5 ta’ Frar: Santa Agata

Verżjoni Vidjo: Santa Agata

“Hi u sejra l-ħabs, Agata kienet ferħana bħal waħda li kellha l-ġieħ tkun mistiedna għal festa ta’ tieġ, u bit-talb irrikkmandat il-martirju tagħha lill-Mulej”. ~ Antifona mil-Liturġija tas-Sigħat tal-Festa ta’ Santa Agata

f_martyrSANTA AGATA
Verġni u Martri
? – 251

Tagħrif: Din il-Qaddisa żagħżugħa tal-ewwel żminijiet, bħal Santa Anjeże, storikament ftit li xejn nafu fuqha. Nafu fi żgur li ħadet il-martirju fi żmien il-persekuzzjoni ta’ Deċju, fi Sqallija.

Skont tradizzjoni, hi twieldet għand familja sinjura ħafna f’Katanja. Meta tfarfret, Kwinzjanu, Konslu ta’ Ruma, li kien prefett fi Sqallija, ried jiżżewwiġha, iżda hi ma riditx, u qaltlu li kienet għarusa lil Ġesù u riedet tibqa’ tiegħu u tiegħu biss. Biex ibeżżagħha u jġegħilha ċċedi għax-xewqa tiegħu, inqeda bl-Editt kontra l-Insara, u ħadha quddiem l-Awtorita’. Bagħtuha f’dar tal-prostituzzjoni biex idawrulha fehmitha, u ttorturawha li saħansitra qatgħulha sidirha, iżda hi baqgħet soda fl-imħabba tagħha lejn Ġesù, sakemm ġisimha ma felaħx għat-torturi u mietet, fis-sena 251.

Santa Agata hi waħda mill-Patruni ta’ Malta li missirijietna emmnu li ħelsithom mit-theddid tal-Musulmani.

L-isem ta’ Santa Agata (li jfisser “twajba”) jissemma fl-ewwel Talba Ewkaristika tal-Quddiesa.

Għandna provi li d-devozzjoni lejha hi waħda antika ħafna fil-Knisja. B’danakollu ftit wisq għandna tagħrif ċert dwarha. Fi Sqallija, kemm Palermo kif ukoll Katanja jippretendu l-unur tat-twelid ta’ Agata. Santa Agata hija waħda mill-patruni minuri ta’ Malta u d-devozzjoni lejha hija antika ferm.

Hawn Malta, diversi knejjes żgħar huma ddedikati lilha. Ta’ min isemmi li l-Casa Madre tas-Soċjetà Missjunarja ta’ San Pawl fir-Rabat, mibdija mill-qaddej t’Alla Mons. Ġużeppi De Piro, hi ddedikata lil Santa Agata, kif għaliha wkoll huma msemmija l-katakombi li hemm taħtha.

Ħsieb: Qari minn priedka fuq Sant’Agata, ta’ San Metodju, isqof ta’ Sqallija:

“Illum qed niċċelebraw it-tifkira tal-martri Sant’Agata. Hi martri mill-kbar u magħrufa ħafna għat-taqbida li tqabdet fl-imgħoddi, imma qisha għadha fi żmienna titqabad u tirbaħ sa issa minħabba l-mirakli li Alla jagħmel biha, biex bħallikieku jsebbaħha u jżejjinha kuljum b’kuruna ġdida.

Hija verġni, għax twieldet permezz tal-Verb ta’ Alla, li ma jmutx, imma li sar ukoll bniedem u miet minħabba fina; twieldet bis-saħħa tal-Iben ta’ Alla, li hu wieħed mal-Missier, u li, kif jgħid Ġwanni t-teologu, lil dawk li laqgħuh tahom is-setgħa li jsiru wlied Alla. Din hi t-tfajla verġni li stidnitkom għall-ikla mqaddsa tagħna; hija dik ix-xebba mgħarrsa lil raġel wieħed, li hu Kristu, kif jgħid San Pawl fuq l-għaqda taż-żwieġ.

Hija verġni li, fid-dawl spiritwali tagħha, kienet tħammar u ssebbaħ xufftejha, ħaddejha u lsienha bid-demm tal-Ħaruf veru ta’ Alla, u li l-ħin kollu kienet iżżomm f’moħħha u ġġorr f’qalbha l-mewt ta’ min ħabbha b’tant ħeġġa u xerred demmu għaliha. Il-fidi li stqarret libbsitha libsa mmarkata tajjeb ħafna bil-marka ħamra u li ma titħassarx tad-demm ta’ Kristu, libsa mżejjna bir-rubini għanja ta’ xbubitha, jiġifieri dik il-virtù li kienet il-priedka qawwija tagħha f’ħajjitha, u li biha baqgħet titkellem bla heda wara mewtha.

Agata hija xebba tajba tassew, ladarba Alla għażilha b’sehmu. U Alla, li hu l-għajn ta’ kull tjieba, taha bħala don lill-Għarus tagħha, u taha lilna wkoll permezz tax-xirka tagħna fit-tajjeb, ħalli b’hekk donnu jsaħħaħ u jwettaq it-tifsira ta’ isimha.

Jekk Alla hu l-aqwa tjieba fih innifsu, min jista’ qatt jgħaddih fi-ħwejjeġ tajba li hu jagħti? U għalhekk min se jsib ħaġa li hi ta’ min jifraħ biha u jfaħħarha aktar minn Agata?

Għax l-istess isem Agata jfisser ħwejjeġ tajba, u għalhekk hija taqbel sewwa ħafna ma’ dak li qegħdin ngħidu. Bl-għemejjel glorjużi tagħha, Agata kisbet isem tajjeb, li fih innifsu hu xhieda mill-isbaħ tal-kobor ta’ għemilha.

Agata, bis-saħħa tal-istess tifsira ta’ isimha, tistedinna lkoll biex nersqu lejha u nfittxuha bil-ħerqa, u bl-eżempju tagħha tgħallimna biex flimkien magħha nħaffu lejn dak li hu tassew it-Tajjeb, Alla waħdu”.

  • U int, tħaffef biex tmur tiltaqa’ ma’ Kristu fit-Talb u fil-Quddies, b’mod speċjali fit-Tqarbin?
  • Iżżomm ruħek safi/safja hekk li jkun jistħoqqlok l-unur li tirċievi lil Ġesu’ fl-Ewkaristija u mbagħad jirċevik Hu fis-saltna tiegħu tas-sema meta jasal il-waqt li Hu jibgħat għalik?

Talba: Agħtina, Mulej, il-maħfra ta’ dnubietna għat-talb tal-verġni u martri Sant’Agata, li dejjem sabet grazzja quddiemek għas-safa ta’ ħajjitha u għall-qawwa li wriet fil-martirju tagħha. Bi Kristu Sidna. Ammen. (Talba mil-Liturġija tas-Sigħat)

Liturġija tas-Sigħat: Agħfas fuq PDF jew WORD biex tniżżel id-dokument.

English Version: http://saintscatholic.blogspot.com/2014/02/st-agatha.html

Alternative Reading: https://www.catholicculture.org/culture/liturgicalyear/calendar/day.cfm?date=2018-02-05

Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Agatha_of_Sicily

Nota: It-Tagħrif dwar din il-qaddisa tal-lum huwa meħud mill-ktieb “Qaddisin fil-Liturġija tal-Knisja Universali”, miktub minn Dun Anton Sammut u mill-fuljett Signum Fidei.

21 ta’ Jannar: Santa Anjeże

Verżjoni Vidjo: Santa Anjeże

“Anjeże, imfawwra bl-hena, fetħet idejha u talbet: Missier qaddis, jien lilek ħabbejt, lilek fittixt, lilek dejjem xtaqt; issa ġejja għandek” ~ Antifona mil-Liturġija tas-Sigħat tal-Festa ta’ Santa Anjeże

maxresdefaultSANTA ANJEŻE
Verġni u Martri
c. 292-305

Tagħrif: Kull ma nafu dwar din il-Qaddisa hu, li kienet għadha żgħira ta’ madwar tlettax-il sena meta mietet martri għall-ħabta tas-sena 305, fil-persekuzzjoni ta’ Djoklezjanu, u ġiet midfuna f’Via Nomentana, f’Ruma, fejn fis-sena 324 inbniet knisja fuq il-qabar tagħha, li wara ġiet mibnija mill-ġdid fis-sena 630 mill-Papa Onorju I. Isimha hu mniżżel fl-Ewwel Talba Ewkaristika tal-Quddiesa.

Leġġenda tgħid li Santa Anjeże kienet tifla sabiħa ta’ familja sinjura. Tant kienet tħobb lil Ġesu’ li ddeċidiet li tagħti ruħha u ġisimha lilu biss. Meta kien hemm min urieha li xtaq jiżżewwiġha hi rrifjutatu. Xi ħadd bit-tama li bil-biża’ tat-torturi hija ddawwar fehmitha, akkużaha li kienet Nisranija.

L-imħallef, l-ewwel bil-ħlewwa, imbagħad bit-theddid, riedha tiċħad il-fidi tagħha f’Ġesu’. Meta ma riditx, bagħatha f’dar ta’ fama ħażina. Iżda hi baqgħet soda. Kienet tgħid: “Inħallik iċċappas ix-xabla b’demmi, imma ma nħallik qatt tipprofanali ġismi”. Żagħżugħ li pprova jersaq lejha b’xewqa żienja, għama, u hi stess fejqitu. Wara, l-imħallef ordna li tiġi maqtula.

B’kuraġġ li jgħaġġeb laqgħet id-daqqa aktarx tax-xabla li tajret ruħha fi ħdan Ġesu’, l-ikbar maħbub ta’ qalbha.

San Ambroġ kiteb dwarha: “Marret għall-martirju, iktar ferħana minn għarusa għat-tieġ”.

Ħsieb: Dan li ġej huwa qari mit-Trattat fuq il-Verġni, tal-isqof San Ambroġ, bit-titlu ‘Għadha ċkejkna biex tbati, u diġà kbira fir-rebħa’:

“Illum il-festa ta’ qaddisa verġni: ejjew nixbħuha fis-safa tagħha. Hi l-festa ta’ qaddisa martri: noffru lilna nfusna b’sagrifiċċju. Illum hi l-festa ta’ Sant’Anjeże; jingħad li kienet għadha ta’ tnax-il sena meta ħadet il-martirju. Xi ħruxija ta’ min jistmerrha, aktar u aktar meta anqas lil tfajla hekk żagħżugħa ma ħafritha! Imma wkoll x’kobor u qawwa ta’ fidi li ħadet ix-xhieda tagħha saħansitra minn xebba hekk ċkejkna fl-għomor!

Kif seta’ l-persekutur isib fejn jidrob f’ġisem hekk ċkejken? Ma kienx hemm wisa’ fejn jinfidha s-sejf, imma kienet wessgħet qalbha biex tegħleb lis-sejf. Il-bniet żgħar ta’ dan l-għomor anqas il-ħars biċ-ċiera tal-ġenituri tagħhom ma jissaportu, u, mqar jekk jitniggżu b’daqsxejn ta’ labra, jaqbdu jibku qisha saritilhom xi ferita kbira.

Imma din waqfet bla biża’ fl-idejn qattiela ta’ min biċċirha, ma ċċaqilqitx fost il-ħsejjes tal-ktajjen tqal li rabtuha bihom, offriet ġisimha kollu għall-ponta tas-sejf tas-suldat mimli bil-herra. Għadha ma tafx x’jiġifieri tmut, u diġa’ mħejjija biex tmut. Kaxkruha lejn l-artal tal-frugħa, u hi fin-nar fetħet dirgħajha għal Kristu, u fuq l-istess artal sagrilegu għolliet is-sinjal tar-rebħa ta’ Sidha rebbieħ. Rabtulha għonqha u jdejha t-tnejn b’għoqod tal-ħadid, iżda ebda għoqda ma seħħilha torbot lil dik li kienet hekk dgħajfa fil-ġisem.

Tridu wirja ġdida ta’ martirju? Araw, għadha ċkejkna biex tbati, u diġa’ kbira fir-rebħa. Tqila biex titqabad, imma ħafifa biex tikseb il-kuruna. Għomorha ċkejken jurihielna bla ħila, u hi tgħallimna l-qawwa kollha. Ebda xebba wara ż-żwieġ ma tmur daqshekk ferħana d-dar, daqskemm din marret hienja għall-post tat-tbatija; din resqet b’pass ħafif, rasha mżejjna mhux b’xagħar mimxut sabiħ imma bi Kristu, mhux bi tlellix ta’ ward imma b’reqqa fl-imġieba.

Bkieha kulħadd, hi biss ma bkietx. Ħafna stagħġbu jarawha taħli hekk malajr dik il-ħajja li hi kienet għadha bilkemm ħaditha u kienet diġà qiegħda tagħtiha bħallikieku misjura għal kollox. Kulħadd stagħġeb jaraha diġà xhud ta’ Alla, meta kienet għadha żgħira wisq biex tista’ tieħu rajha f’idejha. Hija ġiebet ruħha b’mod li Alla seta’ jafdaha meta l-bnedmin kienu għadhom ma jafdawhiex, għax dak li hu ‘l fuq minn-natura ġej mill-Awtur tan-natura.

Kemm werwirha l-qattiel biex ibeżżagħha, kemm żiegħel biha biex iġagħalha tifhem, kemm nies ħajjruha għaż-żwieġ! Imma hi: “Ma nistenniex li nogħġbu lill-Għarus tiegħi jekk nonqsu daqshekk; hu għażilni l-ewwel, u hu jeħodni. X’inti tistenna, qattiel? Eqred lil dan il-ġisem, li jista’ jogħġob lill-għajnejn ta’ min ma rridx nogħġbu”. U waqfet sħiħa, talbet, u niżżlet rasha.

Tistħajjlek tara lill-qattiel jitħawwad, qisu hu l-akkużat; tistħajjlek tara id il-bojja titriegħed, xufftejh jisfaru bil-biża’ qisu xi ħadd ġej għalih; imma t-tfajla ma beżgħetx mit-theddid. Araw, mela, il-vittma li ħadet martirju bi tnejn, tal-modestja u tar-reliġjon. Hija baqgħet verġni u kisbet il-martirju”.

Bħalma Santa Anjeże wriet l-imħabba l-iktar kbira tagħha lejn Ġesu’ meta waslet li offrietlu ħajjietha fil-fjur tagħha b’mewta krudila, hekk ukoll aħna nuru mħabbitna lejn Ġesu’ skont is-sagrifiċċji li nagħmlu għalih. U int?

Talba: O Alla ta’ dejjem li tista’ kollox, int tagħżel il-ħwejjeġ dgħajfa tad-dinja biex tħawwad il-qawwija; fil-ħniena tiegħek, agħtina li nibqgħu sħaħ sa l-aħħar fil-fidi, fuq l-eżempju ta’ Sant’Anjeże, martri tiegħek, li llum niċċelebraw id-daħla tagħha fis-sema. Bi Kristu Sidna. Ammen. (Talba mil-Liturġija tas-Sigħat)

Liturġija tas-Sigħat: Agħfas fuq PDF jew WORD biex tniżżel id-dokument.

English Version: http://saintscatholic.blogspot.com/2014/01/st-agnes.html

Alternative Reading: https://www.franciscanmedia.org/saint-agnes/

Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Agnes_of_Rome

Nota: It-Tagħrif dwar din il-qaddisa tal-lum huwa meħud mill-ktieb “Qaddisin fil-Liturġija tal-Knisja Universali”, miktub minn Dun Anton Sammut.

13 ta’ Dicembru: Santa Luċija

Verżjoni Vidjo: Santa Luċija

“Bqajt sħiħa sa l-aħħar u salvajt ħajtek, Luċija, għarusa ta’ Kristu: int seħħlek tobgħod kull ma hu tad-dinja, u b’demmek stess irbaħt lill-għadu; issa qiegħda tiddi bil-glorja mal-anġli.” ~ Antifona mil-Liturġija tas-Sigħat tat-Tifkira ta’ Santa Luċija

6f3dcdb4212686fcf88c1e6d9dc10194SANTA LUĊIJA
Verġni u Martri
283? – 304

Tagħrif: Skont tradizzjoni, jew forsi aħjar leġġenda, Santa Luċija twieldet Sirakuża, Sqallija, dwar is-sena 283, minn familja nobbli. Meta kienet għadha żgħira tilfet lil missierha, u rabbietha ommha, Ewtakja.

Meta kibret, Luċija ipperswadiet lil ommha li kienet ilha marida, biex jagħmlu pellegrinaġġ flimkien għal Katanja u jmorru fuq il-qabar ta’ Santa Agata li kienet mietet martri xi ħamsin sena qabel. Waqt li kienu qed jitolbu, l-omm fieqet f’daqqa waħda.

Luċija ddeċidiet li tħalli d-dinja u tikkonsagra ħajjitha kollha lil Alla, u tgħin lill-fqar. Għamlet il-vot tal-verġinita’, u ħassret iż-żwieġ li kienet ser tidħol fih ma’ żagħżugħ nobbli pagan. Dak iż-żagħżugħ ħassu mweġġa b’din l-azzjoni ta’ Luċija, u biex ipattihielha akkużaha quddiem il-Konslu Ruman li kienet nisranija, u ma kinetx tosserva l-liġijiet tal-Imperu.

Santa Luċija b’kuraġġ kbir stqarret il-fidi tagħha u ġiet ikkundannata għat-torturi bin-nar u bl-ilma jagħli. Hi baqgħet soda minkejja t-torturi li sofriet sakemm fl-aħħar nifdulha griżmejha b’xabla. Hi baqgħet ħajja sakemm xi ħadd qarbinha, imbagħad mietet. Dan ġara fil-persekuzzjonijiet tal-Imperatur Djoklezjanu fis-sena 304.

Għalkemm ma hemm l-ebda evidenza storika ta’ din it-tradizzjoni dwar ħajjitha, ma hemm l-ebda dubju dwar il-kult tagħha u l-konnessjoni tagħha ma’ Sirakuża. Isimha hu mniżżel fil-Kanone tal-quddiesa.

Ħsieb: Dan li ġej huwa qari mit-Trattat fuq il-Verġnità, tal-isqof San Ambroġ:

“Int, waħda mill-poplu, waħda mill-kotra, fuq kollox waħda mill-verġni, int, li d-dija ta’ ruħek issebbaħ il-ħlewwa ta’ ġismek (għax għal ftit ma xebbaħtikx mal-Knisja!) aħseb dejjem fi Kristu xħin tkun mistrieħa f’kamartek bil-lejl, u l-ħin kollu oqgħod stennieh ġej.

Hekk xtaqek Kristu, hekk għażlek Kristu. Hu jsib il-bieb miftuħ, u jidħol ġewwa; dan ma jistax jonqos, ladarba hu stess wiegħed li jidħol. Ħaddan mela lil dak li fittixt; ersaq lejh u ssir kollok dawl; żommu, itolbu biex ma jitlaqx malajr, għidlu bil-qalb biex ma jwarrabx. Għax il-Verb ta’ Alla jiġri, u ma jinqabadx minn min jiddejjaq bih, ma jinżammx minn min ma jagħtix kasu. Ersaq b’ruħek kollha lejn il-kelma tiegħu, imxi bla mistrieħ wara l-ħoss tal-kliem tiegħu tas-sema, għax malajr jgħaddi.

Taf x’qalet dik ix-xebba? Fittixtu, u ma sibtux, sejjaħtlu, u ma semagħnix. Imma int li sejjaħtlu, li tlabtu, li ħallejtlu l-bieb miftuħ, taħsibx li għandek għax issewwed qalbek jekk telaq malajr: hu sikwit iħallina niġġarrbu. X’qalilhom fl-Evanġelju lil dawk li talbuh biex ma jwarrabx minn pajjiżhom? Qalilhom: Jeħtieġli nxandar il-kelma ta’ Alla lill-ibliet l-oħra wkoll, għax għalhekk ġejt mibgħut. U mqar jekk mingħalik ikun telaq, oħroġ, mur erġa’ fittxu.

Iżda min, ħlief il-Knisja mqaddsa, għandu jgħallmek kif iżżomm lil Kristu? Anzi hi diġà għallmitek, jekk taqra u tifhem sewwa dan li hemm miktub: Bilkemm ilħaqt għaddejthom meta sibt lill-maħbub ta’ qalbi; żammejtu, u ma tlaqtux.

Mela biex inżommuh lil Kristu? La b’rabtiet ħżiena u lanqas b’għoqod ta’ ħbula. Lil Kristu norbtuh magħna bl-imħabba, niġbduh lejna bir-riedni ta’ moħħna, inżommuh bil-ġibdiet ta’ ruħna.

Għalhekk, jekk int ukoll trid iżżomm lil Kristu miegħek, mur fittxu, u xejn la taqta’ qalbek mit-tbatija; għax sikwit jiġri li lil Kristu nsibuh aħjar fost it-tbatijiet tal-ġisem u f’idejn l-istess persekuturi tagħna.

Bilkemm ilħaqt għaddejthom, qalet. U tassew, sakemm int ma tħallix is-setgħat tad-dinja jegħlbuk, tara li fi żmien qasir, f’waqt wieħed, malli tkun ħlist minn taħt idejn il-persekuturi tiegħek, Kristu jiġi jilqgħek minnufih, u ma jissaportix jarak tiġġarrab iżjed.

Dik li tfittex lil Kristu b’dan il-mod, u ssibu, tkun tista’ tgħid: Żammejtu, u ma tlaqtux, sa ma daħħaltu fid-dar ta’ ommi, fil-kamra ta’ dik li nisslitni. Xi tkun id-dar u l-kamra ta’ ommok jekk mhux il-qalba ta’ qalbek moħbija ‘l ġewwanett?

Ħu ħsiebha sewwa din id-dar, naddafha tajjeb minn ġewwa biex, wara li tkun għamiltha għamara bla tebgħa, id-dar spiritwali tiegħek, marbuta sewwa fuq il-ġebla tax-xewka, tinbnielek f’saċerdozju qaddis u fiha jgħammar l-Ispirtu s-Santu.

Kristu ma jitlaqx lil dik il-verġni li tfittxu hekk, li titolbu dawn il-ħwejjeġ; mhux biss, imma jiġi jżurha sikwit; għaliex huwa magħna sa l-aħħar taż-żmien”.

Il-Papa Ġwanni XXIII, Il Tempio Massimo, fl-ittra lin-nisa reliġjużi, jgħidilhom hekk:

“Jalla l-imġiba tagħkom turi lil kulħadd li l-kastita’ mhix biss virtù possibbli iżda hi wkoll virtù soċjali, li għandha tkun imħarsa permezz tat-talb, tal-viġilanza u bit-tgħakkis tas-sensi.”

  • U int, kemm qed iżomm ruħek safi/ja quddiem Alla u quddiem il-bnedmin?
  • Lest/a li tagħti xhieda tal-fidi tiegħek sat-tixrid ta’ demmek?

Nitolbu lil Santa Luċija biex titlob għaż-żgħażagħ tagħna ħalli jżommu ruħhom safja u jgħixu sa minn żogħżithom ħajja li togħġob lil Alla. Nitolbuha wkoll tinterċedi għalina biex ikollna aktar xebbiet li fuq l-eżempju tagħha jikkonsagraw il-verġinita’ tagħhom u jgħixu ħajja f’servizz għal kull min hu fil-bżonn.

Talba: Agħtina l-għajnuna, Mulej, għat-talb qaddis li tressaq quddiemek għalina Santa Luċija, verġni u martri, biex il-glorja li hi għandha quddiemek niċċelebrawha kif jixraq fuq l-art, sa ma naslu li narawha fis-sema. Bi Kristu Sidna. Ammen. (Talba mil-Liturġija tas-Sigħat)

Liturġija tas-Sigħat: Agħfas fuq PDF jew WORD biex tniżżel id-dokument.

English Version: http://saintscatholic.blogspot.com/2010/12/saint-lucy-saint-lucia.html

Alternative Reading: https://www.franciscanmedia.org/saint-lucy/

Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Saint_Lucy

Nota: It-Tagħrif dwar din il-qaddisa tal-lum huwa meħud mill-ktieb “Qaddisin fil-Liturġija tal-Knisja Universali”, miktub minn Dun Anton Sammut.

21 ta’ Ottubru: Santa Ursula

Verżjoni Vidjo: Santa Ursula

“Lilkom kulħadd isir jobgħodkom minħabba f’ismi imma min jibqa’ jżomm sħiħ sal‑aħħar, dan isalva”. – Ġesù  f’Mattew 10:22

st_ursula_foto_400SANTA URSULA
Verġni u Martri
975 – ?

Tagħrif: Santa Ursula kienet bint ta’ Re Kattoliku tas-Seklu 4 bl-isem ta’ Kristjan fil-Gran Brittanja. Hija kienet tifla sabiħa, intelliġenti, spuntanja u taf tmur man-nies. Ursula kienet tifla spiritwali u ta’ età bikrija kkonsagrat lili nnifisha lil Alla u ddeċidiet li tibqa’ verġni minħabba l-imħabba tagħha lejn Kristu.

F’dak iż-żmien, il-bniet żgħażagħ ma kinux jagħżlu huma stess l-irġiel li jkunu jixtiequ jiżżewġu, imma kienu l-ġenituri tagħhom li jagħżlu għalihom. Kien hemm re ta’ tribu qawwija, li talab lill-missier Ursula biex hi tiżżewweġ lil ibnu Ethereus. Il-re pagan bagħat ambaxxaturi lil missierha b’offerti ta’ somom kbar ta’ flus u wegħdiet oħra jekk dan iż-żwieġ iseħħ. Madankollu, żiedu theddid terribbli ta’ x’jista’ jiġri jekk iż-żwieġ ma jsirx. Missier Ursula ġie maħkum mill-biża’ għal tliet raġunijiet: kien jibża’ mir-reazzjoni vjolenti tar-re; kien jaf li x’aktarx Ursula ma kinitx ser taqbel ma’ dan iż-żwieġ; kemm hu kif ukoll Ursula kienu jippreferu żwieġ Kristjan.

Imma b’sorpriża kbira għal missierha, Ursula, ispirata minn Alla, qablet ma’ dan iż-żwieġ, iżda b’ċerti kundizzjonijiet biss.

  • Kellhom jitqegħdu għad-dispożizzjoni tagħha għaxar tfajliet.
  • Kull tfajla kellha tkun akkumpanjata minn elf tfajla oħra.
  • Ir-rejiet kellhom jipprovdu vapuri għall-vjaġġ.
  • Ursula kellha tingħata tliet snin biex tiddedika ruħha lil Alla.
  • Il-prinċep li kien se jsir żewġha kellu jingħata istruzzjonijiet biex imbagħad jitgħammed u jsir Kristjan.

Ursula fil-fatt ħasbet li l-proposti kienu se jiġu rtirati minħabba dawn il-kundizzjonijiet – iżda għall-kuntrarju, ir-re aċċetta t-talbiet ta’ Ursula u riedhom jiġu mwettqa minnufih.

Missier Ursula stieden ukoll grupp ta’ żgħażagħ biex jakkumpanjawha u ż-żgħażagħ bdew jaslu mid-direzzjonijiet kollha biex jingħaqdu magħha tul dan il-vjaġġ. Matul il-vjaġġ, Ursula kkonvertit il-bniet kollha għall-Kristjaneżmu u dawn  waslu f’Kolonja, il-Ġermanja. Hawnhekk anġlu deher lil Ursula u qalilha li hi u l-kumpanni kollha tagħha kienu se jirritornaw f’dan il-post u jirbħu l-kuruna tal-martirju.

Huma komplew il-vjaġġ tagħhom lejn Ruma u l-Papa Cyriacus kien kuntent li jarahom peress li huwa stess kien mill-Gran Brittanja u kien jaf lil ħafna mill-kumpanni li kienu qed jivjaġġaw ma’ Ursula. Dak il-lejl il-Papa rċieva messaġġ mingħand anġlu, li hu wkoll, flimkien ma’ Ursula u l-kumpanni tagħha, kien se jikseb il-kuruna tal-martirju. Ftit jiem wara, il-Papa talab biex jingħaqad mal-grupp ta’ Ursula. Huwa poġġa lil Papa ieħor minfloku bl-isem ta’ Ametos. Il-Papa Cyriacus, Ursula u l-kumpanni tagħha bdew ir-ritoron tagħhom lejn il-Kolonja.

Il-Huns kienu jibżgħu li l-Kristjaneżmu kien se jsir popolari u li ħafna nies isiru Kristjani. Huma ġabru armata u ppjanaw li joqtlu lil Ursula u lill-kumpanni tagħha meta dawn jaslu l-Kolonja.

Lura fil-Gran Brittanja, Etherius li issa sar re ngħata messaġġ minn anġlu li Ursula kienet għaddejja lejn il-Kolonja mal-Papa u mal-ħbieb tagħha u li għandu jmur malajr u jingħaqad magħhom. Huwa wkoll kien se jsir martri. Etherius telaq għall-Ġermanja u ltaqa’ ma’ Ursula u mal-kumpanni tagħha f’Kolonja.

Meta Ursula u l-kumpanni tagħha waslu f’Kolonja ltaqgħu mal-Huns li kienu biss interessati fin-nisa għall-pjaċir. Ursula u t-tfajliet kollha li kienu magħha rreżistew din il-vjolazzjoni. Ġulju, mexxej tal-Huns, ta struzzjonijiet lill-armata tiegħu biex joqtolhom kollha, inklużi Etherius u l-Papa Cyriacus. Ġulju ddeċieda li ma joqtolx lil Ursula għax hu ħaseb li kienet tant sabiħa li ried jiżżewwiġha. Ursula rrifjutat b’mod sod il-proposta tiegħu għax riedet iżżomm il-wegħda li kienet għamlet lil Alla biex tibqa’ verġni. Ġulju tant irrabja li waddbilha vleġġa, li laqtitha f’qalbha u qatlitha. U hekk Ursula u l-kumpanni tagħha ħadu l-martirju fil-Kolonja.

Angela Merici (ara Angela Merici) waqqfet l-Ursulini fl-1535 fl-Italja. Dak iż-żmien l-istorja ta’ Ursula kienet popolari ħafna u n-nies kollha kienu familjari magħha u kienu jitolbuha. Angela kienet qed tistieden nisa żgħażagħ biex jgħixu ħajja ta’ verġinità u biex ikunu ta’ servizz għal ħaddieħor. Hija għażlet lil Ursula bħala mudell għaliha nnfisha u għall-kumpanni tagħha u hekk sal-lum baqgħu magħrufa bħala Ursulini.

Devozzjoni lejn Santa Ursula fil-gżejjer tagħna
Ta’ min jinnota li fil-gżejjer tagħna, id-devozzjoni lejn din il-Prinċipessa kienet fil-quċċata tagħha matul il-Medju Evu. Ħafna talbu lilha għall-protezzjoni matul il-gwerra, oħrajn għall-mewt fil-paċi. (Litaniae Ursulanae pro felici morte). Kienet meqjusa bħala l-qaddisa patruna tal-għalliema u n-negozjanti tad-drapp. Is-snin bejn is-sekli 12 u 15 raw it-twelid tal-kommunitajiet u l-kongregazzjonijiet reliġjużi taħt il-patrunanza tagħha.

Id-devozzjoni Maltija tmur lura għas-seklu 15. Kien hemm diversi knejjes u kappelli ddedikati lilha, inkluża waħda li nbniet fl-1467 minn Randino u Pawla Vella. Fl-1646, insibu kuntratt li jsemmi Ġnien ta’ Santa Ursula. Post ieħor iddedikat lil Santa Ursula huwa altar fil-Knisja ta’ Santa Marija ta’ Ġesù fil-Belt Valletta.

L-Għawdxin, min-naħa l-oħra, iqisu lil Santa Ursula bħala ko-patrona tal-gżira ċkejkna tagħhom flimkien ma’ San Ġorġ. Id-devozzjoni tmur lura għall-1614. Il-ġurnata ddedikata lill-patruna ġiet ikkunsidrata bħala ġurnata ta’ festa. Id-devozzjoni Għawdxija tista’ tidher anki f’testmenti bħal dik ta’ Dianora Vella li talbet li tvalja tiġi mogħtija lill-altar tagħha. Saret ukoll purċissjoni ad unur tagħha f’azzjoni ta’ ħajr meta l-gżira ġiet meħlusa minn traġedji li setgħu ġew ikkawżati mit-terremot tal-1693. Fl-1698, il-kleru wiegħed li din il-purċissjoni kienet se tibqa’ ssir kull sena.

Ħsieb: Dan li ġej huwa diskors tal-Arċisqof Charles J. Scicluna fl-okkażjoni tal-festa ta’ Santa Ursula 2016:

“Aħna u niċċelebraw il‑martri, bħalma qegħdin niċċelebraw illum lil Santa Ursula, ma niqfux nitolbu għad‑don tal‑qawwa, li jagħtik il‑ħeġġa u l‑għerf spiritwali li permezz tagħhom tagħżel it‑tajjeb u tevita l‑ħażin, anzi twarrbu.

Il‑Mulej jitkellem dwar il‑firda li jista’ jkun hemm saħansitra bejn il‑familji minħabba l‑Kelma tiegħu: ‘għad jerħukom f’idejn il‑qrati, jagħtukom is‑swat fis‑sinagogi tagħhom, itellgħukom quddiem gvernaturi u slaten minħabba fija.’ Għalkemm dan kollu jsir b’għan persekutorju, il‑Mulej jgħid: “biex tagħtu xhieda quddiemhom u quddiem il‑pagani” (Mattew 10:17‑18).

In‑Nisrani m’għandux jippretendi ħajja komda għax il‑Mulej ma wegħedniex ħajja komda u l‑esperjenza tad‑dixxipli qatt ma kienet hekk. Iva, wegħedna li minkejja l‑persekuzzjoni, minkejja li nħossuna li aħna limitati, li ħaddieħor jimxi f’karriera, fin‑negozju, fl‑għana, fil‑poter, u inti għax inti dixxiplu, le. L‑effett tax‑xhieda tiegħek mhix fil‑kontroll tiegħek, m’għandek l‑ebda dritt, lanqas mir‑rieda tiegħek, imma mill‑pjan ikbar u mill‑providenza ħafna ikbar tal‑Mulej. Din hija dejjem providenza ta’ ħniena, ta’ mħabba u għalhekk providenza ta’ libertà.

‘Lilkom kulħadd isir jobgħodkom minħabba f’ismi imma min jibqa’ jżomm sħiħ sal‑aħħar, dan isalva’ (Mattew 10:22). Il‑Mulej jitlob minna l‑paċenzja tal‑perseveranza. Ħafna drabi t‑tentazzjoni tan‑Nisrani li jkun iġġieled u jirritorna d‑dar mimli feriti tat‑taqbida, hija li jaqta’ qalbu, ‘dan it‑taħbit kollu għalfejn?’ Il‑Mulej jitlobna l‑perseveranza li nżommu sħiħ sal‑aħħar. Is-salvazzjoni, għal min iżomm sħiħ sal‑aħħar, hija esperjenza li tibda minn din id‑dinja, mhix xi ħaġa utopika li ssibha ’l quddiem. Aħna ma nwiegħdux affarijiet li ma nkunux diġà bdejna ngħixuhom minn hawn. Min irid jemmen fil‑ġenna, jobdi lil Ġesù u jibda jkollu esperjenza tagħha minn hawn, u tgħiduli: ‘kif se tkun din? Il‑paċi fil‑qalb tiegħek’ Tgħidli: ‘imma jiena f’kompromess mal‑ħażen.’ Itlob maħfra, patti għal dnubietek u dik il‑paċi li tħoss meta tkun irrikonċiljat mal‑Mulej, hija l‑anti-camera tal‑esperjenza tal‑ġenna.

Fil‑każ ta’ Santa Ursula aħna qegħdin ukoll nirringrazzjaw lill‑Mulej għad‑don tal‑verġinità. Fit‑talba tal‑Knisja spiss jissemma d‑don tas‑safa. Is‑safa hija vokazzjoni għal kulħadd: għall‑miżżewġin u għal min mhux miżżewweġ. Hija r‑rispett fundamentali tal‑ġisem ta’ kull wieħed u waħda minna, kemm f’atteġġjament personali kif ukoll fl‑atteġġjament tal‑proxxmu, għax lill‑proxxmu aħna rridu nuruh l‑imħabba. Fiż‑żwieġ, ir‑raġel juri l‑imħabba lejn martu, u martu lejn żewġha, dik ukoll hija esperjenza ta’ safa għax is‑safa mhix li l‑lingwaġġ sesswali jieqaf imma li jkun approprjat ‑ kollox f’waqtu u f’ħinu. Iż‑żwieġ huwa mbierek, huwa safi.

Inħoss li din, hija s-sejħa li l-Mulej qed jagħmel lil kulħadd. Illum dan hu l‑għan tagħna, li nitolbu maħfra lill‑Mulej f’kull mument ta’ ħajjitna u hekk inkunu nistgħu nimitaw is‑safa tal‑martri. Mhux għax ma nitolbux, imma għaliex kull meta nitolbu, nirrealizaw li għandna bżonn nersqu lejn il‑maħfra li jagħti l‑Mulej. Irridu niċċelebraw is‑safa tal‑verġni li kienet safa indivisa: l‑imħabba ta’ Ġesù l‑għarus tagħhom, imħabba esklussiva. Ursula ħabbet lil Ġesù u fil‑proxxmu tagħha rat lilu.

Hija sejħa ta’ kull Nisrani għax is‑safa tal‑qalb mhix kwistjoni biss tas‑sitt kmandament imma fuq kollox hija tal‑ikbar kmandament: “ħobb lil Alla bil‑qalb tiegħek kollha, b’moħħok, bl‑ispirtu, bir‑ruħ tiegħek, u lil għajrek bħalek innifsek.” Is‑safa tal‑qalb hija li jiena f’ħija nara l‑ikona ta’ Ġesù, l‑immaġini tal‑Imgħallem, mhux xi ħadd li jiena nisfrutta, jew inkella ninqeda bih fl-aspett soċjali, f’kull aspett u f’kull livell. Dik hija s‑safa, is‑safa tal‑qalb li għandna bżonn nimitaw aħna u nagħtu unur lill‑martri verġni flimkien mad‑don tal‑qawwa. Il‑mewt tal‑martri hi meqjusa, għal min ma jemminx, bħall-qerda, kif naqraw fil-Ktieb tal-Għerf, “qishom sfaw fix-xejn għax twarrbu mid-dnub, iżda huma jinsabu fis‑sliem.” “Il‑martirju” kif iħobb jgħid il‑Papa Franġisku, “huwa karatteristika tal‑Knisja u tax‑xhieda tagħha.” Wara kollox il‑kelma ‘xhieda’ bil‑Grieg tfisser ‘martus.’ Il‑kelma martri tfisser xhud.

Aħna rridu nsellmu llum waqt li nfakkru lil Sant’Ursula, lil tant Insara li huma persegwitati mingħajr ma jinqatlu għax huma diskriminati, għax huma mhumiex vantaġġjati bħal ħaddieor, għax il‑metodi tagħhom huma antikwati, huma l‑martri tal‑lum. Niftakru wkoll f’dawk minn sħabna Kattoliċi u Nsara li qegħdin jinqatlu għall‑Isem ta’ Ġesù, mhux il-bieraħ, imma llum stess. Insellmu lil dawn ħutna li ġew insejħa għal din l‑għotja totali bħal dak is‑saċerdot Franċiż li spiċċa b’għonqu mħanxar għarrkubbtejh quddiem l‑artal. Dawn huma ġrajjiet tal‑lum, mhux tal‑bieraħ!

Aħna u niċċelebraw il‑martri tal‑bieraħ, niftakru fil‑martri tal‑lum mhux biex naqtgħu qalbna, imma biex nagħmlu kuraġġ għaliex il‑kelma tal‑appostlu Missierna tibqa’ vera u mhix marbuta. “Jekk Alla huwa magħna. min jista’ jkun kontra tagħna?” (Rumani 8:31). “La ż‑żmien ta’ issa u la ta’ li ġej, la s‑setgħat, la l‑għoli u lanqas il‑fond, u l‑ebda ħlieqa oħra ma jistgħu qatt jifirduna mill‑imħabba ta’ Alla li dehret fi Kristu Ġesù” (Rumani 8:38‑39).”

  • Inti qed tgħixha s-safa li l-Mulej jixtieq jara fik?
  • Tħobb kif iħobb Kristu?
  • Kif qed taġixxi meta tiltaqa’ mal-iebes u l-kuntrarju propju għax qed tipprova tgħix ta’ nisrani/ja?
  • X’jiswa għalik, li tagħmel dak li taf li jogħġob lil Alla jew li ma tagħmilx dak li taf li ma jogħġbux, jew li tagħmel dak li jaħsbu l-bnedmin ta’ bla fidi?

Talba: O Alla, li tajt il-grazzja lil dawn il-verġni kkonsagrati lilek, tal-kuraġġ biex jiffaċċjaw, flimkien ma’ Ursula bħala l-mexxej tagħhom, ġlieda mill-isbaħ li permezz tagħha, bil-palma tal-martirju, huma laħqu l-glorja tas-sema fejn illum jikkontemplawk, agħmel li bit-talb tagħhom għalina aħna wkoll naslu biex nitgħaxxqu bil-glorja tiegħek fis-sema. Bi Kristu Sidna. Ammen.

English Version: https://www.catholiccompany.com/getfed/st-ursula-and-her-11000-companions/

Alternative Reading: http://osueast.org/st-ursulas-feast-day-october-21st/

Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Saint_Ursula

.