id-Dedikazzjoni tal-Bażilika ta’ San Pietru u ta’ San Pawl

“Tħallux qalbkom titħawwad! Emmnu f’Alla, u emmnu fija wkoll. Fid-dar ta’ Missieri hemm ħafna postijiet; li ma kienx hekk, kont ngħidilkom. Sejjer inħejjilkom fejn toqogħdu. U meta mmur u nħejjilkom post, nerġa’ niġi biex neħodkom miegħi biex, fejn inkun jien, tkunu intom ukoll.” – Ġesù fi Ġwanni 14:1-3

SOD-1118-DedicationoftheChurchesofSaintsPeterandPaul-790x480ID-DEDIKAZZJONI TAL-BAŻILIKI TA’ SAN PIETRU U TA’ SAN PAWL

Tagħrif: Hemm tradizzjoni li tgħid li l-Papa San Anakletu, it-tieni Papa li laħaq wara San Pietru, bena żewġ kappelli, waħda fuq il-qabar fejn kien hemm midfun San Pietru, taħt l-għolja tal-Vatikan, f’Ruma, u oħra fuq il-qabar fejn kien hemm midfun San Pawl, ftit ‘il barra minn Ruma, fit-triq lejn il-belt ta’ Osita.

Fis-sena 326, Kostantinu l-Kbir bena knisja flok il-kappella li kien hemm fuq il-qabar ta’ San Pietru, li għal kważi tnax-il seklu baqgħet kważi l-istess. Magħha nbena palazz li serva bħala residenza tal-Papiet wara l-eżilju ta’ Avignon. Biż-żmien din il-knisja saret żgħira wisq, u fl-1506, il-papa Ġulju II beda jibni l-Bażilika li hemm illum fuq il-pjani ta’ Bramante. Damet tinbena 120 sena, b’ħafna tibdil ta’ pjani u adattamenti, l-iktar mill-Papa Pawlu V u minn Mikelanġlu. Din il-knisja msemmija għal San Pietru, illum hi magħrufa wkoll bħala “Il-Vatikan.” Hi l-ikbar knisja fid-dinja, tesa’ 50,000, u l-Papa Urbanu VIII ikkonsagraha fit-18 ta’ Novembru, 1626.

Il-martirju ta’ San Pawl ġara ftit kilometri ‘l bogħod minn dak ta’ San Pietru, fil-post ta’ Aquae Salviae (Tre Fontane), fit-triq Ostia, u difnuh xi ħames kilometri ‘l bogħod.

Anke fuq il-qabar ta’ San Pawl, Kostantinu kien bena knisja flok il-kappella li kien bena San Anakletu. Din il-knisja wkoll kienet saret żgħira, u l-Papa San Ljun il-Kbir u l-Imperatur Teodozju bnew Bażilika flokha, li nħarqet fl-1823, iżda reġgħet inbniet mill-ġdid. Hi twila 400 pied, u hi wkoll sabiħa bħal dik ta’ San Pietru. Ġiet ikkonsagrata mill-Papa Piju IX fl-10 ta’ Diċembru fl-1854, jumejn wara l-proklamazzjoni tad-Domma tal-Immakulata Kunċizzjoni, iżda l-kommemorazzjoni tagħha ssir llum ma’ dik ta’ San Pietru.

Ħsieb: Għall-ewwel kien hemm kappelli żgħar, imbagħad inbidlu fi knejjes, u llum hemm bażiliki kbar il-ġmiel tagħhom. Dejjem ikbar, dejjem isbaħ, dejjem aħjar! Hekk ukoll fil-perfezzjoni Nisranija hemm tliet gradi:

  • l-ewwel grad hu li tobgħod il-ħażen għall-imħabba ta’ Alla;
  • it-tieni grad li tagħmel il-ġid u t-tajjeb biex togħġob lil Alla;
  • it-tielet grad li tħobb lil Alla għalih innifsu u l-proxxmu għall-imħabba ta’ Alla.

Meta dawn il-Bażiliki ġew iddedikati lil Alla, Alla sab postu fihom biex jiltaqa’ mal-poplu tiegħu. Huwa jsib postu f’kull santwarju, kbir jew żgħir li l-bniedem jibni ad unur tiegħu, biex il-bnedmin isibu posthom. Ġesù jgħammar f’kull knisja u kappella u jagħmilha d-dar tiegħu biex ikun qrib tagħna ħalli jgħinna nsibu postna, u meta nsibu postna, ma nitilfuhx! Din hija l-missjoni tal-Knisja: li tgħin lill-bniedem jiltaqa’ ma’ Ġesù li huwa t-triq, il-verità u l-ħajja, biex il-bniedem ikun kapaċi jżomm postu fil-ħajja. Mela ħa nidħlu f’rabta aktar mill-qrib ma’ Ġesù, u Ġesù jħejjilna post li jixirqilna.

Kemm hija ħaġa kerha meta f’ħajjitna jkollna waqtiet fejn ma nkunux inħossuna f’postna! Meta ma tkunx f’postok, xejn ma jagħmlek kuntent u ma tkunx tista’ ssib kwiet. Mhux faċli ssib postok fil-ħajja! L-esperjenza tixhdilna li rridu nimpenjaw ruħna sewwa, speċjalment meta nkunu għadna żgħar, biex meta nikbru nsibu postna fis-soċjetà. Min-naħa l-oħra, il-fatt li tkun kbirt fis-snin mhux bilfors ifisser li tkun sibt postok – tant li hawn min sar adult u għadu ma sabx postu, u għalhekk il-ħin kollu għaddej minn ħaġa għall-oħra… u jsir bħal a rolling stone that gathers no moss. Barra minn hekk, hemm min minħabba l-karattru tiegħu mhux kapaċi jżomm postu!

Meta tkun għadek student normalment ikollok ix-xewqat u l-aspirazzjonijiet tiegħek u tistinka ħafna biex tasal issib postok, fis-sens li jkollok okkupazzjoni definittiva. Imma llum, minħabba l-kunċett ta’ mobbiltà anki fix-xogħol, kważi ebda post ma joffri stabbiltà u sodisfazzjon biżżejjed u kapaċi nitħajru ngħaddu minn post għal ieħor.

L-istess jiġri fir-relazzjonijiet affettivi. Qisha saret parti mill-kultura tagħna li wieħed jgħaddi minn relazzjoni għall-oħra, u mhux lakemm wieħed jasal biex jgħid li affettivament ikun sab postu! Sa ftit snin ilu, meta wieħed kien jiżżewweġ, kien ikun konvint li dak iż-żwieġ huwa postu, imma llum l-affarijiet inbidlu bil-kbir. Nosservaw li llum iż-żgħażagħ mhux qegħdin jiżżewġu ta’ età żgħira għax iridu ż-żmien biex jikkonvinċu ruħhom li posthom ikun f’dik ir-relazzjoni partikulari – fil-fatt, ġieli jiġri li meta żagħżugħ jidħol f’relazzjoni stabbli, jibda jinħakem minn ċerti dubji, inċertezzi u beżgħat! Imbagħad hemm dawk li affettivament isibu posthom u jiżżewġu, imma għal xi raġuni jew oħra jerġgħu jaqgħu jew iwaqqgħuhom minn posthom… u għalhekk ikollhom jaffrontaw mill-ġdid dak il-proċess biex jerġgħu jsibu posthom.

Hemm imbagħad dawk li jibqgħu ma jsibux posthom fil-mod kif jaħsbu, jirraġunaw u jiddeċiedu – jew għax ikunu nieqsa mill-maturità jew għax jinfixlu fil-ħsieb dgħajjef ta’ żminijietna. Ir-relattiviżmu tal-lum jagħmilha diffiċli li l-ħsieb tal-bniedem isib postu.

Quddiem din is-sitwazzjoni tolqotni s-sentenza li nsibu fil-Vanġelu meta Ġesù jgħid li sejjer iħejjilna post fejn noqogħdu (Ġwanni 14:3). Fi kliem ieħor Ġesù qed joffrilna li jagħtina post fil-ħajja fejn aħna jkollna ħsibijiet ċari, trankwillità u serenità. Ġesù qed jgħidilna: Tħallux qalbkom titħawwad, għax jien ngħinkom issibu postkom fil-ħajja.

Ħafna drabi, biex infittxu nsibu post tajjeb, aħna nagħmlu proġett li naħsbu li jista’ jwassalna f’dak il-post; nippruvaw niksbu għarfien sħiħ, ċert u veritier li jgħinna niżguraw il-post li nixtiequ. Imma Ġesù ma joffrilniex triq jew għarfien, imma joffrilna lilu nnifsu meta jgħid: Jien hu t-Triq u l-Verità!

Għalhekk, biex isib postu n-Nisrani ma għandux bżonn ta’ road map jew xi damma/ktieb bit-tagħrif, imma jeħtieġlu jidħol f’relazzjoni personali ma’ Ġesù. In-Nisrani li jrid isib postu għandu bżonn tal-persuna ta’ Ġesù Kristu. Min jiltaqa’ ma’ Ġesù jkun sab it-triq u s-sewwa li jgħinuh iżomm postu fil-ħajja. Jien ċert li fil-ħajja ġieli ltqajna ma’ persuni li kienu sereni u f’posthom, u dan għaliex f’ħajjithom kienu ltaqgħu ma’ Ġesù. Min ikollu din il-laqgħa ma’ Kristu, għandu garanzija li f’ħajtu jħossu f’postu anki jekk madwaru jkun hemm ħafna affarijiet li ma humiex f’posthom. Irridu nemmnu li jekk inħallu lil Ġesù jakkumpanjana, anki jekk ħajjitna tkun ħafna biċċiet, naraw dawn il-biċċiet jaqgħu f’posthom.

  • U int, sibtu postok jew għadek qed tfittxu?
  • Ippermettejt lil qalbek u lil ruħek jistrieħu f’posthom, jiġifieri f’min ħalaqhom għaliH?
  • X’post qed tagħti lil Ġesù f’ħajtek u fis-santwarju l-aktar intimu ta’ qalbek?
  • Il-Mulej jista’ jagħmel l-għamara tiegħu fik, għax f’ruħek isib post li jogħġbu?

Talba: Inti Mulejja, li tgħammar ġewwa fina: Agħmel li nsibuk, għax qabel ma nsibuk, ma nistriħux. Fik biss tinsab il-hena u l-mistrieħ tagħna. Int għamiltna għalik, o Alla, u qalbna ma ssib qatt kwiet, jekk ma tistrieħx fik. Ammen. (Talba ta’ Santu Wistin)

Liturġija tas-Sigħat: Agħfas fuq PDF jew WORD biex tniżżel id-dokument.

English Version: https://www.franciscanmedia.org/dedication-of-churches-of-saints-peter-and-paul/

Alternative Reading: https://www.catholicnewsagency.com/saint/dedication-of-the-churches-of-peter-and-paul-659

Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Dedication_of_Saints_Peter_and_Paul

Nota: It-Tagħrif dwar din il-festa tal-lum huwa meħud mill-ktieb “Qaddisin fil-Liturġija tal-Knisja Universali”, miktub minn Dun Anton Sammut u l-Ħsieb minn omelija tal-Isqof Mario Grech (12 ta’ Mejju 2017).